Wyrok łączny wobec W. Ł. uchylony, bo podstawę prawną oparto na złej dacie wyroku

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12 września 2025 r. o sygn. akt II K 603/25

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Brak zarzutów

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Skazany W. Ł. we własnoręcznie sporządzonej apelacji, nie formułując konkretnych zarzutów, domagał się objęcia wyrokiem łącznym wszystkich wyroków skazujących wydanych w stosunku do jego osoby.

Niezasadny

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Sąd orzekający w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie jest związany treścią wniosku skazanego i z urzędu – w myśl art. 570 k.p.k. – bada możliwość orzeczenia kary łącznej w konkretnym przypadku, odnosząc się do regulacji art. 85 § 1 k.k. oraz z uwzględnieniem przepisów intertemporalnych (por. wyrok SN z dnia 4 listopada 2014 r., V KK 210/14, LEX nr 1544605).

Badając prawidłowość zaskarżonego orzeczenia w pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii zastosowania przepisów dotyczących kary łącznej w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r. do 23 czerwca 2020 r. przy zastosowaniu o art. 4 § 1 k.k. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wydanego wyroku błędnie wskazał, iż część z wyroków podlegających łączeniu zostało wydanych i uprawomocniło się przed datą 23 czerwca 2020 r. Okoliczność ta nie znajduje jednak potwierdzenia w danych o karalności skazanego. Wskazaną w orzeczeniu podstawę kary łącznej miały stanowić bowiem wyrok łączny Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 9 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 722/23 oraz wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 357/22. Tymczasem pierwszym chronologicznie wyrokiem objętym wyrokiem łącznym II K 722/23 był wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie o sygn. akt II K 387/20 z dnia 14 grudnia 2020 r. – a zatem wydany już po nowelizacji na mocy art. 38 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U.20251738 t.j.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem, mając na względzie regulację przepisu art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 należy przyjąć, że norma z art. 4 § 1 k.k. pozwalająca na stosowanie przepisów sprzed nowelizacji jako względniejszych dla sprawcy mogłaby znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw przed wejściem w życie powołanej ustawy, tj. przed 24.06.2020 r. oraz zanim zapadł pierwszy wyrok co do któregokolwiek z tych przestępstw, natomiast co najmniej jedna kara jednostkowa wymierzona sprawcy za te przestępstwa uzyskała status prawomocnie orzeczonej przed wejściem w życie tarczy 4.0 w zakresie nowelizującym Kodeks karny (tj. przed 24.06.2020 r.) i co najmniej jedna kara jednostkowa wymierzona sprawcy za ww. przestępstwa uzyskała status prawomocnie orzeczonej po wejściu w życie tarczy 4.0 w zakresie nowelizującym Kodeks karny (tj. 24.06.2020 r. albo po tej dacie) – trafność tego poglądu dostrzeżono już w orzecznictwie: zob. zob. post. SN z 13.10.2021 r., I KZP 2/21, LEX nr 3240557; post. SA w Rzeszowie z 25.11.2020 r., II AKz 346/20, LEX nr 3101657; post. SA w Lublinie z 27.01.2021 r., II AKz 2/21, LEX nr 3175611; wyrok SA w Poznaniu z 21.04.2021 r., II AKa 49/21, LEX nr 3175232; wyroki SO w Łodzi z 2.07.2021 r., IV K 15/21, LEX nr 3217240 i z 9.07.2021 r., IV K 25/21, LEX nr 3217219 (za: M. Zacharski, Reguły intertemporalne a instytucja kary łącznej w tarczy 4.0, LEX/el. 2020).

W realiach przedmiotowej sprawy warunek zastosowania przepisów dotyczących kary łącznej w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. nie został spełniony, więc rozstrzygnięcie w przedmiocie kary łącznej powinno zostać wydane w oparciu o przepis art. 85 § 1 k.k. w brzmieniu obecnie obowiązującym, zaś podstawę prawną zaskarżonego wyroku uznać należało za błędną.

Następnie odnieść się należy do sposobu zredagowania części dyspozytywnej zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy w pkt II części dyspozytywnej odniósł się do kary łącznej orzeczonej wyrokiem w sprawie II K 722/23 (której węzeł rozwiązał w pkt I części dyspozytywnej) poprzez odniesienie do jej szczegółowego opisu zawartego w części wstępnej orzeczenia. Tymczasem prawidłowo sformułowany pkt II części dyspozytywnej wyroku powinien bowiem zawierać konkretne określenie, które kary będzie obejmowała określona na nowo kara łączna, z enumeratywnym wskazaniem wszystkich wyroków, z których kary podlegają łączeniu w przedmiotowym postępowaniu. Należy jeszcze zauważyć, iż obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości łączenia kar łącznych orzeczonych w wyrokach jednostkowych. Z sentencji zaś zaskarżonego wyroku – pkt II części dyspozytywnej można odczytać, że połączeniu w niniejszym postepowaniu uległy kary łączne. W rezultacie nie wiadomo jakie kary jednostkowe weszły w skład kary łącznej orzeczonej zaskarżonym wyrokiem.

Odnosząc się do uzasadnienia apelacji skazanego przypomnieć również należy, iż treść opinii o skazanym z zakładu karnego ma charakter jedynie pomocniczy, a wymiar kary łącznej ustala się w oparciu o dyrektywy zawarte w art. 85a k.k., biorąc pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego.

Wydając wyrok łączny, sąd orzekający nie jest uprawniony do ponownego rozważenia tych samych okoliczności, które legły u podstaw wymiaru kar w poprzednio osądzonych sprawach, lecz powinien rozważyć przede wszystkim, czy pomiędzy poszczególnymi czynami, za które wymierzono te kary, istnieje ścisły związek podmiotowy lub przedmiotowy, czy też związek ten jest dość odległy lub w ogóle go brak, a ponadto powinien rozważyć, czy okoliczności, które zaistniały już po wydaniu poprzednich wyroków, przemawiają za korzystnym lub niekorzystnym ukształtowaniem kary łącznej ( por. wyrok SN z dnia 25 października 1983 r., IV KR 213/83, OSNKW 1984, z. 5-6, poz. 65).

Skazany domagał się objęcia węzłem kary łącznej wszystkich kar orzeczonych we wszystkich wyrokach wydanych w stosunku do jego osoby.

Niezasadny

Wobec konieczności uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu, wniosek skazanego zawarty w wywiedzionej apelacji stał się bezprzedmiotowy.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

---------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Art. 437 § 2 k.p.k.

Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie kary łącznej w oparciu o błędną podstawę prawną oraz konieczność prawidłowego określenia kar objętych węzłem kary łącznej w części dyspozytywnej orzeczenia skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku łącznego i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Prawidłowe wyrokowanie w niniejszej sprawie wymaga bowiem przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.

Konieczność umorzenia postępowania

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy wyda orzeczenie w przedmiocie kary łącznej w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. przepisy dotyczące kary łącznej w brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020 r.

Część dyspozytywna orzeczenia o karze łącznej powinna zawierać konkretne wskazanie, które kary oraz w jakim wymiarze są objęte rozpoznaniem i w konsekwencji mogą zostać objęte węzłem kary łącznej.

Ponadto, mając na względzie kierunek apelacji wywiedzionej przez skazanego W. Ł., sąd orzekający musi orzec karę łączną, która w żaden sposób nie pogorszy jego sytuacji jak zaistniała po wydaniu zaskarżonego wyroku.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Sąd Odwoławczy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz.U.2024.1564 t.j.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. L. U. kwotę 240 złotych oraz dalsze 55,20 złotych podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Koszty obrony ustalono w oparciu o § 17 ust. 5 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763) określający wysokość stawki minimalnej w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

skazany

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

nie objęcie wyrokiem łącznym wszystkich wyroków wydanych w stosunku do skazanego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Brak zarzutów

Wnioski

Zmiana