Sąd uniewinnił oskarżonego od udaremnienia zaspokojenia wierzycielki

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 9 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt III K 1319/22

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel posiłkowy

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

O. Z.

Sytuacja materialna oskarżonego

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Czynności podejmowane w sprawie cywilnej w związku z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia

Nie można ustalić, kiedy dokładnie postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia pojawiło się Portalu Informacyjnym. Pełnomocnik powoda pobrał je w dniu 14 maja 2020 r. o godz. 12.18.

Wydanie w dniu 12 maja 2020 r. decyzji o udzieleniu subwencji w kwocie 800.000 złotych, która została przelana w dniu 13 maja 2020 r. na wskazany rachunek bankowy. Środki finansowe wypłacone w tym zakresie nie podlegają egzekucji.

Kwota 800.000 złotych wpłynęła na przedmiotowy rachunek bankowy w dniu 13 maja 2020 r. o godz. 16.54. W dniu 14 maja 2020 r. o godz. 9.55 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 50.000 złotych, w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 10.28 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 600.000 złotych, a w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 11.00 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 15.000 złotych.

Informacja e-(...) - k.1080

Karta karna - k.1135

Kserokopie akt - k.1143-1196

Pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2026 r. - 1258

Pismo (...) (...) (...) S.A. z dnia 4 czerwca 2025 r. wraz

z Regulaminem ubiegania się o udział w programie rządowym „(...) (...) (...) (...)

(...) i (...)” - k.1259-1259v, 1265-1296

Pisma (...) Bank (...) S.A. z dnia 17 marca 2026 r. i 20 marca 2026 r. - k.1493, 1495

Fakty uznane za nieudowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

O. Z.

Oskarżony miał podejmować w późniejszym czasie także inne działania zmierzające do udaremnienia zaspokojenia oskarżycielki posiłkowej

Saldo na koniec dnia 15 maja 2020 r. wynosiło plus 191.137,25 złotych.

Nie można ustalić godzin księgowania transakcji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 18 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt II Kp 911/24 - k.1205a-1205c

Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. akt Km 160/20 - k.1411-1412

Umowy sprzedaży z dnia 18 maja 2021 r. i 15 października 2021 r. - k.1413-1419, 1420-1420-1436

Zaświadczenie (...) Bank (...) S.A. z dnia 20 listopada 2023 r. - k.1050

Pismo (...) Bank (...) S.A. z dnia 24 czerwca 2025 r. - k.1398

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Sytuacja materialna oskarżonego

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Czynności podejmowane w sprawie cywilnej w związku z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia

Nie można ustalić, kiedy dokładnie postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia pojawiło się Portalu Informacyjnym. Pełnomocnik powoda pobrał je w dniu 14 maja 2020 r. o godz. 12.18.

Wydanie w dniu 12 maja 2020 r. decyzji o udzieleniu subwencji w kwocie 800.000 złotych, która została przelana w dniu 13 maja 2020 r. na wskazany rachunek bankowy. Środki finansowe wypłacone w tym zakresie nie podlegają egzekucji.

Kwota 800.000 złotych wpłynęła na przedmiotowy rachunek bankowy w dniu 13 maja 2020 r. o godz. 16.54. W dniu 14 maja 2020 r. o godz. 9.55 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 50.000 złotych, w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 10.28 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 600.000 złotych, a w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 11.00 zlecono i wykonano z niego przelew kwoty 15.000 złotych.

Informacja e-(...)

Karta karna

Kserokopie akt

Pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2026 r.

Pismo (...) (...) (...) S.A. z dnia 4 czerwca 2025 r. wraz z Regulaminem ubiegania się o udział w programie rządowym „(...) (...) (...) (...)

(...) (...)”

Pisma (...) Bank (...) S.A. z dnia 17 marca 2026 r. i 20 marca 2026 r.

Dokumenty zostały sporządzone przez uprawnione osoby i podmioty, nie były kwestionowane i nie budziły żadnych wątpliwości. Szczególnie istotne były tu pisma (...) (...) (...) S.A. i (...) Bank (...) S.A., które pozwoliły kolejno ustalić, że środki finansowe pochodzące z subwencji nie podlegały egzekucji, będąc zwolnione od zajęcia, jak również, kiedy dokładnie (dzień i godzina) doszło do zlecenia i wykonania poszczególnych transakcji. Powyższe miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wskazać fakt

Oskarżony miał podejmować w późniejszym czasie także inne działania zmierzające do udaremnienia zaspokojenia oskarżycielki posiłkowej

Saldo na koniec dnia 15 maja 2020 r. wynosiło 191.137,25 złotych.

Nie można ustalić godzin księgowania transakcji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 18 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt II Kp 911/24

Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. akt Km 160/20

Umowy sprzedaży z dnia 18 maja 2021 r. i 15 października 2021 r.

Zaświadczenie (...) Bank (...) S.A. z dnia 20 listopada 2023 r.

Pismo (...) S.A. z dnia 24 czerwca 2025 r.

Dowody nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotycząc innych, podjętych później czynności. Nie były one objęte niniejszym postępowaniem. Brak było podstaw do przyjęcia na ich podstawie, że rozdysponowując przedmiotowe środki finansowe oskarżony miał zamiar udaremnienia wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia.

Jak wynikało z pism (...) Bank (...) S.A. z dnia 17 marca 2026 r. i 20 marca 2026 r., które zostały uzyskane w postępowaniu odwoławczym i odpowiadały na szereg pytań dotyczących przedmiotowego rachunku bankowego, saldo na koniec dnia 15 maja 2020 r. wynosiło minus 408.862,75 złotych. Odmienna treść tych dokumentów mogła wynikać albo z pomyłki w tym zakresie, albo też wzięcia pod uwagę innych czynników. Jak bowiem wskazano w zaświadczeniu z dnia 20 listopada 2023 r. podana kwota uwzględnia środki z kredytu w rachunku bieżącym. Nie miało to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W pismach (...) S.A. z dnia 17 marca 2026 r. i 20 marca 2026 r. podano szereg informacji dotyczących tych transakcji, w tym dokładne godziny, a co za tym idzie było to możliwe do ustalenia i ostatecznie zostało ustalone..

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej adw. M. J. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenia art. 7 k.p.k. w następstwie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastosowania w jej miejsce dowolnej oceny, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w zakresie oceny dowodu z informacji od Komornika Sądowego przy SR dla T.-O. w T. o dokonanych czynnościach w związku z art. 763 k.p.c. z dnia 29 sierpnia 2023 r. (k: 985), poprzez błędne uznanie, iż dowód ten wykracza poza granice aktu oskarżenia, przez co nie został uwzględniony przy ustalaniu faktów przez Sąd a quo, podczas gdy z dowodu tego wynika, iż w stosunku do (...) sp. z o.o. sp. k. komornikowi udało się zabezpieczyć kwotę 289.769.42 zł z kwoty 350.000,00 zł, na którą opiewa zabezpieczenie orzeczone w stosunku do spółki; przedmiotowe naruszenie prawa procesowego skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym, iż finalnie szkoda nie została wyrządzona, gdyż na skutek działań sądu, wierzyciela i komornika sądowego suma zabezpieczenia została zabezpieczona, co miało oczywisty wpływ na wydane w sprawie orzeczenie, gdyż brak szkody stanowił przesłankę złagodzenia wymiaru kary;

2) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie przez Sąd a quo średniego stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego i błędne nadanie zbyt dużej wagi okolicznościom uznanym przez Sąd za wpływające w sposób łagodzący na wymiar kary, tj. rozmiaru wyrządzonej lub grożącej szkody, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego - ustalenie, iż doszło do wyrządzenia szkody, gdyż zabezpieczenie w stosunku do spółki nadal nie zostało wykonane - prowadzi do ustalenia wyższego niż średni stopnia społecznej szkodliwości czynu i winno skutkować wymierzeniem oskarżonemu kary bardziej dotkliwej niż orzeczona.

Niezasadny

Zarzuty były bezprzedmiotowe, albowiem Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do rozważania ewentualnych uchybień związanych z wymierzoną mu karą.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej adw. M. J. wniósł o zmianę skarżonego wyroku w pkt. 1 poprzez orzeczenie oskarżonemu kary jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres dwóch lat.

Niezasadny

Jak już wyżej wskazano, oskarżony został uniewinniony od popełnienia przypisanego mu czynu, a co za tym idzie wniosek nie mógł być uwzględniony i wymierzona mu kara nie mogła być surowsza.

Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. obrazę przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 k.p.k. polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego i niedaniu mu wiary co do daty, w jakiej powziął wiedzę o wydaniu przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowienia z dnia 07 maja 2020 roku,

b) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów polegającej na przyjęciu, że skoro pełnomocnik O. Z. powziął wiedzę o wydaniu postanowienia z dnia 07 maja 2020 roku to z całą pewnością informację tę przekazał swojemu Mocodawcy, przy czym Sąd Rejonowy nie zadał sobie nawet najmniejszego trudu, aby okoliczność tę zbadać,

c) art. 7 k.p.k. polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów skutkującą przyjęciem, że oskarżony znał treść wniosku o zabezpieczenie, a co za tym idzie, mógł przewidywać, że prawdopodobne jest wydanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, gdy tymczasem O. Z. nigdy, ani przed wydaniem postanowienia z dnia 07 maja 2020 roku ani po jego wydaniu, nie otrzymał tego wniosku,

d) art. 7 k.p.k. polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego co do przyczyn przetransferowania środków pomiędzy rachunkami bankowymi należącymi do (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.,

e) art. 7 k.p.k. polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów skutkującą przyjęciem, że po dokonaniu przelewu na kwotę 600.000 złotych na rachunku objętym zabezpieczeniem brak było środków pieniężnych, pomimo tego, że z zaświadczenia wydanego przez (...) Bank (...) S.A. wynika, że na koniec dnia 15 maja 2020 roku saldo środków na rachunku o numerze (...) wynosiło 191.137,25 złotych,

f) art. 170 k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „(...) (...) (...) (...)” jest nieprzydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż, zdaniem Sądu I instancji nie wskazuje przyczyn dokonania przelewu kwoty 600.000 złotych w dniu 15 maja 2020 roku, gdy tymczasem z tego Regulaminu wynika, że środki z subwencji finansowej mogły zostać przeznaczane na przedterminową spłatę kredytów jedynie do wysokości 25% kwoty subwencji,

g) art. 167 k.p.k. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania pełnomocnika O. Z. ze sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt III C 895/19 na fakt przekazania oskarżonemu informacji o postanowieniu o zabezpieczeniu,

h) art. 170 § 1 k.p.k. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Ś. J. w charakterze świadka, pomimo tego, że świadek informował O. Z. o konieczności takiego rozdysponowania środków z subwencji finansowej, aby na rachunku bankowym z przyznanym kredytem w rachunku bieżącym pozostała część subwencji nie przekraczająca 25% całej przyznanej kwoty,

i) art. 413 § 1 pkt 4 i 5 k.p.k. poprzez dokonanie zmiany w opisie czynów przypisanych oskarżonemu, polegającej na wyeliminowaniu z opisu jednego z czynów, tj. dokonania przelewu środków w kwocie 50.000 złotych w dniu 14 maja 2020 roku zamiast uniewinnienia od tego czynu oskarżonego,

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2la ust. 2a ustawy z dnia 04 lipca 2019 roku o systemie instytucji rozwoju poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że kwota w wysokości 800.000 złotych, która w dniu 13 maja 2020 roku wpłynęła od (...) (...) (...) na rachunek o numerze (...), podlegałaby by zajęciu na podstawie postanowienia z dnia 07 maja 2020 roku, gdy tymczasem kwota ta stanowiła subwencję finansową w rozumieniu przepisów ustawy o systemie instytucji rozwoju i była wolna od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego.

Wszystkie powyżej wskazane uchybienia doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych, skutkujących przyjęciem, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn.

Częściowo zasadny

Ilość, rodzaj i wzajemne powiązanie zarzutów przemawiały za ich zbiorczym omówieniem. Tym bardziej, że znaczna część była zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że przypisany oskarżonemu czyn z art. 300 § 2 kk jest przestępstwem umyślnym, które może być popełnione jedynie w formie zamiaru bezpośredniego kierunkowego. Oznacza to, że sprawca musi rozporządzić swoim majątkiem w celu udaremnienia wykonania określonego orzeczenia. Co więcej, musi doprowadzić swoim postępowaniem do tego udaremnienia, a więc spowodować określony skutek. Inaczej mówiąc, sprawca musi wiedzieć o tym, że jest do czegoś zobowiązany i podjąć określone zachowanie tylko i wyłącznie dlatego, żeby uprawniony nie otrzymał należnych mu środków finansowych, co ostatecznie - tylko i wyłącznie wskutek jego działania - nie następuje.

Powyższe potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt II KK 567/22, stwierdzając że dla odpowiedzialności karnej z art. 300 § 2 kk niezbędne jest, aby - oprócz wypełnienia przez sprawcę pozostałych znamion opisanych w tym przepisie - istniało stosowne orzeczenie sądu (lub innego organu państwowego), oraz aby sprawca miał świadomość tego faktu. Jak z kolei wskazał w postanowieniu z dnia 27 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV KK 342/23, występek z art. 300 § 2 kk jest przestępstwem skutkowym. Dla jego przypisania konieczne jest wykazanie, iż działanie sprawcy doprowadziło do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Jeżeli więc czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika nie miała realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, nie można mówić o realizacji znamion tego przestępstwa.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, oskarżonemu przypisano udaremnienie wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia z dnia 7 maja 2020 r. poprzez przelanie w dniu 15 maja 2020 r. kwoty 600.000 złotych (przelew kwoty 50.000 złotych z dnia 14 maja 2025 r. z godz. 9.55 został wyeliminowany i ustalenie w tym zakresie nie było kwestionowane) na inny rachunek bankowy. O ile jednak oskarżony od dawna wiedział, że toczy się przeciwko niemu postępowanie cywilne, o tyle brak jakiegokolwiek obiektywnego i bezsprzecznego dowodu, że zlecając i wykonując ten konkretny przelew wiedział o treści tego orzeczenia (wniosek w tym zakresie wpłynął do sądu w dniu 30 kwietnia 2020 r., nie zostając mu wcześniej doręczony) i zrobił to dlatego, żeby udaremnić jego wykonanie, a w konsekwencji udaremnił zaspokojenie oskarżycielki posiłkowej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało jedynie, że w dniu 13 maja 2020 r. o godz. 16.54 oskarżony otrzymał dofinansowanie w kwocie 800.000 złotych z tytułu tzw. tarczy finansowej dla film szczególnie pokrzywdzonych skutkami pandemii (...)19, a w dniu 14 maja 2020 r. o godz. 12.18 jego pełnomocnik pobrał w/w orzeczenie z portalu informacyjnego, w którym zostało zamieszczone (nie należy tego mylić z doręczeniem, które nastąpiło dopiero w dniu 22 czerwca 2020 r., a więc ponad miesiąc później). Wprawdzie logiczne wydawałoby się, że pełnomocnik od razu się z nim zapoznał, jednak nie wiadomo czy, a jeśli tak, to kiedy dokładnie (dzień i godzina) przekazał taką informację oskarżonemu i w jaki sposób to nastąpiło - osobiście, e-mailowo, telefonicznie? (brak dowodów na spotkane, wiadomość e-mailową czy połącznie telefoniczne).

Ponadto opieranie się na zasadach logicznego rozumowania, jak również profesjonalizmu i etyki adwokackiej, jest niewystarczające. Pełnomocnik mógł przecież po pobraniu tego orzeczenia być zajęty innymi obowiązkami zawodowymi, to jest uczestniczyć w rozprawach, przyjmować klientów czy sporządzać pisma procesowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oskarżony nie był jedynym klientem, któremu wówczas pomagał, a przedmiotowa sprawa jedyną, którą wówczas prowadził. Mógł też nie wiedzieć, że akurat dzień wcześniej oskarżony otrzymał w/w dofinansowanie i taka, niezwłocznie przekazana, informacja może być dla niego istotna. Wprawdzie w/w domagał się przesłuchania na tę okoliczność, kwestionując oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosku dowodowego w tym zakresie, jednak trudno wyobrazić sobie, żeby obrońca mógł być jednocześnie świadkiem. Tym bardziej, że miałby obowiązek mówić prawdę, nawet niekorzystną dla oskarżonego, wraz ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Powyższe w sposób oczywisty naruszałoby prawo do obrony. Z tych względów zarzut w tym zakresie był niezasadny.

Co więcej, jak ustalono w postępowaniu odwoławczym, oskarżony wykonał przelew w kwocie 600.000 złotych dopiero w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 10.28, a więc ponad 22 godziny później. Następny przelew (nie objęty zarzutem), w kwocie 15.000 złotych miał miejsce w dniu 15 maja 2020 r. o godz. 11.00, a więc jeszcze później. Nie było więc tak, że oskarżony bezpośrednio po uzyskaniu kwoty 800.000 złotych przelał ją na inny rachunek. Nie postąpił tak również bezpośrednio po pobraniu postanowienia i rzekomym poinformowaniu o jego treści przez swojego pełnomocnika. Czynił to w odstępach czasowych i stopniowo. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że pierwsza dyspozycja, na kwotę 50.000 złotych, została wydana w dniu 14 maja 2020 r. o godz. 9.55, a więc jeszcze zanim pełnomocnik pobrał przedmiotowe orzeczenie. Tymczasem osoba, która chciałaby ukryć te pieniądze i udaremnić wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia zachowywałaby się w zupełnie inny sposób - od razu, a najpóźniej wkrótce po pobraniu postanowienia przez swojego pełnomocnika, który od razu ją o nim powiadomił - usuwając stamtąd wszystkie środki finansowe.

Tym samym nie można z całą pewnością wykazać oskarżonemu zamiaru udaremnienia wykonania tego orzeczenia. Subiektywne przeświadczenia nie są dowodem, będąc oczywiście niewystarczające. Najlepszym podsumowaniem i zarazem potwierdzeniem słuszności oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy są zeznania oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu sądowym, kiedy na pytanie „Kiedy pani zdaniem pan Z. dowiedział się o postanowieniu z 7 maja 2020 r.?” wskazała „O. odczucie, że dowiedział się od swoich pełnomocników natychmiast po wydaniu z portalu informacyjnego. To jest moje przypuszczenie”. W tym miejscu przypomnieć należy treść art. 5 § 1 kpk, który wprost wskazuje, że oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona. Chodzi tu zatem o obiektywne dowody, a nie subiektywne przekonania. W dodatku oskarżycielki posiłkowej, a więc osoby żywo zainteresowanej określoną wersją wydarzeń i określonym wynikiem sprawy.

Ponadto art. 5 § 2 kpk nakazuje rozstrzygnąć wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości wyłącznie na korzyść oskarżonego. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, albowiem nie można stwierdzić czy, a jeśli tak, to kiedy oskarżony dowiedział się o treści przedmiotowego postanowienia, a tym bardziej, czy miało ono wpływ na rozdysponowanie przez niego środkami finansowymi i czy celem jego działania było pozbawienie oskarżycielki posiłkowej możliwości zaspokojenia. Nie można wykluczyć, że oskarżony rozdysponować środki finansowe z tzw. tarczy finansowej w sposób nie budzący wątpliwości dla podmiotu, które je wypłacił, a więc tylko częściowo spłacił kredyt i rozdysponował pozostałą kwotę z innego rachunku bankowego, na którym nie byłoby związanego z nim debetu. Co istotne, nie było to konto prywatne, ale firmowe.

W tym kontekście rację miał obrońca oskarżonego, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił - a nie oddalił jak sugerował w/w, powołując w zarzucie art. 170 kpk - dowód z dokumentu w postaci Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „(...) (...) (...)

(...) (...) i (...)”, który był przydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Co zaś się tyczyło świadka Ś. J., to decyzja sądu Rejonowego w tym zakresie była słuszna. Raz, że miałaby ona de facto zeznawać na okoliczności wynikające z w/w regulaminu. Dwa, że spółka i zarazem oskarżony mieli się stosować do obowiązujących przepisów prawa, w tym dotyczących subwencji, a nie sugestii pracownika (...) Bank (...) S.A. i zarazem opiekuna firmy. Po trzecie, przedmiotowe zdarzenie miało miejsce w 2020 r., a więc kilka lat temu i trudno oczekiwać, żeby przesłuchiwana po takim czasie w/w pamiętała, co dokładnie przekazywała oskarżonemu. Zwłaszcza, że według informacji uzyskanych od obrońcy od dłuższego czasu nie pracuje już w tym miejscu. Z tych też względów również Sąd Okręgowy oddalił postępowaniu odwoławczym ponowny wniosek dowodowy w tym zakresie.

W tym miejscu wskazać należy, że wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego saldo rachunku bankowego na koniec dnia 15 maja 2020 r. wynosiło minus 408.862,75 złotych. Powyższe wynikało wprost z pisma (...) Bank (...) S.A. z dnia 20 marca 2026 r. uzyskanego w postępowaniu odwoławczym. Tym samym zarzut w tym zakresie był niezasadny. Powyższe, jak już wyżej wskazano, nie miało jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Niezależnie od tego zaspokojenie oskarżycielki posiłkowej nie byłoby obiektywnie możliwe. Otóż na podstawie art. 21a ust. 2a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju środki finansowe uzyskane w tamach tego dofinansowania nie podlegają egzekucji i są wolne od zajęcia (wynika to wprost z w/w przepisu i dodatkowo znalazło potwierdzenie w piśmie podmiotu, który je wypłacił). Tym samym nawet gdyby komornik zajął rachunek bankowy w niezmienionej od dnia 13 maja 2020 r. od godz. 16.54 postaci, to pieniądze w objętej zabezpieczeniem kwocie 50.000 złotych nigdy nie trafiłyby do oskarżycielki posiłkowej. Tym samym nigdy nie zaistniałby skutek, który jest warunkiem popełnienia tego przestępstwa. Jednocześnie brak jakiegokolwiek dowodu na to, żeby robiąc przedmiotowy przelew oskarżony pozostawał w błędnym przeświadczeniu w tym zakresie. Z tych względów zarzut obrońcy opierający się na naruszeniu prawa materialnego był słuszny.

Ubocznie wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że postępowanie cywilne nie wyklucza postępowania karnego. Zrozumiałym jest również, że oskarżycielka posiłkowa chciała uzyskać dochodzone przez nią środki finansowe. Niemniej, nie powinno być tak, że postępowanie karne ma być narzędziem nacisku na oskarżonego, mając go przymusić do określonego zachowania. Tym bardziej w sytuacji, kiedy nie doszło do wyczerpania ustawowych znamion czynu zabronionego. Reasumując, wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego zgromadzony materiał dowodowy nie dostarczył bezsprzecznych dowodów winy oskarżonego. Same subiektywne przeświadczenia, nie będące nawet poszlakami, są oczywiście niewystarczające. W efekcie Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i poczynił błędne ustalenia faktycznie, bezzasadnie stwierdzając winę oskarżonego.

Konsekwencją tego była zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od popełnienia przypisanego mu czynu. Wprawdzie nieco różnił się on od czynu zarzucanego, w szczególności poprzez wyeliminowanie przelewu kwoty 50.0000 złotych, jednak - abstrahując od prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie winy - Sąd Rejonowy miał prawo dokonać zmiany. Tak opisu czynu, jak i kwalifikacji prawnej. Wbrew twierdzeniom obrońcy, powołującemu się na art. 413 § 1 pkt 4 i 5 kpk, oskarżonemu zarzucono nie dwa, ale jeden czyn - ciągły. W efekcie miało do tego dojść nie w wyniku jednego, ale dwóch zachowań (składających się na jedno przestępstwo). Ostateczne uznanie, że tylko jedno z nich miało wyczerpać znamiona przestępstwa nie powodowało konieczności uniewinnienia od drugiego.

Obrońca oskarżonego wniósł o uniewinnienie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Niezasadny

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony nie wyczerpał znamion przypisanego mu czynu, a co za tym idzie wniosek był zasadny. W konsekwencji należało zmienić zaskarżony wyrok i go uniewinnić.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

1

Przedmiot utrzymania w mocy

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 9 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt III K 1319/22

Nie powtarzając obszernej argumentacji przedstawionej przy ocenie zarzutów wskazać należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, żeby oskarżony wyczerpał znamiona przypisanego mu czynu. Po pierwsze, brak dowodu, żeby wykonując przelew kwoty 600.000 złotych oskarżony wiedział o wydaniu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Po drugie, brak dowodu, żeby działał w celu udaremnienia wykonania tego orzeczenia. Po trzecie, nawet gdyby te pieniądze pozostały na rachunku bankowym i zostały zajęte przez komornika, to zaspokojenie z nich oskarżycielki posiłkowej nie byłoby możliwe. Środki finansowe, którymi rozdysponował pochodziły bowiem z subwencji i nie podlegały egzekucji, będąc wolne od zajęcia. Tym samym nie zaistniałby wymagany skutek.

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Konieczność umorzenia postępowania

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

5.

Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

O. Z.

Punkt II wyroku

Z uwagi na zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu należało kosztami procesu w sprawie obciążyć Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana a.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Kara

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana