Sąd uchylił uniewinnienie kierowcy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

X. D. został obwiniony o to, że w dniu 14 września 2023r. ok. godz. 19.03 w V. przy ul. (...) prowadząc poza drogą publiczną pojazd marki X. o nr rej, (...), nie zachował należytej ostrożności chcąc włączyć się do ruchu, w wyniku czego potrącił P. P., czym zagroził jego bezpieczeństwu; tj. popełnienia czynu z art. 98 k.w.

Wyrokiem z dnia 17 marca 2026r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w sprawie sygn. akt II W 175/24 uniewinnił go od popełnienia zarzucanego mu czynu i kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa.

Od wyroku tego apelację wywiódł oskarżyciel posiłkowy P. P.. Zarzucił on zaskarżonemu wyrokowi:

1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że brak jest podstaw do przypisania obwinionemu winy, podczas, gdy zgromadzony w sprawie materiał prowadzi do odmiennych wniosków;

2. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, polegające na niesporządzeniu uzasadnienia wyroku pomimo złożonego wniosku, co uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia;

3. Naruszenie prawa do obrony oraz prawa do rzetelnego procesu poprzez ograniczenie możliwości skutecznego zakwestionowania rozstrzygnięcia z uwagi na brak uzasadnienia wyroku

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy ewentualnie o zmianę wyroku i uznanie obwinionego za winnego zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odnosząc się do zarzutów apelacji wyrażonych w pkt 2 i 3 wskazać należy, iż nie są one zasadne. Sądzia referent niniejszej sprawy rozpoznający ją w I instancji - F. Z. przeszedł w stan spoczynku z dniem 1 kwietnia 2026r. W związku z tym, iż orzekał w sprawie jednoosobowo, nie było możliwe sporządzenie w sprawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku na piśmie. Przepis § 119 ust 2 regulaminu urzędowania sądów powszechnych ( rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019r. ) stanowi bowiem: W razie gdy sporządzenie pisemnego uzasadnienia orzeczenia przez przewodniczącego posiedzenia lub rozprawy lub sędziego sprawozdawcę nie jest możliwe lub napotyka przeszkody, których czasu trwania nie można przewidzieć, na zarządzenie przewodniczącego wydziału uzasadnienie sporządza inny sędzia lub ławnik, który brał udział w wydaniu orzeczenia. Jeżeli sporządzenie pisemnego uzasadnienia jest niemożliwe, przewodniczący wydziału czyni o tym wzmiankę w aktach sprawy. Stosowna wzmianka została w aktach uczyniona a składający wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku z dnia 17 marca 2026r. pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego został o tym fakcie powiadomiony ( kopia pisma k. 162 ).

Reasumując stwierdzić należy, że brak pisemnego uzasadnienia wyroku jakkolwiek utrudnia odwołanie się od niego, sformułowanie zarzutów tym niemniej jednak nie uniemożliwia tego. Tym bardziej, ze wskazany wyżej przepis taka sytuację przewiduje.

Na uwzględnienie zasługuje natomiast pierwszy z zarzutów, tj. zarzut poczynienia przez sad I instancji błędnych ustaleń faktycznych, które skutkowały uniewinnieniem X. D. od popełnienia zarzucanego mu czynu.

W ocenie sądu odwoławczego sąd

meriti pominął dwa istotne w sprawie dowody, a mianowicie zapis z monitoringu obrazujący przebieg inkryminowanego zdarzenia ( płyta z nagraniem k. 51 ) oraz opinię biegłego z zakresu techniki samochodowej , ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków G. P. ( k. 29 – 37 ). Z zapisu monitoringu wyraźnie wynika, iż obwiniony podejmuje gwałtowny manewr wyjazdu z miejsca, w którym zaparkował swój pojazd, odbijając jednocześnie kierownicą w lewo. W tym czasie z budynku zdążył wyjść P. P. i w momencie ruszania znajdował się w bezpośredniej bliskości pojazdu obwinionego z jego prawej strony. W chwili gdy pojazd go mijał wysunął prawy łokieć, w wyniku czego został uderzony przez lusterko samochodu, po czym dokonał takiego jakby wymuszonego osunięcia się po samochodzie obwinionego i upadł na ziemię. Zdaniem sądu okręgowego rację ma biegły, który analizując przebieg zdarzenia w swojej opinii wskazuje, że skoro pieszy zbliżał się do samochodu i kierował się w stronę jego prawego boku, to przy uważnej obserwacji przedpola jazdy przez kierującego pojazdem, powinien on ruszyć swoim pojazdem dopiero w momencie, gdy pomiędzy nim a pieszym zachowałby bezpieczny odstęp.

Powszechnie w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wykroczenie z art. 98 k.w. ma charakter materialny, dla którego konieczne jest zaistnienie skutku w postaci stanu zagrożenia dla konkretnej osoby. Raptownym manewrem ruszenia pojazdu w sytuacji gdy w jego bezpośredniej bliskości znajdował się P. P. obwiniony X. D. zdaniem sądu okręgowego takie zagrożenie spowodował. Nie ma przy tym znaczenia to, czy uderzył on swoim autem w obwinionego, czy to obwiniony kierując się bliżej niewyjaśnioną wolą celowo wystawił łokieć aby uderzyło go lusterko pojazdu a następnie „przetoczył się po jego boku osuwając się na ziemię. Jak już wcześniej wskazano samym faktem gwałtownego ruszenia pojazdu w chwili gdy znajdował się w jego bezpośredniej bliskości pokrzywdzony obwiniony spowodował wypełnienie przez siebie znamion wykroczenia z art. 98 k.w.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości pozwala na ustalenie, że to P. P.swoim postepowaniem spowodował zaistnienie inkryminowanego zdarzenia. Warte podkreślenia jest, że sam w swojej relacji potwierdza, iż zastawił swoim samochodem wyjazd pojazdowi zaparkowanemu przez obwinionego. Twierdził, iż należący do niego quad był już zaparkowany w miejscu widocznym na nagraniu i zdjęciach już wcześniej. Wskazywał jednak, ze nie mógł odblokować wyjazdu pojazdowi obwinionego, gdyż w obu należących do niego pojazdach wyczerpały się akumulatory ( zeznania k. 102 – 103 ). Dodatkowo należy uwzględnić, że przedstawiciele wezwanych przez X. D. służb - Straży Miejskiej i Policji nie potrafili wyegzekwować od P. P. „odblokowania” pojazdu należącego do obwinionego. Okoliczności te zdaniem sądu odwoławczego rzutują na stopień społecznej szkodliwości czynu obwinionego i potrzebę, a raczej jej brak karania go za popełnione przez niego wykroczenie i zastosowanie instytucji z art. 39§1 k.w.

Należy jeszcze dodać, iż przepisy kodeksu wykroczeń nie przewidują instytucji umorzenia postepowania ze względu na znikomy stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez obwinionego czynu

Z uwagi jednak na zakaz

ne peius wynikający z art. 454§1 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.s.w. sąd odwoławczy nie mógł zmienić zaskarżonego wyroku w sposób wyżej wskazany. Stad też zaskarżony wyrok należało uchylić a sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę sąd I instancji uwzględni powyższe uwagi, przeprowadzi postepowanie w sposób umożlwiający wydanie wyroku, rozważy przy tym możliwość skorzystania z instytucji z art. 75§4 k.p.s.w. w odniesieniu do świadków, których zeznania nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ( w ocenie sądu odwoławczego wszystkich poza pokrzywdzonym ).