Odebrał decyzję o cofnięciu uprawnień z rygorem natychmiastowej wykonalności. Sąd utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 02 października 2025 roku, sygn. akt III K 925/25.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

-----------------------------------------------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-------------------------------------------------------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

---------------------------------

----------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

-----------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

1. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny z wyjaśnień oskarżonego P. K. poprzez odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego i w konsekwencji przyjęcie, że, oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 180a k.k., podczas gdy żaden z przeprowadzonych w sprawne dowodów, zwłaszcza dowodów z dokumentów, nie wykluczył wersji wydarzeń przedstawionej przez oskarżonego;

2. w oparciu o przepis z art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wydanego wyroku, a mający wpływ na jego treść - polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 180a k.k., podczas gdy z przeprowadzonych w sprawie dowodów, zwłaszcza z wyjaśnień samego oskarżonego wynika, iż nie miał on świadomości tego, że wydana względem niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo jej zaskarżenia, powoduje taki skutek, że oskarżony nie mógł od chwili jej doręczenia prowadzić pojazdów.

Niezasadne

Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, a tym samym zarzuty w niej wywiedzione były chybione.

Nie sposób zgodzić się z zarzutami zawartymi w apelacji, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności sprawy i dowody ujawnione w toku rozprawy, dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych. Postępowanie zostało przeprowadzone dokładnie i starannie, a ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez sąd rejonowy nie wykazuje błędów logicznych i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. W związku z powyższym nie sposób uznać, iż doszło do naruszenia art. 7 k.p.k.

Artykuł 7 k.p.k. dotyczy swobodnej oceny dowodów przeprowadzanej przez sąd. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie zawierają żadnych dyrektyw, które nakazywałyby określone ustosunkowanie się do konkretnych dowodów, jak również nie wprowadzają różnic co do wartości poszczególnych dowodów. Ponadto należy pamiętać, że dla skuteczności zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. konieczne jest wykazanie przez skarżącego, jakich konkretnie uchybień w procesie oceny poszczególnych dowodów dopuścił się sąd

meriti, prowadzących do wniosku, iż ocena ta przekracza granice oceny swobodnej i jest dowolna. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga zatem wykazania wad w ocenie konkretnych dowodów dokonanych przez sąd orzekający, prowadzących do wniosku, że ocena ta przekroczyła granice swobodnej oceny, przy czym konieczne jest wykazanie konkretnych błędów w sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiających w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. Omawiany zarzut nie może sprowadzać się do tego, że autor apelacji zakwestionuje sposób oceny określonych dowodów tylko dlatego, że wynik tej oceny nie jest korzystny dla strony skarżącej.

Zarzuty podniesione przez skarżącego w głównej mierze stanowią czystą polemikę z ustaleniami sądu i sprowadzają się do negowania ocen i ustaleń sądu, a następnie zastępowania ich własnymi ocenami i wnioskami. Obrońca nie był w stanie wykazać dlaczego ustalenia faktyczne należało oprzeć wyłącznie na wyjaśnieniach oskarżonego. Sąd I instancji dokonał swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, szczegółowo odnosząc się zarówno do wyjaśnień oskarżonego, jak i do pozostałego materiału dowodowego. Odmowa przyznania wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w części, w której zaprzeczył swojej świadomości co do zapadłych rozstrzygnięć, została logicznie i przekonująco uzasadniona. Sąd zasadnie uznał, że wyjaśnienia te pozostają w sprzeczności z wiedzą oskarżonego o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu administracyjnemu, faktem przystąpienia przez niego do egzaminu teoretycznego w zakresie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami i otrzymania z niego wyniku negatywnego oraz oczywistym interesem procesowym oskarżonego. Sama okoliczność, że oskarżony prezentuje określoną linię obrony, nie obliguje sądu do jej akceptacji, jeżeli pozostaje ona w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała okoliczność, iż oskarżony decyzję Starosty (...) z dnia 12 grudnia 2024 r. o cofnięciu uprawnień kategorii B odebrał osobiście w dniu 17 grudnia 2024 r. (k. 16). Decyzja ta zawierała wyraźne pouczenie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., a uzasadnienie wskazywało na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym jako przesłankę jej nadania. Treść decyzji, jak i zawarte pouczenia winny być dla oskarżonego zrozumiałe. W tej sytuacji twierdzenia P. K. o nieświadomości skutków prawnych decyzji są gołosłowne, bowiem nie sposób przyjąć, aby osoba dorosła, wykształcona, która osobiście odebrała decyzję administracyjną opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności, mogła pozostawać w usprawiedliwionym błędzie co do obowiązku jej respektowania. Wbrew stanowisku obrońcy, dla przypisania odpowiedzialności z art. 180a k.k. nie jest wymagana prawomocność decyzji o cofnięciu uprawnień, a jedynie jej wykonalność. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że podlega ona wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Oskarżony, jako strona postępowania administracyjnego, został pouczony o tym rygorze, co czyni argumentację obrońcy o braku świadomości skutków zaskarżenia decyzji całkowicie chybioną. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której osoby, wobec których wydano decyzję o cofnięciu uprawnień z rygorem natychmiastowej wykonalności, mogłyby bezkarnie kierować pojazdami w okresie pomiędzy doręczeniem decyzji a ewentualnym rozpoznaniem odwołania, co stałoby w rażącej sprzeczności z celem instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, jakim jest ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego.

Sąd rejonowy nie popełnił błędów przy ocenie dowodów, a zatem ustalenia faktyczne nie są dotknięte błędem. Uchybienie, o jakim stanowi przepis art. 438 pkt 3 k.p.k. ma miejsce wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania. Błąd może stanowić wynik niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), bądź określonych nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów (błąd dowolności). Może być zatem wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub braku przestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie (art. 7 k.p.k.) –

vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 1 października 2014 roku, sygn. II AKa 206/14. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Dokonane w niniejszej sprawie przez sąd rejonowy na podstawie prawidłowo przeprowadzonej oceny dowodów ustalenia faktyczne odpowiadają prawdzie i nie są obarczone błędem.

W zakresie strony podmiotowej przypisanego czynu istotnym jest, że konstrukcja przestępstwa z art. 180a k.k. wskazuje, że można popełnić je wyłącznie umyślnie, dlatego też, jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, dla przypisania oskarżonemu tego występku niezbędne jest dokonanie ustalenia, że prowadzący pojazd miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a ponadto że jest ona wykonalna. Przestępstwo to może zostać popełnione zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i zamiarem ewentualnym, gdy sprawca uświadamia sobie możliwość, iż narusza zakaz i z tym się godzi.

W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji trafnie ustalił, że oskarżony co najmniej godził się na możliwość prowadzeniu pojazdu bez wymaganych uprawnień. Oskarżony odebrał decyzję osobiście, wiedział o negatywnym wyniku egzaminu kontrolnego, a mimo to wsiadł za kierownicę. Co więcej, w trakcie kontroli okazało się, że oskarżony dopuścił się wykroczenia przekroczenia prędkości o 24 km/h, co dodatkowo potwierdza lekceważący stosunek od przepisów ruchu drogowego.

Obrońca oskarżonego powołał się także na usprawiedliwiony błąd co do prawa, wskazując, że oskarżony pozostawał w przekonaniu, iż zaskarżenie decyzji wstrzymuje jej wykonalność. W ocenie Sądu Okręgowego argumentacja ta również jest chybiona. Błąd co do prawa może wyłączać winę, jedynie wówczas gdy jest usprawiedliwiony. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby oskarżony pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do tego, że decyzja opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności podlega wykonaniu mimo wniesienia odwołania. Oskarżony został w treści decyzji pouczony o tym rygorze, miał możliwość zapoznania się z tym pouczeniem i zrozumienia konsekwencji swego działania.

Sąd rejonowy słusznie ustalił, że oskarżony miał świadomość istnienia tejże decyzji, a mimo to zdecydował się prowadzić pojazd mechaniczny. Wnioski te wynikają z całokształtu okoliczności sprawy, ocenionych zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Umyślność w postaci zamiaru ewentualnego nie wymaga wskazania pewnej i pozytywnej wiedzy co do zapadłego rozstrzygnięcia, lecz wystarczające jest ustalenie, że sprawca przewidywał realną możliwość obowiązywania zakazu lub cofnięcia uprawnień i godził się na naruszenie porządku prawnego.

Podsumowując, zebrany materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości co do wiedzy oskarżonego o wydanej decyzji administracyjnej, jak i dacie jej obowiązywania. Wobec podjęcia przez oskarżonego decyzji o prowadzeniu pojazdu mechanicznego, pomimo warunków do równoczesnego przewidywania, że prawo mu na to nie zezwala, można wnioskować, iż tym samym warunek jego zgody na przewidywaną możliwość popełnienia przestępstwa został

in concreto spełniony, co stanowi istotę zamiaru ewentualnego.

1. Zmiana zaskarżonego wyroku:

- w pkt 1 poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu z art. 180a k.k.;

- w punktach 2 i 3 poprzez ich uchylenie.

2. Zwolnienie oskarżonego w całości od obowiązku zapłaty kosztów postępowania odwoławczego.

Niezasadne

Ustalenia i rozstrzygnięcie sądu I instancji w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego były prawidłowe, stąd wnioski apelacji należało ocenić jako niezasadne.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wszystkie rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt III K 925/25.

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, nie zaistniały też żadne bezwzględne przyczyny odwoławcze, zatem zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

II. Sąd odwoławczy na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. oraz art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, obciążył oskarżonego opłatą za II instancję w kwocie 300 złotych. Apelacja wniesiona na korzyść oskarżonego nie została uwzględniona, wobec czego wymierzono opłatę za postępowanie odwoławcze w wysokości należnej za pierwszą instancję. Na wydatki postępowania odwoławczego złożył się ryczał za doręczenia wezwań i pism sądowych w wysokości 20 złotych po myśli § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.06.2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.