Dobrze wyrównana cukrzyca 13-latki. Sąd uznał potrzebę stałej opieki innej osoby

D. Z. – przedstawiciel ustawowy małoletniej R. Z. – wniosła o uznanie, że R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

(dowód: k. 4 – 5)

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. wniósł o oddalenie odwołania D. Z. - przedstawiciela ustawowego małoletniej R. Z., wskazując na zasadność wydanego orzeczenia.

(dowód: k. 7 – 9)

Sąd ustalił, co następuje:

Orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 21 maja 2025 roku, nr: (...), nie uznano, że R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

(dowód: orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 21 maja 2025 roku, nr: D(...)21/24 – akta Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł.)

Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 12 sierpnia 2025 roku, Nr WN-I.(...).2.(...).2025, nie uznano, że R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

(dowód: orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 12 sierpnia 2025 roku, Nr WN-I.(...).2.(...).2025 – akta Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł.)

Małoletnia R. Z. ma 13 lat i posiada w rozpoznaniu zasadniczym cukrzycę insulinozależną t.1.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowił na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu diabetologii w celu ustalenia, czy u R. Z. istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a jeżeli tak to na jaki okres.

(dowód: orzeczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z k. 21)

W opinii biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B. stwierdzono, że małoletnia R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie winno być wydane do ukończenia przez trzynastolatkę 16. roku życia. W uzasadnieniu wskazano, że dziewczynka od wielu lat cierpi na cukrzycę insulinozależną t.1 dobrze wyrównaną, która nie spowodowała w chwili obecnej przewlekłych powikłań typowych dla tej jednostki chorobowej. Jednak zła kontrola poziomu cukru we krwi u osoby z cukrzycą powoduje później przewlekłe powikłania, tzw. pamięć metaboliczna. Cukrzyca to choroba przewlekle postępująca i w chwili obecnej nieuleczalna. Wymaga to stałego zarządzania i zmian w stylu życia, co stanowi znacznego stopnia wyzwanie. Celem leczenia jest nie tylko kontrola glikemii, ale też kontrola ciśnienia tętniczego. Zła kontrola cukrzycy wiedzie do wzrostu nadciśnienia tętniczego, lipidów i złej kontroli masy ciała oraz zmian hormonalnych związanych z wiekiem dziewczynki. Osprzęt używany do leczenia wymaga umiejętności.

(opinia biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B. – k. 29 – 32 )

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie ww. dokumentacji oraz na podstawie opinii biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B.. Opinia biegłego została sporządzona przez specjalistę z zakresu schorzenia dotyczącego małoletniej. Wydanie opinii zostało poprzedzone przeprowadzeniem badania małoletniej, wywiadem z matką 13 letniej dziewczynki oraz analizą złożonej dokumentacji medycznej.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił także na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i aktach Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. oraz przede wszystkim na podstawie dowodu z pisemnej ww. opinii biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B.. Dowody te w ocenie Sądu są rzetelne i przedstawiają kompleksowy obraz stanu zdrowia małoletniej, wyczerpująco opisując jej schorzenia. Opinia biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B. jest spójna wewnętrznie, tworzy logiczną całość i stanowi podstawę dokonania ustaleń przez Sąd.

Sąd nie powoływał innego biegłego, nie można bowiem skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym,

niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr (...)) zgodnie z którą,

o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem.

Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Ponadto zgodnie z art. 6b ust. 3 pkt 7 tej ustawy - w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w szczególności konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Przedstawicielka ustawowa małoletniej wniosła o ustalenie, że córka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Odwołująca wskazała, że nie zgadza się z ustaleniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. w tym zakresie.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Pojęcie samodzielnej egzystencji łączy się zatem z podstawowymi potrzebami życiowymi, które ustawodawca przede wszystkim identyfikuje z czynnościami samoobsługowymi (przez które rozumieć trzeba ubieranie się, dbanie o higienę osobistą, samodzielne spożywanie posiłków), z poruszaniem się (tj. z samodzielnym przemieszczaniem się w przestrzeni) oraz komunikacją (tzn. porozumiewaniem się z otoczeniem, innymi osobami, opiekunami). Czynności te składają się przy tym w sposób kumulatywny na sferę samodzielnej egzystencji co oznacza, że wszystkie okoliczności objęte tym spójnikiem muszą wystąpić łącznie. Znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji tłumaczyć zatem trzeba jako stan, w którym dana osoba nie ma w pełni zniesionej możliwości samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, jednak jej schorzenia wywołują określone dysfunkcje zakłócające w stopniu poważnym, istotnym samodzielne samoobsługiwanie się, poruszanie i komunikację, a także leczenie się ze względu na posiadane schorzenia.

Należy również wskazać, że małoletni jest osobą poniżej 16 roku życia, tj. osobą co do zasady niesamodzielną, która - jeśli nie miałaby nawet jakichkolwiek schorzeń - wymaga wsparcia właściwego ze względu na stopień ich samodzielności, możliwość pojmowania pewnych zjawisk lub reagowania na określone sytuacje. W przypadku osób małoletnich konieczność zapewnienia opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji trzeba ograniczać jedynie do przypadków, w których ta niesamodzielność dotyczy w sposób oczywisty podstawowej sfery egzystencji tych osób, a więc czynności samoobsługowych, przemieszczania się lub komunikowania się z otoczeniem, tj. tych czynności, które dla osób zdrowych w tym wieku nie powinny nastręczać trudności, wymagających udzielenia im wsparcia ze strony innej osoby.

Konieczność sprawowania opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji rozumiana jest jako całkowita zależność osoby od otoczenia, polegająca na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub wykonywania czynności samoobsługowych, niezdolności do samodzielnego poruszania się i przemieszczania oraz werbalizowania potrzeb. Jednakże zdolność do samodzielnej egzystencji oceniania musi być w porównaniu do rówieśników chorego dziecka. Oczywistym jest, że w różnym okresie życia dzieci wymagają w różnym stopniu wsparcia rodzica w zwykłych codziennych czynnościach - w przypadku niemowląt zachodzi całkowita niezdolność do wykonywania czynności samoobsługowych, potem wraz z wiekiem w przypadku dzieci zdrowych udział rodzica w takich czynnościach stopniowo ulega zmniejszeniu, zmienia się w nadzór, a z czasem całkowicie ustaje. W przypadku dzieci chorych na przewlekłe choroby, niezależnie od ich wieku, opieka rodzica musi być szersza niż u dzieci zdrowych, bo obejmuje przynajmniej podawanie leków, czy dbanie o odpowiednią dietę, dokładniejsze monitorowanie stanu zdrowia - przykładowo regularne mierzenie ciśnienia krwi, itp., towarzyszenie dziecku w drodze do, z i podczas wizyt u lekarzy, rehabilitantów. Rodzice lub opiekunowie dziecka, które jest chore, muszą również nadzorować to jak dziecko dba o swoje zdrowie, a także samemu dokładać większej opieki w porównania do zdrowego dziecka w jego wieku. Decydujące znaczenie ma tu bowiem nie występowanie danego schorzenia, a jego wpływ na funkcjonowanie małoletniego - stopień zaburzenia tego funkcjonowania.

Z ustaleń Sądu wynika, że R. Z. posiada w rozpoznaniu zasadniczym cukrzycę insulinozależną t.1. W opinii biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B. stwierdzono, że małoletnia R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie winno być wydane do ukończenia przez trzynastolatkę 16. roku życia. W uzasadnieniu wskazano, że dziewczynka od wielu lat cierpi na cukrzycę insulinozależną t.1 dobrze wyrównaną, która nie spowodowała w chwili obecnej przewlekłych powikłań typowych dla tej jednostki chorobowej. Jednak zła kontrola poziomu cukru we krwi u osoby z cukrzycą powoduje później przewlekłe powikłania, tzw. pamięć metaboliczna. Cukrzyca to choroba przewlekle postępująca i w chwili obecnej nieuleczalna. Wymaga to stałego zarządzania i zmian w stylu życia, co stanowi znacznego stopnia wyzwanie. Celem leczenia jest nie tylko kontrola glikemii, ale też kontrola ciśnienia tętniczego. Zła kontrola cukrzycy wiedzie do wzrostu nadciśnienia tętniczego, lipidów i złej kontroli masy ciała oraz zmian hormonalnych związanych z wiekiem dziewczynki. Osprzęt używany do leczenia wymaga umiejętności.

Zgromadzone w niniejszej sprawie, ww. dowody, Sąd ocenił jako wiarygodne, bowiem są one nie tylko spójne wewnętrznie, ale i korespondują ze sobą, tworząc logiczną całość. Dlatego też stanowiły podstawę ustalonego przez Sąd stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W szczególności Sąd przyjął za podstawę swojego orzekania opinię biegłego z zakresu diabetologii dr med. J. B., gdyż jest to opinia najdalej idąca, a także jest to opinia zajmująca się głównym, rozpoznanym u dziewczynki schorzeniem.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie wskazanych przepisów oraz ustaleń, zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 12 sierpnia 2025 roku, Nr WN-I.(...).2.(...).2025, oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 21 maja 2025 roku, nr: (...) w ten sposób, że w zakresie wskazań dotyczących punktu 7 ww. orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uznaje, że R. Z. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.