Oszustwa z 1999 i 2000 roku przedawnione. Sąd uniewinnił w pozostałej części

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel posiłkowy (...) s. c.

Obrońca oskarżonego L. N. (2)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1

I Obrońca oskarżonego L. N. (2)

zaskarżyła wyrok w całości na korzyść oskarżonego i zarzuciła mu:

1/ na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 KPK - obrazę art. 17 § 1 pkt 6 KPK poprzez uznanie, iż nie doszło do przedawnienia karalności zarzucanego oskarżonemu czynu, poprzez gdy doszło do jego przedawnienia, bowiem oskarżonemu nie zostały przedstawione zarzuty, w tym w skróconej formie;

2/ na podstawie art. 438 pkt 2 KPK - obrazę art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego tj. uznania przez Sąd, iż są one częściowo niewiarygodne, podczas gdyż są one w pełni logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a także poprzez nieuwzględnienie części wyjaśnień oskarżonego przez Sąd I instancji, mimo iż oskarżony na nie wskazywał.

3/ na podstawie art. 438 pkt 2 KPK - obrazę art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka O. N. poprzez przyjęcie, iż są ono częściowo niewiarygodne, podczas gdy odpowiadają one stanowi faktycznemu, a co za tym idzie skazania oskarżonego L. N. (2),

4/ na podstawie art. 438 pkt 1 KPK- obrazę art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny (dalej jako: „KK"), poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, ażeby zostały wypełnione znamiona przedmiotowe czynu zabronionego, o którym w nim mowa.

II Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) s. c. wyrok zaskarżyła co do kary i środków karnych i zarzuciła mu:

1/ rażącą niewspółmierność kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albowiem prawidłowa ocena okoliczności popełnienia czynu prowadzi do wniosku, iż wymiar kary powinien być wyższy i bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;

2/ niezastosowanie środka kompensacyjnego lub probacyjnego w postaci obowiązku wykonania orzeczenia sądu cywilnego, a mianowicie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygnaturze V GNc 508/01.

Częściowo zasadny

I Apelacja obrońcy oskarżonego co do istoty zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że nie budzą wątpliwości ustalenia Sądu I instancji co do prowadzonej przez L. O.-N. działalności gospodarczej oraz zawieranych w jej ramach umów z pokrzywdzonymi oraz sposobu i zakresu ich realizacji. Tym samym w pełni odwołać się należy do stanu faktycznego przedstawionego jak na k. 1220-1223 odw. Podzielić również należało bardzo wnikliwe rozważania jak na k. 1232-1233 co do kwestii przedawnienia.

Wreszcie co do zasady nie budzi zastrzeżeń ocena dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków.

Jednakże w ocenie Sądu Okręgowego konieczne było danie wiary także i tym wyjaśnieniom oskarżonego, w których nie przyznał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu albowiem brak jest wystarczających podstaw do ich zakwestionowania.

Podkreślenia także wymaga, że odmiennie niż to przyjął Sąd I instancji (k. 1230 i k. 1233), Sąd Okręgowy wskazuje, że nie sposób było zakwalifikować zachowania M. O.-N. jako działania w ramach czynu ciągłego i z góry powziętym zamiarem.

Powyższemu przeczy tak czas podejmowanych przez oskarżonego poszczególnych zachowań na szkodę ustalonych pokrzywdzonych oraz okoliczności związane z częściowym wykonaniem ciążących na nim względem nich zobowiązań.

Nie sposób bowiem przyjąć aby już w lutym 1998 r. oskarżony podjął zamiar oszukańczego działania na szkodę swoich przyszłych kontrahentów. Ponadto na uwadze należy mieć i to, że w żadnym wypadku nie zachodzi krótki odstęp czasu pomiędzy zachowaniami opisanymi w pkt I tiret pierwsze-trzecie a tiret czwarte-piąte (odpowiednio grudzień 1999 r. /styczeń 2000 r. a grudzień 2000 r.).

Nie bez znaczenia są także prawidłowe ustalenia w zakresie częściowego wykonania przez oskarżonego umów co do (...) (k. 1221), (...) (k. 1221 odw.), (...) (k. 1221 odw.-1222) i (...) (k. 1222).

Oczywistym jest, że M. (...)-N. winień w ramach zawartych umów je zrealizować i naprawić szkodę na rzecz pokrzywdzonych, jednakże jego zachowanie może być oceniane jedynie na gruncie prawa cywilnego.

Brak jest bowiem podstaw do ustalenia, że dopuścił się on oszustw z art. 286§1 kk na szkodę pokrzywdzonych. Dodatkowo w tym zakresie wskazać należy na bezsporne zdarzenia na szkodę oskarżonego w Sylwestra 1999 r. i związane z tym jego następstwa a także na zasadne podniesienie w apelacji obrońcy kwestii zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej- porównaj k. 313.

II Co do apelacji pełnomocnika (...) s. c., to wobec rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 11 lutego 2026 r. zarzut w niej zawarty jest bezprzedmiotowy.

I Obrońca oskarżonego wniosła o:

1/ zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego; ewentualnie o

2/ umorzenie postępowania na podstawie art. 17§1pkt 1 i 6 kpk

II Pełnomocnik (...) wniosła o:

1/ zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie Oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i środkiem probacyjnym w postaci obowiązku wykonania orzeczenia sądu cywilnego, a mianowicie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygnaturze V GNc 508/01; ewentualnie o

2/ zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I poprzez wymierzenie Oskarżonemu kary 2 lat (dwóch lat) pozbawienia wolności bez orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary.

Częściowo zasadny

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt II K 2024/24

I zmieniono w ten sposób, że przyjęto, iż zarzucone oskarżonemu L. N. (1) zachowania opisane w pkt I sentencji nie zostały popełnione w ramach czynu ciągłego z art. 12§1 kk oraz czyny tam wskazane pozostające w realnym zbiegu każdorazowo (pięciokrotnie) zakwalifikowano z art. 286§1 kk i:

a/ na podstawie art. 17§1 pkt 6 kpk w zw. z art.439§1 pkt 9 kpk wyrok uchylono i umorzono postępowanie co do czynów opisanych w:

- tiret pierwsze (na szkodę (...) Sp. z o. o. w F.),

- tiret drugie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w O.),

- tiret trzecie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.),

b/ uniewinniono oskarżonego L. N. (1) od czynów opisanych w:

- tiret czwarte (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.),

- tiret piąte (na szkodę (...) s. c. w E.).

Mając na uwadze poczynione rozważania i

przyjęcie realnego zbiegu przestępstw w ocenie Sądu Okręgowego co do zachowań z pkt I tiret pierwsze-trzecie sentencji (na szkodę (...) Sp. z o. o. w F., na szkodę (...) Sp. z o. o. w O. i na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.) w czasie orzekania w postępowaniu odwoławczym(11 lutego 2026 r.) doszło już do przedawnienia karalności albowiem minęło 25 lat od czasu tych zachowań (odpowiednio grudzień 1999 r., 18 stycznia 2000 r. i 24 stycznia 2000 r.) czego konsekwencją było uchylenie wyroku w tym zakresie i umorzenie postępowania.

Co do pozostałych zachowań z pkt I tiret czwarte i tiret piąte, to w ocenie Sądu Okręgowego wobec wskazanych wyżej okoliczności brak jest podstaw do przyjęcia działania L. O.-N. z bezpośrednim zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonych szkodę (...) i (...) do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem. Sam fakt nawet błędnej oceny co możliwości zrealizowania i wykonania zawartych umów nie może automatycznie prowadzić do przyjęcia odpowiedzialności na gruncie prawa karnego. Dodatkowo wskazać należy, że wprawdzie w dniu 23 października 2000 r. doszło do ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy oskarżonym i jego żoną, to po tej dacie zawarte zostały umowy ze wskazanymi pokrzywdzonymi, w ramach których oskarżony dokonał częściowej ich spłaty.

Powyższe w ocenie Sądu Okręgowego nakazywało uniewinnienie L. N. (3) w tym zakresie.

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Na podstawie art. 632pkt 2 kpk koszty procesu w sprawie ponosi Skarb Państwa.

ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Załącznik do formularza UK 2

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego L. N. (2)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Załącznik do formularza UK 2

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) s. c.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana