Wiadomość o chorobie wenerycznej męża w czasie rozwodu. Sąd utrzymał wyrok wobec żony

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 3 marca 2025 r. sygn. akt IV K 348/22

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Z. A. (1)

Niekarana

Sytuacja majątkowa oskarżonej

Karta karna k. 761

Informacja e-(...) k. 759

Fakty uznane za nieudowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Karalność sądowa oskarżonej

Sytuacja majątkowa

Karta karna

Informacja e-(...)

Załączone dokumenty zostały sporządzone w przepisanej prawem formie przez organy do tego uprawnione, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności tych dokumentów.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wskazać fakt.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 5 § 1 i 2 k.p.k., 7 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia.

Niezasadny

Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania.

Sąd I instancji w sposób zgodny z wymogami art. 424 k.p.k. przedstawił w uzasadnieniu powody wydanego wyroku, gdzie dokonał oceny całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie zgodnie z dyspozycją art. 410 k.p.k. ze wskazaniem dowodów, które przyjął za podstawę swych ustaleń. Zawarta tam argumentacja jest logiczna, przekonywująca, pozbawiona błędu i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 7 k.p.k. Dokonana ocena dowodów nie uchybia też zasadom określonym w art. 5 k.p.k. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 k.p.k. (zob. post. SN z dnia 12 lutego 2016 r., III KK 20/16). Na tej podstawie poczynił trafne ustalenia faktyczne, a następnie wysnuł prawidłowy wniosek o uznaniu oskarżonej za winną zarzucanego jej przestępstwa z art. 212 § 1 kk.

Przestępstwo zniesławienia może być popełnione umyślnie, lecz nie tylko w zamiarze bezpośrednim, ale również w zamiarze ewentualnym. Oznacza to, że możliwe jest pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za wskazany czyn sprawcy, który - mając nawet inny zasadniczy cel swojej wypowiedzi - przewiduje jednak, że jego słowa mogą mieć charakter pomawiający i na to się godzi.

Postanowienie SN z 6.11.2024 r., II NSNk 27/23, LEX nr 3777632.

Przepis art. 212 k.k. nie wymaga dla przestępstwa zniesławienia szczególnego zabarwienia, ostrości czy dobitności wypowiedzi, lecz wystarczające jest dla bytu tego przestępstwa, by wypowiedź ta narażała pomówionego na utratę zaufania niezbędnego dla prowadzonej przez niego działalności lub zawodu” (

por. wyrok SN z 9.05.2013 r., IV KK 403/12, LEX nr 1312369).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać za obroną, iż z uwagi na specyfikę zachowania sprawcy sprawa ma charakter poszlakowy. Niemniej jednak zgromadzony materiał dowodowy tworzy logiczny i spójny łańcuch poszlak, który w sposób jednoznaczny prowadzi do wniosku, że doszło do opisanego w akcie oskarżenia zdarzenia, którego to dopuściła się oskarżona Z. A. (1). Dowodem świadczącym o tym, iż zdarzenie to miało miejsce jest wydruk treści SMS ( z numeru (...) zarejestrowanego na nazwisko oskarżonej ), zeznania świadka V. Z. (1) jak i również zeznania samego pokrzywdzonego i częściowe wyjaśnienia oskarżonej potwierdzającej zarejestrowanie i użytkowanie tego numeru. Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych trafnie uznał za wiarygodne ww. dowody gdyż są one spójne, logiczne i tworząc pełen i wiarygodny obraz zaistniałej sytuacji. Świadek, której przekazano informacje o rzekomej chorobie wenerycznej pokrzywdzonego i możliwości zarażenia świadka , jawi się jako osoba wiarygodna i obiektywna. Nie pozostaje ona z pokrzywdzonym w żadnej relacji osobistej ani emocjonalnej- była wyłącznie jego pacjentką. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, by przypisać jej szczególny interes w składaniu zeznań na jego korzyść. Co istotne, świadek pozostaje w związku z innym mężczyzną niż pokrzywdzony , co dodatkowo wyklucza możliwość istnienia motywu osobistego, który mógłby wpływać na treść jej relacji. W realiach niniejszej sprawy nie sposób racjonalnie przyjąć, aby miała ona angażować się w konflikt stron czy uczestniczyć w jakimkolwiek zaplanowanym działaniu wymierzonym w Z. A. (1). Choć jej zeznania złożone przed Sądem nie były rozbudowane, to jednak w toku postepowania przed Izbą Rehabilitacyjną w sposób jasny, konsekwentny i logiczny przedstawiła przebieg zdarzenia. Czynności zeznań została zarejestrowania i dołączona do materiału dowodowego. Analiza tych wypowiedzi nie ujawnia istotnych sprzeczności ani elementu świadczących o konfabulacji. Przeciwnie- jej relacja pozostaje spójna i koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym i jej zeznania stanowią istotne i wartościowe źródło dowodowe w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy ocenił te zeznania jako szczere. Świadek nie próbowała snuć domysłów kto dokonał przesłania sms i wypowiedzi przez telefon, nie sugerowała, iż to oskarżona , koncentrując się wyłącznie na odtwarzaniu faktów na podstawie spostrzeżeń. Trudno uznać, że świadek zdecydowała się wejść w jakieś przestępcze porozumienie z pokrzywdzonym, by tworzyć fałszywe dowody przeciwko jego żonie i doprowadzić do niekorzystnego dla niej orzeczenia w sprawie karnej, mającego mieć znaczenie w postepowaniu rozwodowym. Świadek musiała też mieć świadomość potencjalnej możliwości weryfikacji jej twierdzeń przez dane telekomunikacyjne co do otrzymanych wiadomości i wykonanych połączeń z numerem oskarżonej. Nawet jeśli dziś z uwagi na upływ ustawowego okresu przechowywania tych danych przez operatora telekomunikacyjnego nie jest to możliwe, to w czasie złożenia gotowości zeznań i przekazania informacji pokrzywdzonemu o zaistniałej sytuacji takiego stanu nie mogła przewidywać a zatem gotowa była do poddania się takiej weryfikacji. To wzmacnia wiarygodność zeznań świadka. Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego , że do przesłania wiadomości SMS i rozmowy ze świadkiem o podanej w zarzucie treści doszło.

Odnosząc się do zeznań świadka S. B., należy wskazać, że Sąd Rejonowy zasadnie podszedł do ich oceny z duża dozą ostrożności. Analiza całokształtu okoliczności sprawy, w tym relacji i znajomości świadka ze stronami postepowania, uzasadnia wątpliwości co do pełnej obiektywności jej depozycji. Nie można wykluczyć, że zeznania świadka mogą w pewnym zakresie odzwierciedlać jej osobiste nastawienie, w szczególności wobec F. A., co potencjalnie wpływa na sposób przedstawienia przez nią zdarzeń. Świadek nie zaprzeczył istnienia osobistej relacji z pokrzywdzonym. Jednocześnie F. A. nakreślił kontekst tej relacji oraz charakter wzajemnych stosunków między nim a świadkiem, który – w świetle ustalonego stanu faktycznego – jawi się jako wiarygodny i realny. Istnieje zatem ryzyko, że jej zeznania nie oddają w pełni rzeczywistego przebiegu sytuacji. Jej zeznania co najistotniejsze w żadnej mierze nie są w stanie obalić wersji oskarżenia.

Odnosząc się do zeznań świadka F., należy wskazać, iż Sąd Rejonowy dał im wiarę w takim zakresie, w jakim było to zasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Świadek przedstawiła okoliczności konfliktu pomiędzy jej partnerem F. A., a oskarżoną Z. A. (2), co utwierdziło w przekonaniu o istniejącym konflikcie między stronami postępowania. Jednocześnie należy podkreślić, że świadek nie posiała bezpośredniej wiedzy na temat tego, kto wykonał połączenie telefoniczne bądź wysłał wiadomość SMS do V. Z. (2). Jej twierdzenia w tym zakresie miały charakter wyłącznie przypuszczeń, wskazujących na oskarżoną jako potencjalną nadawczynię, co zresztą zostało wyraźnie zaakcentowane przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu orzeczenia. W konsekwencji brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań F. N., w jakim opierały się one na jej bezpośredniej wiedzy, pozostają spójne i logiczne, natomiast w części opartej na domniemaniach zostały przez Sąd Rejonowy właściwie ocenione z należytą ostrożnością.

Istotny jest również kontekst treści wiadomości i wypowiedzi telefonicznej na temat pokrzywdzonego do świadka V. Z. . Jej charakter oraz okoliczności wysłania wskazują, iż stanowiła ona element szerszego scenariusza wykreowanego przez oskarżoną. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż całe zdarzenie miało miejsce bezpośrednio przed rozprawą rozwodową. Zbieżność czasowa i przedmiot tych treści, powiązany z formułowanymi w toku konfliktu zarzutami oskarżonej co do niewierności małżeńskiej , wielu kontaktów seksualnych pokrzywdzonego wskazuje osobisty motyw działania i nadaje sprawie wyraźny kontekst konfliktu małżeńskiego i możliwość takiego kierunkowego działania właśnie tylko ze strony oskarżonej, kierującej się wysokimi emocjami i poczuciem krzywdy.

W świetle całokształtu okoliczności brak jest racjonalnych podstaw do przyjęcia, że sam pokrzywdzony czy też osoba trzecia – nieznany sprawca, działając z jego polecenia w celu stworzenia fałszywych dowodów zdecydował się na zachowanie polegające na znieważeniu samego siebie wyłącznie w celu uzyskania dodatkowych argumentów w postępowaniu cywilnym o ustalenie winy w rozpadzie małżeństwa. Taki scenariusz należałoby uznać za nielogiczny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego. Tym bardziej, że liczba eksponowanych przez obronę możliwych zbiegów okoliczności przemawia przeciwko wersji przedstawionej przez oskarżoną.

Wersja zdarzeń przedstawiona przez Z. A. (1) jest nieprawdopodobna oraz nadmiernie skomplikowana, co podważa jej wiarygodność. Wymagałaby bowiem przyjęcia nadzwyczajnego zaistnienia szeregu przypadkowych i trudnych do racjonalnego wyjaśnienia okoliczności. Pewny jest natomiast w świetle zgromadzonych danych taki przebieg zdarzeń zgodnie z którym to oskarżona wykonała bądź zleciła wykonanie SMS do V. Z. (1) – rzekomej kochanki/ byłej pacjentki F. A.- podając się za lekarza wenerologa M. M. a następnie rozmowę telefoniczna w celu przekazania jej informacji o rzekomej chorobie wenerycznej F. A., a tym samym dokonała jego znieważenia i poniżenia w oczach osoby trzeciej. Nie można również pominąć faktu, iż pomiędzy stronami istnieje konflikt o podłożu rozwodowym, w którym oskarżona wielokrotnie zarzucała pokrzywdzonemu zdrady. Okoliczności te stanowią istotne tło motywacyjne zdarzenia. Oczywistym jest, że oskarżona nie przyzna się do posiadania danych osobowych V. Z. (1), albowiem takie przyznanie mogłoby zostać zinterpretowane jako okoliczność wzmacniająca związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy jej osobą a zarzucanym czynem z art. 212 § 1 kk, a tym samym zwiększać prawdopodobieństwo przypisania jej odpowiedzialności karnej. Nawet przy założeniu, że Z. A. (1) nie prowadziła bezpośrednio rozmowy z V. Z. (3), okoliczność ta sama w sobie nie wyłącza jej odpowiedzialności karnej. W relacji wynika, iż słyszalny był głos kobiety starszej, co może wskazywać, że czynność został wykonywana przez inną osobę. Natomiast zgodnie z art. 18 §1 kk odpowiedzialność jak za sprawstwo ponosi nie tylko ten, kto czyn popełnił osobiście, lecz także ten kieruje jego wykonaniem, albo poleca jego wykonanie innej osobie.

Kolejno analizując dowód w postaci wiadomości SMS wysłanej do V. Z. (1), należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż numer telefonu z którego została ona nadana, został zarejestrowany na oskarżoną w dniu zdarzenia. Oskarżona przyznała, że numer ten należy do niej i służył jej do komunikowania się z adwokatem, który prowadzi jej sprawę rozwodową i miał być bardzo dobrze strzeżony, z uwagi na podejrzenie założenia podsłuchu u Z. A. (1), co eliminuje wątpliwości co do formalnego dysponenta aparatu telefonicznego. Odnosząc się do twierdzeń, jakby osoba trzecia bądź sam pokrzywdzony miał w dniu zdarzenia wkraść się do kliniki, w której przyjmuje oskarżona, a następnie wykorzystać leżący na recepcji jej telefon do wysłania wiadomości oraz wykonania połączenia do V. Z. (1), należy wskazać, że hipoteza ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Domniemanie to opiera się wyłącznie na tym, iż wcześniejszym okresie pokrzywdzony miał bywać w miejscu zdarzenia, a zatem mógł również pojawić się tam w dniu inkryminowanym i pod nieobecność oskarżonej przy telefonie- uzyskał dostęp do urządzenia. Tego rodzaju rozumowanie ma charakter czysto spekulatywny i nie znajduje oparcia w żadnym obiektywnym materiale dowodowym. Okoliczności, że pokrzywdzony bywał w lokalu, w którym mieści się klinika, nie powinno być niczym podejrzanym. Lokal ten stanowi bowiem jego współwłasność, co oznacza, że posiada on pełne prawo do przebywania w tym miejscu. Korzystanie z przysługującego mu prawa własności nie może być interpretowane jako poszlaka przemawiająca na jego niekorzyść i uprawdopodobnienia wersji zdarzenia przedstawionej przez oskarżoną. Należy ponadto podkreślić, że gdyby rzeczywiście doszło do bezprawnego wtargnięcia do kliniki oraz użycia telefonu oskarżonej bez jej wiedzy i zgody, a w dodatku zniszczenia urządzenia oraz kradzieży karty SIM, naturalną i racjonalną reakcją byłoby niezwłocznie zgłoszenie takiego zdarzenia organom ścigania, ochronie obiektu bądź administracji budynku, zapoznanie się treści zapisu obrazu monitoringu nieruchomości. Brak jakiejkolwiek reakcji w tym zakresie istotnie podważa wiarygodność prezentowanej wersji wydarzenia. To, że po zdarzeniu przeprowadziła remont- modernizacje recepcji nie świadczy o tym, iż podjęła czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, na obecnym etapie postepowania nie ma to znaczenia i nie wnosi nic do sprawy. Trzeba również zaznaczyć iż, wskazywana karta telefoniczna miała- według twierdzeń oskarżonej – służyć do dyskretnej komunikacji z pełnomocnikiem. Tym bardziej nielogiczne byłoby pozostawienie jej w sposób umożliwiający osobom trzecim swobodny dostęp i wykorzystanie jej do działań mogących wywołać poważne konsekwencje prawne. Przyjmując nawet czysto hipotetycznie wersję prezentowaną przez oskarżoną, zgodnie z którą doszło do kradzieży jej karty SIM, a ona sama miała przypuszczać, iż za działaniem tym mógł stać jej mąż, należałoby oczekiwać od niej podjęcia niezwłocznych i stanowczych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Osoba świadoma, że jej karta SIM została skradziona, powinna podjąć kroki w celu zabezpieczenia swoich interesów- w tym zgłosić zdarzenie operatorowi sieci, wystąpić o ustalenie logowania karty do konkretnego urządzenia, ustalenie lokalizacji jej użycia, a także niezwłocznie zablokować numer i powiadomić o tym służby. Brak reakcji, brak próby wyjaśnienia okoliczności rzekomej kradzieży oraz brak inicjatywy dowodowej w celu zapobieżenia skutkom wykorzystania zarejestrowanego na nią numeru pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego postępowania osoby, która rzeczywiście padła ofiarą bezprawnego działania. Wykluczyć należy wersję, że pokrzywdzony zdecydowałby się na zabór karty, co wg oskarżonej miało miejsce i wykonać z jej użyciem, z pomocą innej osoby/ kobiety połączenia z innego telefonu do V. Z.. Taki sprawca musiałby przewidywać możliwość reakcji osoby której zabrano kartę, od dezaktywowania jej i uniemożliwienia połączenia na numer z którego wysłano SMS z prośbą o kontakt , po inicjatywę procesową w kierunku zbadania współpracy karty z nr IMEI urządzeń telekomunikacyjnych, miejsc logowania urządzeń w obszarze terytorialnym stacji BTS i tym samym zniweczenia takiego planu bądź wykrycia mistyfikacji ukierunkowanej na zaszkodzenie oskarżonej. W tych okolicznościach realizacja takiego zamierzenia jest nieprawdopodobna . Tym samym wersja obrony o takim potencjalnym scenariuszu jest nie do przyjęcia i nie stwarza stanu niedających się usunąć wątpliwości , które należy rozstrzygać na korzyść oskarżonej a w konsekwencji orzec o jej niewinności.

Tak określony stan faktyczny, prowadzi do wniosku, iż doszło do zdarzenia w którym zniesławiono F. A. i, że to oskarżona była inicjatorką i realizatorką przedmiotowego działania, czym dopuściła się czynu zarzucanego w akcie oskarżenia tj. art. 212 § 1kk. Ustalenia faktyczne dokonane przez sąd I instancji wbrew zarzutom apelacji są prawidłowe.

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu odwoławczego nie doszło po stronie Sądu I instancji do obrazy tych przepisów postępowania, które regulują zasady swobodnej oceny dowodów, co sprawiło, że poczynione w następstwie takiej oceny ustalenia faktyczne są prawidłowe i zasługiwały na uwzględnienie. Ponadto treść apelacji w znacznej mierze odnosi się do konfliktu i relacji stron na tle postepowania rozwodowego, nie zaś do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Z związku z powyższym, apelacja złożona przez obrońcę oskarżonej nie może skutecznie podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia.

o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu.

Niezasadny

Wobec uznania przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacji za niezasadne z przedstawionych wyżej powodów, koniecznym stało się stwierdzenie, iż skorelowane z nim wnioski także nie zasługują na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

1

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 3 marca 2025 r. sygn. akt IV K 348/22

Zarzuty zawarte w apelacji z przyczyn wskazanych w sekcji 3.1 nie mogły wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w powyższym zakresie. Brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu określonych w art. 439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Konieczność umorzenia postępowania

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

5.

Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Z. A. (1)

Zgodnie z art. 636 kpk zasądzono od oskarżonej Z. A. (1) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 160 (sto sześćdziesiąt ) złotych tytułem opłaty za II instancję, której wysokość wynika z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych

Na podstawie art. 636 § 1 i 3 kpk w zw. z art. 628 pkt 1 kpk w zw. z art. § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Sąd zasadził od oskarżonej na rzecz oskarżyciela prywatnego F. A. kwotę 840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, albowiem apelacja oskarżonej nie została uwzględniona, zaś oskarżyciel prywatny na rozprawie apelacyjnej był reprezentowany przez pełnomocnika.

Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 3 marca 2025 r. sygn. akt IV K 348/22

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana