Oskarżona, instruktor jazdy, miała 0,38 mg/l alkoholu. Sąd utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 1 lipca 2025 roku wydany w sprawie o sygnaturze II K 843/24.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że czyn przypisany oskarżonej charakteryzował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości, co skutkowało ustaleniem przez Sąd, że w stosunku do oskarżonej nie zachodzą przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy właściwa analiza elementów podmiotowych i przedmiotowych czynu, a zwłaszcza sposobu i okoliczności popełnienia czynu, prowadzi do wniosku, że stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny, a zatem w niniejszej sprawie, wobec ziszczenia się pozostałych przesłanek, zachodziły podstawy do warunkowego umorzenia postępowania względem oskarżonego oraz orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 1 roku.

Niezasadny

Apelacja jest bezzasadna i to w stopniu wręcz oczywistym. Podniesiony w niej zarzut w żadnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego wyroku.

Stawiając zarzut autor apelacji, w całej rozciągłości stracił z pola widzenia, że przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. ma charakter formalny, polega na abstrakcyjnym narażeniu na niebezpieczeństwo. Może zostać popełnione tylko umyślnie. Sprawca musi mieć zatem świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia, co nie oznacza, że musi znać poziom stężenia alkoholu we krwi, gdyż świadomość istnienia takiej okoliczności, czyli stanu nietrzeźwości, rozumiana być musi jako wynikająca z poziomu rozwoju psychicznego sprawcy zdolność rozpoznania określonego stanu własnej osoby.

Rodzajowym przedmiotem ochrony analizowanego typu czynu zabronionego jest bezpieczeństwo w komunikacji, które - konkretyzując z powodu wątpliwości w traktowaniu go w charakterze samoistnego dobra prawnego - zawiera w sobie mienie, życie oraz zdrowie ludzkie. Powyższe implikuje wniosek, że co do zasady, przestępstwo godzące w takie dobra, charakteryzuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości.

Tymczasem do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, jak wiadomo, niezbędne jest ustalenie, że zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu jak i stopień zawinienia sprawcy nie są znaczne.

Z kolei na stopień społecznej szkodliwości mają natomiast wpływ wskazane w art. 115 § 2 k.k. okoliczności podmiotowe i przedmiotowe odnoszące się do czynu, to jest: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywacja sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Dopiero uwzględnienie całokształtu wskazanych w uprzednio powołanym przepisie kwalifikatorów może doprowadzić do prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości danego czynu.

Przenosząc te wszystkie, naprowadzone wyżej uwagi na stan faktyczny tej sprawy, nie ulega wątpliwości, że zachowanie oskarżonej było społecznie szkodliwe i to w stopniu co najmniej znacznym.

Za takim, jedynie słusznym ustaleniem sądu I instancji, przemawiały następujące okoliczności popełnienia czynu przypisanego oskarżonej.

W dniu 20 września 2024 roku oskarżona do późnych godzin nocnych, jak sama wskazała jeszcze policjantom do protokołu badania stanu trzeźwości (k.2.), spożywała alkohol. W zasadzie nie była w stanie określić policjantom ilości wypitego ginu. Bulwersuje wręcz fakt, że dokładnie wiedziała, iż w godzinach rannych następnego dnia, czyli 21 września 2024 roku, będzie jechała samochodem do pracy, zaś świadomie piła alkohol, jak sama oświadczyła do godziny 24:00. Konieczność przemieszczania się pojazdem następnego dnia rano, nie była dla oskarżonej żadnym zaskoczeniem, nagłą koniecznością. To przekonuje, że oskarżona świadomie, z premedytacją zlekceważyła podstawowy obowiązek każdego kierowcy, co z kolei świadczy o wadze naruszonych przez oskarżoną obowiązków kierowcy. Tudzież, co pomija skarżący, podstawowym obowiązkiem kierującego, uczestnika ruchu drogowego, jest zachowanie bezwzględnej trzeźwości. W zasadzie tylko wskazane do tej pory fakty, przy braku jakichkolwiek ekstraordynaryjnych przesłanek, które w apelacji wyświetliłby skarżący, nakazywały przyjęcie, iż ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu, zaprezentowana przez sąd I instancji, nie wzbudziła żadnych wątpliwości sądu odwoławczego.

W tych realiach, rodzaj naruszonych przez oskarżoną jako kierowcę reguł ostrożności, a także stopień ich naruszenia przemawiają zdecydowanie na jej niekorzyść. W zasadzie, analizując dyspozycję art. 115§ 2 k.k., sąd odwoławczy, nie dostrzega wskazanych tam kwalifikatorów, które przemawiałyby na korzyść oskarżonej.

Z kolei skarżący, poza warstwą teoretyczną, nie był w stanie wskazać w apelacji faktów, które odnosiły by się do owych kwalifikatorów z art. 115 § 2 k.k., a które mogłyby doprowadzić do odmiennych ocen. Powoływanie się przez autora apelacji wprost na dyrektywy wymiaru kary z art. 53 k.k., co oczywiste, nie mogło przynieść oczekiwanych przez niego rezultatów. Chybione było wskazywanie na poziom alkoholu w powietrzu wydychanym przez oskarżoną, który przecież o godzinnie 7:59, wynosił aż 0,38mg/l i znacznie przekraczał normy dopuszczalne. Co istotne, co podkreślono, zawartość ta, w okolicznościach tej sprawy, dla oskarżonej, powinna być przewidywalna. Powyższe jest o tyle wymowne, że oskarżona jest instruktorem jazdy, a więc powinna stanowić wzór dla naśladowania. Skarżący zupełnie pominął także sposób zachowania się oskarżonej na drodze przed datą zdarzenia. W okresie od 24 kwietnia 2022 roku do 27 kwietnia 2023 roku aż sześciokrotnie została ukarana za wykroczenia drogowe, głównie za znaczne przekroczenia prędkości. Fakty te dobrze korespondują ze wskazanym wyżej lekceważeniem przez oskarżoną podstawowych obowiązków kierującego pojazdem, łącznie tworząc obraz oskarżonej jako osoby nieprzestrzegającej przepisów prawa o ruchu drogowym, co nie pozostawiało złudzeń w zakresie stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego. Sąd odwoławczy nie znalazł także, a apelujący nie wykazał, okoliczności, które w jakikolwiek sposób umniejszałyby stopień zawinienia oskarżonej, co stanowi również ujemną przesłankę zastosowania instytucji z art. 66 § 1 k.k.

Niezasadny

Podniesiony zarzut w żadnym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego wyroku.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 1 lipca 2025 roku wydany w sprawie o sygnaturze II K 843/24.

Z uwagi na to, że zarzuty apelacji okazały się chybione, brak było przesłanek z art. 439 k.p.k. oraz sąd nie dostrzegł potrzeby działania z urzędu w trybie art. 440 k.p.k. i 455 k.p.k., zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy (art. 433 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k.).

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

II. Z uwagi na fakt, że apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, oskarżoną obciążono kosztami postępowania: 450 złotych opłata od kary oraz 20 złotych ryczałtu za doręczenia.