Wyrok za wykroczenia zapadł mimo maila o chorobie. Sąd Okręgowy go uchylił

D. D. obwiniony został o to że:

I.w dniu 11 października 2025 r. około godziny 9.21 w J. na ul. (...) woj. (...) przeszedł przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, w miejscu niewyznaczonym, gdzie odległość do przejścia dla pieszych była mniejsza niż 100 metrów

tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 13 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym;

II. w dniu 11 października 2025 r. około godziny 9.56 w J. na ul. (...) woj. (...) przeszedł przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, w miejscu niewyznaczonym, gdzie odległość do przejścia dla pieszych była mniejsza niż 100 metrów

tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 13 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym.

Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 20 lutego 2026 r. w sprawie II W 322/25:

1.D. D. uznał za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach I i II części wstępnej wyroku stanowiących wykroczenia z art. 97 k.w. w zw. z art. 13 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym i za to na podstawie art. 97 k.w. w zw. z art. 9 par. 2 k.w. przy zastosowaniu dyspozycji art. 36 par.1 k.w. orzekl wobec niego karę nagany;

2.na podstawie art. 118 par. 1 k.p.s.o.w. w zw. z par. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r.w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania ( … ) w sprawach o wykroczenia oraz art. 21 pkt 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądził od D. D. na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu w kwocie 120,00 zł. i wymierzył mu opłatę w kwocie 30 zł.

Apelację od powyższego wyroku złożył obwiniony D. D. zarzucając:

1.obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia a to art. 117 par. 2 i 2a k.p.k.w zw. z art. 6 i art. 4 k.p.k. w zw. z art. 8, art. 38 par. 1 i art. 71 par. 4 k.p.w. a także w zw. z art. 42 ust.2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. c EKPC polegającą na utożsamieniu dwóch odrębnych instytucji procesowych - wymogów skuteczności pisma procesowego ( art. 119 par. 1 k.p.k. )oraz obowiązku uwzględnienia z urzędu informacji o przeszkodzie w stawiennictwie ( art. 117 par.2 k.p.k. ) – i w konsekwencji uznaniu że przesłana w dniu 19 lutego 2026 r. wiadomość elektroniczna zawierająca skany podpisanego usprawiedliwienia zaświadczenia lekarskiego z dnia 19 lutego 2026 r. o nagłym zachorowaniu z gorączką oraz wniosku o odroczenie rozprawy, nie zasługuje na uwzględnienie wyłącznie z uwagi na brak waloru pisma procesowego z błędnym powołaniem postanowienia SN z dnia 26 marca 2009 r. I KZP 39/08 – które dotyczy wyłącznie skuteczności wnoszenia środków odwoławczych drogą elektroniczną i wprost nie zamyka oceny komunikatu w innych płaszczyznach – podczas gdy art. 117 par.2 k.p.k. oraz orzecznictwo SN ( postanowienie z 30 grudnia 2025 r. I KK 403/25 oraz wyrok z 11 października 2016 r. II KK 145/16 ) nakazywały czynną weryfikację przeszkody niezależnie od jej formy proceduralnej; nadto Sąd nie wstrzymał się z ogłoszeniem wyroku do nadejścia oryginałów pism, które wpłynęły pocztą tego samego dnia o godz. 11:17 – niespełna półtorej godziny po ogłoszeniu wyroku – czym pozbawił prawa do obrony, złożenia wyjaśnień, zgłoszenia wniosków dowodowych i przedstawienia stanowiska co do społecznej szkodliwości czynu, w sytuacji gdy nawet krótkie odroczenie ogłoszenia wyroku uczyniłoby to uchylenie bezprzedmiotowym;

2. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia a to art. 4, art. 7 i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. oraz w zw. z art. 32 ust.1 i art. 63 Konstytucji RP, polegającą na arbitralnej, opartej na okolicznościach pozaprocesowych ocenie osoby obwinionego – zaczerpniętej z innych nieprawomocnych postępowań wykroczeniowych prowadzonych osobiście przez Przewodniczącego oraz z zredukowanego do błahego fragmentu ( niezałożenia przez funkcjonariusza służbowej czapki ) przekazu o treści skargi w innej sprawie, którą Sąd nigdy nie dysponował a o której wiedział wyłącznie pośrednio od funkcjonariusza objętego za to zachowanie postępowaniem dyscyplinarnym – w wyniku czego Sąd przyjął tezę o „pryncypialności wobec innych” obwinionego i uczynił z niej samodzielną przesłankę odmowy uznania braku społecznej szkodliwości czynu podczas gdy korzystanie z konstytucyjnego prawa do skargi ( art. 63 Konstytucji RP ) w niezwiązanym postępowaniu nie mieści się w katalogu dyrektyw wymiaru kary z art. 33 k.w., nadto Sąd potraktował obwinionego odmiennie niż innych uczestników postępowań – w równolegle prowadzonej przez tego samego sędziego sprawie II K 170/25 usprawiedliwił mon nieobecność obrońcy na podstawie zwykłego e -maila oraz nieobecności świadków na podstawie zaświadczeń lekarzy POZ – czym naruszył zasadę równości wobec prawa ( art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ) i zasadę obiektywizmu ( art. 4 k.p.k. );

3. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia a to art. 4 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. oraz w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP a także art. 6 ust. 1 EKPC polegającą na rozpoznaniu sprawy przez sędziego który – jak wynika z porównania uzasadnienia zaskarżonego wyroku z uzasadnieniem wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 21 kwietnia 2026 r. w sprawie II K 170/25 – instrumentalnie wykorzystał osobiście prowadzone postępowania wykroczeniowe ( w tym niniejsze ) do deprecjacji wiarygodności obwinionego w równoległej sprawie karnej w której był pokrzywdzonym przemocą funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w C. powołując sygnatury II W 66/25 i II W 322/25 jako rzekomy dowód „oczywistego popełnienia wykroczeń”; powołanie własnego nieprawomocnego wyroku jako dowodu „oczywistego popełnienia wykroczenia” stanowi rozumowanie cyrkularne nie do pogodzenia z zasadą bezstronności ( art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ) i domniemania niewinności ( art. 42 ust. 3 Konstytucji RP ) przy czym wymowa chronologii obu rozstrzygnięć – skazania w niniejszej sprawie z dnia 20 lutego 2026 r. i powołania go w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 kwietnia 2026 r. – pozwala obiektywnemu, rozsądnemu obserwatorowi postępowania racjonalnie wnioskować, że rzeczywisty interes Sądu w niniejszej sprawie nie sprowadzał się do ochrony bezpieczeństwa ruchu drogowego ( przez sam Sąd uznanego za niezagrożone ), lecz do uzyskania samego rozstrzygnięcia skazującego, przydatnego jako argument deprecjonujący wiarygodność obwinionego w sprawie karnej przeciwko funkcjonariuszom jednostki będącej w niniejszym postępowaniu oskarżycielem publicznym, o instrumentalnym charakterze tego postępowania obwiniony dowiedział się dopiero po doręczeniu uzasadnienia wyroku w sprawie II K 170/25, to jest po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, co czyni zarzut dopuszczalnym w postępowaniu odwoławczym;

4. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia a to art. 4, art. 7 i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. oraz art. 33 par. 1, par. 2 i par.4 k.w. polegającą na pominięciu przy ocenie społecznej szkodliwości czynu i wymiarze kary: - sygnalizowanych przez obwinionego zaburzeń stresowych pourazowych pozostających w związku z interwencją funkcjonariuszy KPP w C. w nocy z 7 na 8 czerwca 2024 r. ( użycie przemocy, gazu pieprzowego i chwytu duszącego, utrata przytomności i hospitalizacja ) stanowiącą przedmiot sprawy II K 170/25, w której obwiniony jest pokrzywdzonym, w sytuacji gdy oskarżycielem publicznym w niniejszej sprawie jest ta sama jednostka Policji a dzień zdarzenia wiązał się z wezwaniem do KP w J. w kolejnej, bezpodstawnej sprawie wykroczeniowej zainicjowanej przez tą jednostkę zakończonej prawomocną odmową wszczęcia; - znanej Sądowi z urzędu rzetelnej postawy procesowej obwinionego – w sprawach II K 170/25 i II W 66/25 stawiał się osobiście na każdym terminie nigdy nie nadużywając usprawiedliwień – co czyni nieuprawnioną tezę, jakoby niestawiennictwo w dniu 20 lutego 2026 r. miało charakter inny niż oczywiste, nagle zachorowanie;

5. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia a to art. 4, art. 167 i art. 366 par. 1 k.p.k. w zw. z art. 8 i art. 39 par. 1 k.p.w. polegającą na zaniechaniu z urzędu przesłuchania na rozprawie zawiadamiającego o wykroczeniu, którego niezweryfikowane twierdzenie o rzekomym spowodowaniu przez obwinionego „zagrożenia w ruchu drogowym” stanowiło rdzeń podstawy faktycznej zarzutu z art. 13 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym , przy czym Sąd nie ustalił nawet tożsamości tej osoby, czym naruszył zasadę prawdy materialnej i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

6.błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść orzeczenia, polegający na dowolnym przyjęciu, że obwiniony przeszedł przez jezdnię w odległości mniejszej niż 100 metrów od najbliższego przejścia dla pieszych w sytuacji gdy ustalenie tego znamienia oparto wyłącznie na oświadczeniu funkcjonariuszy policji oraz na ocznym oszacowaniu Sądu ( „kilkanaście metrów, no może 20 kilka metrów ), bez pomiaru, wizji lokalnej, mapy z naniesionymi pomiarami i opinii biegłego, a nadto bez jakiegokolwiek ustalenia czy w miejscu zdarzenia w ogóle istniało i zostało legalnie ustanowione ( wyznaczone i prawidłowo oznakowane ) przejście dla pieszych mające stanowić punkt odniesienia dla tego znamienia podczas gdy udowodnienie winy musi być całkowite, pewne i wolne od wątpliwości ( wyrok SN z 24 lutego 1999 r. V KKN 362/97 ) a wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego ( art. 5 par. 2 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. );

7. obrazę prawa materialnego a to art. 1 par. 1 k.w. w zw. z art. 47 par. 6 k.w. polegającą na przypisaniu obwinionemu okoliczności za czyny pozbawione cechy społecznej szkodliwości w sytuacji zachowanie obwinionego nie naruszyło ani nie naraziło dobra chronionego przez art. 13 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym t.j. bezpieczeństwa ruchu drogowego, co sam Sąd ustalił, stwierdzając dwukrotnie że ruch „nie był znaczny” oraz że „z zapisów monitoringu wynika że tam jeden samochód na kilka sekund czy kilkanaście nawet sekund przejeżdża, ten ruch nie jest duży” po czym – wbrew własnym ustaleniom i zasadom logiki – wywiódł wniosek przeciwny, opierając odmowę nie na okolicznościach przedmiotowo – podmiotowych czynu lecz na pozaprocesowej negatywnej ocenie osoby obwinionego;

8. z ostrożności procesowej – obrazę art. 119 par. 1 k.p.w. w zw. z art. 21 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych polegającą na zasądzeniu opłaty 30 zł. mimo że opłata ta pobierana jest wyłącznie w razie skazania na karę aresztu albo ograniczenia wolności podczas gdy orzeczono wobec obwinionego karę nagany co czyni rozstrzygnięcie o opłacie pozbawionym podstawy prawnej;

9. z ostrożności procesowej – rażącą niewspółmierność reakcji prawnokarnej polegająca na orzeczeniu kary nagany za zachowanie pozbawione społecznej szkodliwości, w okolicznościach drobnego charakteru wykroczenia, braku realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu ( ustalonego przez sam Sąd ) jedności aktywności życiowej ( oba czyny tego samego dnia, w tym samym miejscu, w identyczny sposób, w odstępie 35 minut jako fragment jednego przejścia „tam i z powrotem” ), stanu zdrowia obwinionego ( rozpoznane zaburzenia stresowe pourazowe, leczenie psychiatryczne i psychoterapia ) oraz dotychczasowej rzetelnej postawy procesowej w sytuacji gdy prawidłowa ocena tych okoliczności nakazywała rozważenie art. 41 k.w. lub odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 39 par. 1 k.w. a w żadnym razie nie usprawiedliwiała potraktowania samego trybu zaocznego jako elementu oddziaływania karnego co wprost wynika z wypowiedzi Sądu iż „udział w postępowaniu, aczkolwiek wyrok zaoczny powinien być dla obwinionego wystarczającą nauczką dl przestrzegania tych przepisów w przyszłości”.

Obwiniony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w innym składzie, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku przez odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 39 par. 1 k.w., a w razie nieuwzględnienia zarzutów merytorycznych, o uchylenie w całości rozstrzygnięcia o opłacie 30 zł. jako pozbawionej podstawy prawnej.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zasadnym okazał się pierwszy z zarzutów apelacji obwinionego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Prawo do obrony oskarżonego ( obwinionego ) jest jedną z podstawowych zasad postępowania karnego, w tym także prawa o wykroczeniach ( art. 6 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.w. ). Obwiniony D. D. przed terminem rozprawy wyznaczonej w Sądzie Rejonowym na dzień 20.02.2026 r. wysłał do Sądu pismo datowane 19.02.2026 r. z którego wynikało że jest chory, ma gorączkę i wnosi o odroczenie rozprawy na inny termin, chce bowiem skorzystać ze swojego prawa i złożyć wyjaśnienia na rozprawie. Obwiniony do wniosku dołączył zaświadczenie lekarza POZ, usprawiedliwiając brak zaświadczenia od lekarza sądowego faktem iż mieszka w J., najbliżsi lekarze sądowi przyjmują w U., I.. i w J. a on nie może odbyć takiej podróży przed rozprawą. Pismo obwinionego w formie maila trafiło do Sądu przed terminem rozprawy która rozpoczęła się 20.02.2026 r. o godz. 9.32, o czym świadczy treść protokołu rozprawy, gdzie mail ten został ujawniony. Sąd jednak uznał obecność obwinionego za nieusprawiedliwioną, prowadził rozprawę i wydał wyrok ( k. 43, k. 47 ). Sąd Okręgowy ocenia tą decyzję Sądu Rejonowego jako nietrafną. Oczywistym jest, że prawidłowym usprawiedliwieniem nieobecności strony na rozprawie z powodu choroby jest orzeczenie wydane przez lekarza sądowego, przy czym jednak strona – w tym wypadku obwiniony – musi mieć możliwość dotarcia do takiego lekarza celem zbadania i wydania przez niego takiego orzeczenia. Jeżeli było tak że stan zdrowia obwinionego pogorszył się na dzień przed rozprawą i nie mógł on dojechać do lekarza sądowego ( a brak jest dowodów świadczących że tak nie było ) okoliczność tą należało wziąć pod uwagę oceniając niestawiennictwo obwinionego na rozprawie i jego wniosek o jej odroczenie. Nie sposób nie zauważyć, że w istocie obwiniony został pozbawiony możliwości złożenia wyjaśnień na rozprawie przed Sądem Rejonowym, a występując w sprawie bez obrońcy pozbawiony został także możliwości ustosunkowania się do innych dowodów przeprowadzonych na rozprawie choćby w formie ujawnienia ich bez odczytywania. Sąd Okręgowy uznaje że naruszone zostało prawo do obrony obwinionego i postepowanie dowodowe powinno być powtórzone przed Sądem I instancji z umożliwieniem mu złożenia wyjaśnień i złożenia wniosków dowodowych.

Ponieważ Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut 1 apelacji i był on wystarczający do wydania wyroku kasatoryjnego pozostałe zarzuty uznać należało za przedwczesne względnie bezprzedmiotowe i odstąpić od ich rozpoznania ( art. 436 k.p.k. w zw. z art. 109 par. 2 k.p.w. ).

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec obwinionego D. D. i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Kamiennej Górze do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi przewód sądowy w całości, umożliwi złożenie wyjaśnień obwinionemu i ustosunkuje się do jego ewentualnych wniosków dowodowych które sygnalizował już w apelacji, a na rozprawie odwoławczej domagał się ich przeprowadzenia przed Sądem I instancji. Całość materiału dowodowego Sąd Rejonowy oceni zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a następnie wyda wyrok który prawidłowo uzasadni.