Żona miała zażądać od męża 80 tys. euro. Sąd uchylił warunkowe umorzenie

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 25.11.2025 r. sygn. akt II K 825/25

Podmiot wnoszący apelację

Inny

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. E. O.

1. W Sądzie Okręgowym w Jeleniej Górze w III Wydziale Karnym toczy się postępowanie przeciwko oskarżonej E. O. i pokrzywdzonemu M. O. o czyny m.in. z art. 258 § 1 i 3 k.k., w sprawie sygn. akt III K 158/23. W sprawie tej w fazie postępowania przygotowawczego E. O. była tymczasowo aresztowana przez Sąd Rejonowy w Bolesławcu, który to środek zapobiegawczy na skutek wniesionego zażalenia uchylony został przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze.

2. W Sądzie Rejonowym w Bolesławcu w II Wydziale Karnym toczy się obecnie postępowanie przeciwko M. O. o czyn z art. 207 § 1 k.k. w którym pokrzywdzoną jest E. O.. W sprawie tej F. R. był tymczasowo aresztowany w fazie postępowania przygotowawczego przez Sąd Rejonowy w Bolesławcu, który to środek zapobiegawczy na skutek wniesionego zażalenia zamieniony został przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze na wolnościowe środki zapobiegawcze.

Odpis aktu oskarżenia w sprawie III K 158/23 Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze k. 84 -113;

Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bolesławcu sygn. akt II Kp 115/23 i postanowienia Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt VI Kz 138/23, k. 116 - 121

Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bolesławcu sygn. akt II Kp 262/25 i postanowienia Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt VI Kz 218/25, k. 78 - 81

-----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-----------

--------------------------

---------------------------------------------------------------------------

-----------------

-----------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

1. Odpis aktu oskarżenia w sprawie III K 158/23 Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze k. 84 -113;

Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bolesławcu sygn. akt II Kp 115/23 i postanowienia Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt VI Kz 138/23, k. 116 - 121

Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bolesławcu sygn. akt II Kp 262/25 i postanowienia Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt VI Kz 218/25, k. 78 - 81

Dowody wiarygodne, potwierdzone za zgodność z oryginałami.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

---------------------

--------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1.obraza przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez niedokonanie przez Sąd wnikliwej analizy materiału dowodowego i w konsekwencji przeprowadzenie stronniczej, dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, przejawiającej się w szczególności w:

- uznaniu za w pełni wiarygodne wyjaśnień E. O. w zakresie w jakim wymieniona wskazała, że popełnienie przez nią czynu zabronionego na szkodę M. O. podyktowane było rzekomymi obawami przed pokrzywdzonym i wolą zabezpieczenia się przed niepożądanymi działaniami z jego strony, w sytuacji gdy kompleksowa ocena okoliczności sprawy przeprowadzona z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania nie pozwala na przyznanie wyjaśnieniom oskarżonej przymiotu wiarygodności;

- pominięcie istotnych faktów m.in. w postaci toczącego się przeciwko oskarżonej postępowania karnego ( Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze - sygn. akt III K 158/23), przebywania przez pokrzywdzonego w areszcie śledczym w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym (II K 909/25), zastosowania wobec pokrzywdzonego zakazu kontaktowania z pokrzywdzoną i zbliżania do niej, stosowania się przez pokrzywdzonego do tego zakazu, wpływu wskazanych okoliczności na postawę pokrzywdzonego i zminimalizowania prawdopodobieństwa podjęcia jakichkolwiek działań na szkodę oskarżonej;

co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w następującym zakresie:

- oskarżona popełniła czyn zabroniony na szkodę M. O. w związku z rzekomymi obawami przed pokrzywdzonym i wolą zabezpieczenia się przed niepożądanymi działaniami z jego strony;

- wina oskarżonej i społeczna szkodliwość popełnionego przez nią czynu nie są znaczne;

- okoliczności popełnienia przez oskarżoną czynu zabronionego nie budzą wątpliwości;

- postawa oskarżonej, jej właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegała porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa;

- w sprawie zaktualizowały się przesłanki z art. 66 § 1 k.k.

Zasadny

2. obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie zaktualizowały się przesłanki określone tym przepisem, w tym w szczególności przesłanka w postaci niewątpliwych okoliczności popełnienia czynu.

Zasadny

Ad 1 -2

Obydwa zarzuty podniesione w apelacji pełnomocnika pokrzywdzonego dotyczą tej samej kwestii tj. niezasadności warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonej w niniejszej sprawie, dlatego omówione zostaną łącznie.

Apelacja nie jest pozbawiona racji, co skutkowało uwzględnieniem złożonego w niej wniosku.

Art. 66 § 1 k.k. precyzyjnie wymienia przesłanki które muszą być spełnione aby możliwe było warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Nie bez racji skarżący pełnomocnik podnosi, że niezasadnie Sąd Rejonowy przyjął iż spełnione zostały przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania, w tym przesłanka nie budzących wątpliwości okoliczności popełnienia przez E. O. zarzucanego jej czynu z art. 191 § 1 k.k. Sąd I instancji uwzględniając na posiedzeniu wniosek prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania złożony na podstawie art. 336 § 1 k.p.k. nie przeprowadził bezpośrednio postępowania dowodowego i w istocie nie ustalił z jakiego powodu oskarżona wymuszała na pokrzywdzonym przekazanie jej pieniędzy w znacznej kwocie 80.000 euro. Podkreślić należy, iż pokrzywdzony i jego pełnomocnik na posiedzeniu w dniu 25.11.2025 r. nie zgadzali się na warunkowe umorzenie postępowania domagając się wydania wyroku skazującego ( k. 49 ). Z pisemnego uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd Rejonowy uznał, iż wina i społeczna szkodliwość czynu oskarżonej nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia są niewątpliwe, należy przyjąć wobec oskarżonej pozytywną prognozę kryminologiczną, jej przestępcze zachowanie miało charakter epizodyczny, wyrok skazujący oskarżoną na nawet najłagodniejszą karę byłby nadmiernie surowy.

Tymczasem w świetle faktów powołanych w apelacji pełnomocnika pokrzywdzonego, potwierdzonych dowodami z dokumentów przeprowadzonymi w postępowaniu odwoławczym powyższe ustalenia Sądu Rejonowego jawią się jako wątpliwe, okoliczności niezbędne dla prawidłowego wyrokowania w sprawie wymagają wyjaśnienia w toku postępowania dowodowego prowadzonego na rozprawie głównej. Z informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dn. 5.09.2025 r. wynika, że E. O. jest osobą niekaraną ( k. 28 – 30 ), spełniona więc została formalna przesłanka z art. 66 § 1 k.k. w postaci niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. Nie sposób jednak nie zauważyć okoliczności na które powołuje się w zarzutach apelacji skarżący pełnomocnik. Przeciwko E. O. toczy się postępowanie karne w III Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze w sprawie III K 158/23, w której oskarżona jest o czyny z art. 258 § 1 i 3 k.k., art. 107 § 3 k.k.s w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. i in. art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. O tożsame czyny w sprawie tej oskarżony jest M. O. ( odpis aktu oskarżenia k. 84 – 115 ). Wobec E. O. w sprawie tej stosowane było tymczasowe aresztowanie, uchylone następnie przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze VI Wydział Karny Odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym z argumentacją braku dużego prawdopodobieństwa popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 299 § 1 i 5 k.k., jednak z istnieniem tej przesłanki co do dwóch pozostałych czynów tj. z art. 258 § 1 i 3 k.k. i art. 107 § 3 k.k.s w zw. z art. 107 § 1 k.k.s. i in. ( sygn. akt VI Kz 138/23 – k. 120 – 121 ).

Zważyć ponadto należy na kolejne okoliczności wynikające z akt sprawy. E. O. i M. O. są małżonkami, toczy się obecnie ich postępowanie rozwodowe, ich relacje są skomplikowane, M. O. oskarżony został o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. tj. o znęcanie się nad żoną, w sprawie tej także stosowane było wobec niego tymczasowe aresztowanie, zamienione następnie na środki zapobiegawcze wolnościowe, w tym poręczenie majątkowe ( k. 78 – 81 ). Wbrew argumentacji Sądu Rejonowego zawartej w pisemnym uzasadnieniu wyroku stan faktyczny dotyczący zarzucanego E. O. w niniejszej sprawie przestępstwa jest niejednoznaczny, pokrzywdzony twierdził iż przez przyjaciela stron S. B. dostał żądanie żony przekazania 80.000 euro w ciągu 2 godzin pod groźbą ujawnienia rzekomego posiadania przez niego broni palnej ( k. 7 ), S. B. zeznawał, że chodziło także o pieniądze które wpłacone zostały jako kaucja za pokrzywdzonego, domniemywać należy że w sprawie o znęcanie ( k. 11 ), E. O. przyznając się do popełnienia zarzucanego czynu kreowała się na pokrzywdzoną tłumacząc swoje zachowanie krzywdzeniem jej przez męża ( k. 27 ).

Zdaniem Sądu Okręgowego stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został przez Sąd Rejonowy przekonywująco ustalony, na co trafnie wskazuje skarżący w apelacji. Nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd Rejonowy uznał że okoliczności popełnienia przestępstwa są niewątpliwe, a wina i społeczna szkodliwość czynu E. O. nie są znaczne, co przecież należy do niezbędnych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania. W ocenie Sądu Okręgowego nieuzasadniony jest pogląd o pozytywnej prognozie kryminologicznej i epizodycznym charakterze zachowania się wyżej wymienionej, oraz nadmiernej surowości nawet najłagodniejszej, potencjalnej kary. Warunkowe umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jawi się jako nieuzasadnione.

W obecnym stanie prawnym zasada

ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. nie obowiązuje w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. W przekonaniu Sądu Okręgowego sprawa niniejsza wymaga jednak, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo na rozprawie głównej, w szczególności przesłuchania bezpośrednio przed Sądem E. O., M. O. i S. B.. W sytuacji kiedy takie postępowanie w istocie w ogóle nie zostało przeprowadzone, nie jest możliwe jego przeprowadzenie w całości w postępowaniu odwoławczym, chociażby z powodu zasady dwuinstancyjności postępowania karnego.

o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.

Zasadny

Zważywszy na argumentację przedstawioną powyżej wniosek o wydanie wyroku kasatoryjnego był uzasadniony, co musiało także skutkować przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

-----------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bezwzględna przyczyna odwoławcza

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność uchylenia wyroku i przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości

Art. 437 § 2 k.p.k.

Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec E. O. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej konieczne jest w niniejszej sprawie przeprowadzenie na nowo całego przewodu sądowego na rozprawie głównej, który to przewód sądowy do tej pory w istocie nie został przeprowadzony, bowiem Sąd I instancji warunkowo umorzył postępowanie na posiedzeniu.

Konieczność uchylenia wyroku i umorzenia postępowania

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zasada

ne peius

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie Sąd Rejonowy skieruje sprawę na rozprawę główną w trybie art. 341 § 2 k.p.k. gdzie przeprowadzi przewód sądowy w całości, w szczególności przesłucha E. O. M. O. i S. B. i przeprowadzi pozostałe niezbędne dowody. Następnie Sąd ten wyda wyrok który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik pokrzywdzonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Rozstrzygnięcie co do całości wyroku

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie