Sąd utrzymał wyrok za kopnięcie pokrzywdzonego w sprawie o remont, oskarżony zapłaci 840 zł kosztów

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 28 lipca 2025r. sygn. akt II K 2/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1) obrazy przepisów prawa procesowego, a to art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., mający istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a wyrażający się dokonaniem dowolnej oceny dowodów, nieopartej o całokształt ujawnionego w toku postępowania materiału dowodowego, sprzecznej z logiką, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a to poprzez oparcie wyroku jedynie o część ujawnionego materiału dowodowego i uznanie, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k., a także polegający na uznaniu za wiarygodne zeznań S. M. oraz P. G. i oparcie na nich w głównej mierze ustaleń faktycznych w sprawie, mimo iż były one niespójne i wewnętrznie sprzeczne, co skutkowało odrzuceniem przeciwstawnych tym zeznaniom wniosków wynikających z treści innych dowodów przeprowadzonych w sprawie, w tym zwłaszcza z wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań R. W., z których niewątpliwie wynika/ że podczas tego zdarzenia pokrzywdzony podejmował działania skierowane przeciwko oskarżonemu;

2) obrazy przepisów postępowania mającej istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a w szczególności art. 7 k.p.k., polegający na:

a) przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie zeznań oskarżyciela prywatnego S. M. oraz świadka P. G. w odniesieniu do przebiegu zdarzenia jakie miało miejsce w dniu 25.11.2024r., podczas gdy z przeprowadzonych w toku postępowania dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań R. W., a także przedłożonej dokumentacji w postaci wydruków korespondencji mailowej pomiędzy stronami jednoznacznie wynika, że oskarżyciel prywatny pozostawał w konflikcie z oskarżonym, co potwierdzają także dokonywane przez niego czynności przed zdarzeniem, a co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku, że podejmował on działania mające na celu sprowokowanie oskarżonego, a tym samym wiarygodność złożonych przez niego zeznań powinna być rozpatrywana z dużą dozą ostrożności;

b) nierozważeniu wyjaśnień złożonych przez oskarżonego oraz zeznań świadka R. W., w zakresie w jakim wskazywali na sposób zachowania się oskarżyciela prywatnego w stosunku do oskarżonego w chwili zdarzenia, a także konflikt między stronami, prowokacyjne działanie pokrzywdzonego oraz zainicjowanie sytuacji konfliktowej pomiędzy stronami przez oskarżyciela prywatnego;

3) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, tj. A. K. oraz funkcjonariuszy Policji, którzy prowadzili interwencję po zdarzeniu, co spowodowało, iż Sąd Rejonowy wyrokował w oparciu o niepełny materiał dowodowy i zaniechał badania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zw. z relacjami stron, co do przebiegu zdarzenia, jak również zw. z zachowaniem oskarżyciela prywatnego wobec oskarżonego, co nie pozostaje bez znaczenia dla oceny karnoprawnej czynu przypisanego oskarżonemu;

4) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na niewłaściwym przyjęciu, że zachowanie oskarżonego było czynem nacechowanym wysokim stopniem społecznej szkodliwości co w konsekwencji doprowadziło do uznania go za winnego popełnienia występku z art. 217 § 1 k.k. i wymierzenia mu kary grzywny, mimo że prawidłowa ocena całokształtu okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, iż stopień społecznej szkodliwości nie jest wyższy niż znikomy lub co najwyżej, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie są znaczne;

5) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na dowolnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 217 § 1 k.k., podczas gdy z zebranego dotychczas w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że oskarżony o ile naruszył nietykalność cielesną pokrzywdzonego, o tyle działał w obronie koniecznej odpierając bezpośredni, bezprawny zamach na swoją osobę, zatem zachodziły przesłanki do przyjęcia, że oskarżony działał w warunkach obrony koniecznej, o której mowa w art. 25 § 1 kk.

6) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na niewłaściwym przyjęciu, iż oskarżony W. P. dopuścił się czynu z art. 217 § 1 k.k., podczas gdy w sprawie istnieje ścisły związek przyczynowo - skutkowy między zachowaniem się pokrzywdzonego i reakcją oskarżonego, albowiem pokrzywdzony swoim zachowaniem, sprowokował oskarżonego do naruszenia jego nietykalności cielesnej, co winno ewentualnie skutkować przyjęciem, iż W. P. dopuścił się czynu wypełniającego znamiona występku stypizowanego w § 2 w/w przepisu.

7) rażącej niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego za czyn opisany w części dyspozytywnej wyroku, wyrażającej się orzeczeniem kary grzywny w wymiarze nieadekwatnym do stopnia winy oraz całkowicie dowolnego zastosowania dyrektyw wymiaru kary w zakresie prewencji indywidualnej i ogólnej określonej w art. 53 § 1 i 2 k.k., a także rażącej niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego środka kompensacyjnego w postaci zapłaty na jego rzecz zadośćuczynienia w wysokości 3.000,00 zł oraz zastosowania do jego wysokości dyrektyw wymiaru kary, podczas gdy zadośćuczynienie stanowi środek kompensacyjny, nie zaś środek karny, który sąd orzeka stosując przepisy prawa cywilnego, a nadto w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadził czynności dowodowych pozwalających na uznanie, że zasądzona kwota pozostaje odpowiednia, adekwatna do stopnia doznanej krzywdy.

Niezasadny

Ad1) i 2)

Pomimo wskazania naruszenia szeregu przepisów postepowania ( w pierwszym zarzucie apelacji ) w rzeczywistości oba wskazane zarzuty kwestionują dokonana przez sąd

meriti ocenę dowodów, niezgodną z kryteriami zawartymi w przepisie art. 7 k.p.k.

Art. 7 k.p.k. ( określający zasadę swobodnej oceny dowodów ) stanowi, że organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

W sytuacji, gdy ocena ta: - uwzględnia całokształt ujawnionych na rozprawie okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.), a także obowiązek dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), - jest wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), - uzasadnienie jest sporządzone w sposób uwzgledniający wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego i wyczerpujące, nie może być mowy o naruszeniu wskazanego przepisu art. 7 k.p.k. ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r., sygn. akt II KRN 199/95 (OSN PiPr 1996/10/10; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1974 r., sygn. akt Rw 618/74, OSNKW 1975/3-4/47; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r. , sygn. akt WRN 149/90, OSNKW 1991/7-9/41).

Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska obrończyni oskarżonego W. P. jakoby sąd pierwszej instancji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem wskazań wiedzy, reguł logicznego rozumowania oraz zasad doświadczenia życiowego. Analiza złożonego środka odwoławczego w powyższym zakresie wskazywała, że tenże sprowadzał się w istocie do zademonstrowania przez skarżącego własnego poglądu na wiarygodność poszczególnych dowodów, a także własnej oceny zachowania oskarżonego, jakie było przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. W toku przeprowadzonej rozprawy sąd rejonowy zadbał o to żeby wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku sąd wskazał, którym dowodom i z jakich powodów dał wiarę, którym odmówił wiarygodności, a które uznał dla irrelewantne dla rekonstrukcji stanu faktycznego.

Oceniając przebieg inkryminowanego zdarzenia słusznie sąd ten uznał za wiarygodną relacje świadka – pokrzywdzonego S. M.. Zeznania te korespondują z zeznaniami świadka P. G.. Trafnie sąd

meriti spostrzega, że to, iż S. M. podaje, że pierwszy cios oskarżonego trafił go w głowę a świadek P. G., że w brzuch nie dyskwalifikuje ich prawdziwości. Jako, że z przedłożonych dokumentów potwierdzających udzielenie pomocy medycznej pokrzywdzonemu wynika, że po zdarzeniu posiadał on obrażenia twarzy.

Wbrew twierdzeniom autorki apelacji z zeznań R. W. nie sposób jest wywieźć, że zdarzenie miało przebieg inny niż ustalony przez sąd rejonowy. Nie sposób w oparciu o te zeznania podważyć wersje zarówno podawaną przez pokrzywdzonego jak i tę wynikającą z wyjaśnień oskarżonego.

Kwestia zaś tego, że strony pozostawały w konflikcie związanym z niewłaściwie wykonanym przez oskarżonego remontem mieszkania pokrzywdzonego i brakiem zapłaty tego drugiego jest bezsporna.

Brak jest zaś jakichkolwiek dowodów na to, iż pokrzywdzony S. M. swoim zachowaniem sprowokował oskarżonego do zadania mu ciosów.

Ad 3)

Słusznie sąd I instancji oddalił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z zeznań funkcjonariuszy policji, którzy podjęli interwencję po zdarzeniu, jak i A. K. jako, że okoliczności, na które świadkowie ci mieli zeznawać nie maja znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Spostrzeżenia jakie ewentualnie były udziałem funkcjonariuszy policji na miejscu zdarzenia już po przebiegu zajścia dla odtworzenia jego przebiegu nie są istotne. O odtworzeniu zaś monitoringu po zdarzeniu zeznał już świadek R. W. i z jego zeznań w żaden sposób nie wynika aby okoliczność ta miała jakiekolwiek znaczenie dla oceny relacji stron. Zachowanie zaś pokrzywdzonego przed zdarzeniem również pozostaje nieistotne dla przebiegu samego zajścia. To zaś, że strony pozostawały w konflikcie jak już wyżej wskazano jest bezsporne, podobnie jak i to, czy pokrzywdzony przejawiał konfrontacyjne nastawienie w stosunku do oskarżonego.

Tym samym zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ad 4), 5) i 6)

Ustalenia poczynione przez sąd

meriti są ustaleniami prawidłowymi. Słusznie sąd ten przyjął, iż oskarżony kopnął pokrzywdzonego w twarz i korpus powodując naruszenie jego nietykalności cielesnej – w oparciu o zeznania świadków S. M. i P. G. oraz dokumentację z udzielonej pomocy medycznej.

Żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje też podstaw do twierdzenia, że to bezpośredni, bezprawny zamach pokrzywdzonego na osobę oskarżonego skłonił go do podjęcia działania obronnego.

Jak powszechnie wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 217§2 k.k. „może i powinien mieć zastosowanie w zasadzie wówczas, gdy działanie sprawcy nie różni się w sposób istotny od rodzaju i sposobu zachowania się osoby, której działanie było powodem naruszenia przez sprawcę jej nietykalności cielesnej. Jeżeli natomiast czyn sprawcy ze względu na rodzaj, sposób, zakres i intensywność jego działania przekracza wyraźnie zawartość kryminalną poprzedniego zachowania się wspomnianej osoby, to w takiej sytuacji przepis ten nie powinien mieć z reguły zastosowania. ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1971 r., Rw 612/71, OSNKW 1971/10, poz. 159 ).

Żaden z przeprowadzonych dowodów w sprawie nie pozwala na ustalenie, że to pokrzywdzony swoim zachowaniem zmierzał do naruszenia nietykalności cielesnej oskarżonego. Trudno za takie zachowanie uznać niechęć pokrzywdzonego do uiszczenia zapłaty za wykonaną przez oskarżonego usługę, czy też zwrotu należących do oskarżonego przedmiotów. Z zeznań zaś zarówno pokrzywdzonego S. M., jak i świadka P. G. wynika, że to oskarżony był agresorem.

Reasumując stwierdzić należy, iż wskazane powyżej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Ad 7)

Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

Jeżeli uwzględnić okoliczności zajścia, sytuację materialną oskarżonego, deklarowane przez niego dochody to nie sposób jest uznać, że wymierzona mu kara grzywny, jak i orzeczone zadośćuczynienie łącznie w wysokości ok. połowy miesięcznych dochodów oskarżonego rażą swoja nadmierną, niewspółmierną do ustalonych okoliczności czynu surowością.

O uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu, względnie wnoszę o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub zmianę zaskarżonego wyroku i warunkowe umorzenie postępowania na podstawie art. 66 § 1 k.k. w zw. z 67 § 1 k.k.

Wniosek (w przypadku nieuwzględnienia zarzutów apelacji zawartych w punkcie 1-5):

o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu i przyjęcie, iż dopuścił się on czynu z art. 217 § 2 k.k, i na tej podstawie odstąpienie od wymierzenia oskarżonemu kary.

W przypadku uwzględnienia zarzutu z pkt 7)

o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, jak też uchylenie orzeczenia w zakresie orzeczonego środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia, ewentualnie o obniżenie wysokości zasądzonego na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Niezasadny

Powyżej przedstawiono już powody nie uwzględnienia wszystkich zarzutów zawartych w apelacji obrończyni oskarżonego. Z tego tez powodu na uwzględnienie nie zasługiwał żaden z zawartych w tej apelacji wniosków.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok w całości

We wcześniejszej części uzasadnienia przedstawiono powody nie uwzględnienia zarzutów zawartych w apelacji. Nie dostrzegł też sąd odwoławczy żadnych uchybień branych pod rozwagę z urzędu.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

Punkt II wyroku, czyn III

Na podstawie art. 636§1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 616§1 pkt 2 k.p.k. sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego S. M. kwotę 840zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym albowiem apelacja wniesiona w jego imieniu okazała się nieskuteczna, a na rozprawie odwoławczej oskarżyciel prywatny był reprezentowany przez pełnomocnika.

W związku z nieuwzględnieniem apelacji wniesionej przez obrończynię oskarżonego oskarżonemu należało wymierzyć opłatę za drugą instancję na podstawie art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Sprawstwo i wina oskarżonego oraz wymierzona mu kara

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana