Lata pracy w latach 70. bez wynagrodzeń w dokumentach. Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r. znak (...) wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rozporządzenia (WE) 883/2004 z dnia 29.04.2004 r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, rozporządzenia (WE) 987/2009 z dnia 16.09.2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L.284 z dnia 30.10.2009) oraz umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej z 12 listopada 2019 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. przyznał ubezpieczonej

B. H.

emeryturę w wieku powszechnym od 01 września 2023 r. i ustalił jej wysokość na kwotę 544,29 zł, a po waloryzacji od dnia 01 marca 2024 r. na kwotę 610,26 zł.

B. H. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się doliczenia do okresów pracy okresów zatrudnienia na terenie W.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując że okresy zatrudnienia za granicą dla osób urodzonych po 31.12.1948 r. nie są uwzględniane przy obliczaniu polskiej emerytury, bowiem emerytury te obliczane są zgodnie z powołanym wyżej art. 26 ustawy emerytalnej poprzez zsumowanie kwoty składek zapisanych na koncie ubezpieczeniowym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (za okres od 01.01.1999 r.) oraz kapitału początkowego (za okres do 31.12.1998 r.), a następnie podzielenie przez średnie dalsze trwanie życia. Nadto, organ wskazał, że ubezpieczona ma przyznaną emeryturę angielską w wysokości przekraczającej kwotę podwyższenia emerytury w związku z czym nie przysługuje jej prawo podwyższenia emerytury do kwoty emerytury najniższej.

W piśmie, które wpłynęło do akt sprawy w dniu 16 grudnia 2024 r., ubezpieczona zakwestionowała dodatkowo wysokość przyjętego przez organ kapitału początkowego wskazując, że zarobki w latach 1977-1981 wW. były zawsze wyższe niż w innych częściach kraju, natomiast zdobycie zaświadczenia o zarobkach z tamtych lat nie jest możliwe, gdyż Dom (...)

(...)w W. został już dawno zamknięty, a dokumenty z tego okresu zostały zniszczone, natomiast organ powinien ustalić jej wynagrodzenia na podstawie „statystyki zarobków” z ww. lat na podobnych stanowiskach, gdyż jej wypłata oscylowała ok. 2.500,00 zł. Skarżąca wskazała również na wątpliwości co do uwzględnienia 5-letnich studiów na (...) w W.. Powołując się na informacje zawarte na powszechnie dostępnych stronach internetowych ubezpieczona wskazała, że choć nie posiada 20 lat pracy w Polsce, to w jej ocenie powinny być wzięte pod uwagę także lata pracy w W.(k. 19).

W kolejnym piśmie procesowym, które wpłynęło do akt sprawy w dniu 05 września 2025 r. ubezpieczona wniosła o przeliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem zarobków w (...) Spółdzielni Pracy (...) i Przedsiębiorstwie(...) w W. oraz za okres pracy w Spółdzielni (...) w W. z uwzględnieniem średniej krajowej lub średnich zarobków w W.. Ubezpieczona wskazała, że nie rozumie także skąd w latach 1978-1999 wzięła się kwota 1.282 zł przeciętnego wynagrodzenia, skoro na stronach GUS są podane inne wartości. Ubezpieczona zarzuciła także organowi rentowemu, że „wypomina” jej uzyskanie emerytury w W., którą polski organ rentowy nie powinien się interesować (k. 34).

W toku sprawy organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji zarówno co do prawidłowości wyliczenia kapitału początkowego, braku wpływu okresów ubezpieczenia w W. na wysokość emerytury ubezpieczonej, a także braku podstaw do podwyższenia kwoty emerytury ubezpieczonej do minimalnej emerytury z uwagi na to, że nie mieszka w Polsce oraz ma przyznaną emeryturę angielską w wysokości przekraczającej kwotę podwyższenia emerytury, w związku z czym nie przysługuje jej prawo podwyższenia emerytury do kwoty emerytury najniższej (k. 29).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona B. H., ur. (...), od wielu lat mieszka w W..

Okoliczność bezsporna

Ubezpieczona od 06 listopada 2023 r. ma przyznaną emeryturę w W. w kwocie 189,60 funtów tygodniowo (758,40 funtów miesięcznie).

Dowód: potwierdzenie Departament for Work and Pensions dotyczące przyznanego świadczenia – nienumerowane karty akt ZUS

W dniu 29 września 2023 r. ubezpieczona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę, do którego dołączyła świadectwo pracy Przedsiębiorstwa (...) w W. z 15.02.1980 r., z (...) Spółdzielni Pracy (...) z 30.01.1978 r., kserokopie z dowodu osobistego zawierające adnotacje o powyższych zadudnieniach oraz o zatrudnieniu w Domu (...) (...), zaświadczenia z 13.09.2023 r. o odbytych studiach, kopię dyplomu, legitymację członka związku artystów plastyków, opinię o pracowniku Domu (...)

(...)

Dowód: akta ZUS - wniosek z 29.09.2023 r. wraz z załącznikami k. 1-14, informacja o okresach składkowych i nieskładkowych k. 15

W związku ze złożonym wnioskiem o emeryturę decyzją z dnia 24 października 2024 r., organ rentowy dokonał ustalenia dla ubezpieczonej kapitału początkowego.

W decyzji tej organ ustalił podstawę wymiaru w kwocie 134,54 zł, do obliczenia której przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek z 10 kolejnych lat kalendarzowych od 01 stycznia 1977 r. do 31 grudnia 1986 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 11,02 %. Nadto, organ przyjął 1 rok 9 miesięcy i 23 dni (21 miesięcy) okresów składkowych oraz 5 lat (60 miesięcy) okresów nieskładkowych, które zostały ograniczone do 1/3 okresów składkowych tj. 7 miesięcy i 8 dni (7 miesięcy).

Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 26,29%.

Kapitał początkowy ustalony na dzień 01 stycznia 1999 r. wyniósł 16.855,85 zł.

Do okresów składkowych organ uwzględnił okresy zatrudnienia:

- w (...) Spółdzielni Pracy (...): od 15 września 1977 r. do 27 stycznia 1978 r. (4 miesiące i 13 dni),

- w Spółdzielni Pracy Dom (...) (...) od 16 marca 1979 r. do 10 maja 1979 r. (1 rok 1 miesiąc i 26 dni)

- w Przedsiębiorstwie (...) wW.od 02 listopada 1979 r. do 15 lutego 1980 r. (3 miesiące i 14 dni)

Jako okres nieskładkowy organ uwzględnił okres studiów od 01 października 1984 r. do 30 września 1989 r. w maksymalnym wymiarze 5 lat.

Nie uwzględniono natomiast wnioskowanego przez ubezpieczoną okresu od 20 lutego 1991 r. do 31 grudnia 1994 r. uznając go za niewystarczająco udowodniony.

Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego organ rentowy za uwzględnione okresy składkowe przyjął wynagrodzenia minimalne tj. za okres od 15 września 1977 r do 31 grudnia 1977 r. – 4.946,72 zł, za okresy od 01 stycznia 1978 r do 27 stycznia 1978 r. 1.260,09 zł, za okres od 16 marca 1978 r. do 31 grudnia 1978 r. – 14.946,72 zł (łącznie za 1978 r. - 16.206,81 zł), za okres od 01 stycznia 1979 r. do 10 maja 1979 r. – 7.000 zł, za okres od 02 listopada 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. – 3.540,00 zł (łącznie za 1979 r. – 10.540,00 zł) oraz za okres od 01 stycznia 1980 r. do 15 grudnia 1980 r. – 3.000,05 zł, z uwagi na brak dokumentów potwierdzających zarobki rzeczywiste.

Dowód: plik kapitałowy akt ZUS – wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego k. 1, wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczenia k. 2, decyzja o ustaleniu kapitału początkowego k. 3 obliczenie wwpw k. 5

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 22 kwietnia 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonej emeryturę w wieku powszechnym od dnia 1 września 2023r.

Do wysokości emerytury organ przyjął: kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – 106.409,46 zł, średnie dalsze trwanie życia – 195,50 miesięcy. Kwota emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej wyniosła 544,29 zł (106.409,46 zł/195,50 = 544,29 zł), po waloryzacji od dnia 01 marca 2024 r. świadczenie wyniosło natomiast 610,26 zł.

Dowód: decyzja o przyznaniu emerytury z dnia 22.04.2024 r. – nienumerowana karta akt ZUS

Ubezpieczona legitymuje się ponad 20-letnim okresem ubezpieczenia w Polsce i za granicą.

Okoliczność bezsporna, nadto: poświadczenie okresów ubezpieczenia w W. P5000 – nienumerowane karty akt ZUS

Powyższy, co do zasady bezsporny, stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach pozwanego organu rentowego, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania co do ich prawdziwości i rzetelności i Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności z urzędu.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie podlega oddaleniu.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy prawo wnioskodawczyni B. H. do polskiej emerytury nie jest kwestionowane, natomiast skarżąca kwestionuje wysokość świadczenia ustalonego przez ZUS.

W myśl art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2025.1749 t.j.), dalej: ustawa emerytalna, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. W myśl art. 25 ust. 1 cyt. ustawy podstawę obliczenia emerytury kapitałowej stanowi zaś kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W związku z tym, że ubezpieczona po 31 grudnia 1998 r. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce, wpływ na wysokość jej emerytury ma jedynie wysokość zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę wynikające z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (M.P.2023.298).

Mając na uwadze stanowisko ubezpieczonej wyrażane w odwołaniu oraz w pismach procesowych w pierwszej kolejności za niezasadne uznać należy zarzuty zmierzające do zakwestionowania wysokości ustalonego przez organ rentowy kapitału początkowego.

Zgodnie z art. 173 ust 1 ustawy emerytalnej kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek.

W myśl art. 174. ust. 1. ustawy kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.

Natomiast wedle ust. 2 tego przepisu przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (tj. z ograniczeniem do 1/3 okresów składkowych).

Z kolei w myśl art. 174 ust. 3. cytowanej ustawy podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.

Powyższe oznacza, że zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego są takie same, jak zasady ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent.

Tymczasem zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy emerytalnej podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Zaś w myśl art. 15 ust. 2a jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.

Jak stanowi §21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia, zaś zgodnie z § 22 ust. 1 środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.

Co prawda w postępowaniu sądowym w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe sąd, zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c., nie jest związany takimi ograniczeniami w dowodzeniu, jakie odnoszą się do organu rentowego w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że każdy istotny fakt, może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r., I UK 111/07), niemniej jednak wysokości wynagrodzenia lub danego składnika wynagrodzenia nie można ustalać w sposób przybliżony, ale pewny, na podstawie konkretnego dokumentu bądź jego kopii, który zachował się w dokumentacji osobowej ubezpieczonej. Chodzi tutaj o umowy pracę czy angaże, w których zawarte są dane dotyczące wynagrodzenia. W takim wypadku uwzględnić można składniki wynagrodzenia, które są pewne, wypłacane były w danym okresie, stałe i w określonej wysokości (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 18.01.2012 r., III AUa 1555/11, LEX nr 1113058).

Wskazać należy, że jedyne dokumenty, jakimi dysponuje organ oraz Sąd rozpoznający zasadność odwołania są to dokumenty dołączone przez ubezpieczoną do wniosku z dnia 29 września 2023 r. Ubezpieczona w piśmie procesowym z grudnia 2024 r. podała, że nie posiada innych dokumentów niż dotychczas złożenie w toku postępowania administracyjnego, jak również nie złożyła żadnych dodatkowych wniosków dowodowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ponowna analiza akt organu rentowego prowadzi do wniosku, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił i prawidłowo ocenił wszystkie przedłożone przez ubezpieczoną dowody.

Jeśli chodzi wnioskowane przez ubezpieczoną okresy do ustalenia kapitału początkowego, to zwrócić uwagę należy, że ubezpieczona przedłożyła jedynie dwa świadectwa pracy: z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) wW. za okres od 02.11.1979 r. do 16 lutego 1980 r, z którego wynika, że ostatnio otrzymała wynagrodzenie w kwocie 2.800 zł + premię kwartalną oraz z (...) Spółdzielni Pracy (...) potwierdzające okres zatrudnienia od 15 września 1977r. do 27 stycznia 1978 r. , z którego wynika że otrzymywała wynagrodzenie akordowe ostatnio w kwocie 11,50 zł/godz.

Organ rentowy w zakresie ww. okresów przyjął wynagrodzenie minimalne (art. 15 ust. 2a), i w ocenie Sądu, wobec braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość otrzymanych przez ubezpieczoną wynagrodzeń rzeczywistych w postaci np. zaświadczeń Rp-7, umów o pracę, angaży lub innych, z których wynikałaby kwoty faktycznie uzyskanych przez ubezpieczoną wynagrodzeń, nie ma podstaw do ustalenia wynagrodzeń w inny sposób.

Organ rentowy na podstawie adnotacji w dowodzie osobistym i opinii z 14 maja 1979 r. uwzględnił ubezpieczonej także okres pracy w Domu (...)

(...) od 16 marca 1978 r. do 10 maja 1979 r. i w tym okresie przyjął również wynagrodzenie minimalne. Jak wynika z informacji zawartych w systemie ZUS pracodawca ten składał deklaracje, podając jedynie liczbę zatrudnionych pracowników bez ich imiennego wykazu, a także bez informacji o wynagrodzeniach tych osób, tak więc również w tym zakresie brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających wysokość rzeczywistych wynagrodzeń uzyskiwanych przez ubezpieczoną.

Jeśli chodzi o okres studiów, to organ uwzględnił go ubezpieczonej do stażu ubezpieczeniowego w całości i w maksymalnym wymiarze 5 lat, niemniej jednak zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy emerytalnej, okres ten został ograniczony do 1/3 okresów składkowych, które w przypadku ubezpieczonej wynosiły 1 rok 9 miesięcy i 23 dni, czyli do 7 miesięcy i 8 dni.

Z wnioskowanych okresów organ w kapitale początkowym nie uwzględnił ubezpieczonej jedynie okresu od 20 lutego 1991 r. do 31 grudnia 1994 r. uznając ten okres za niewystarczająco udowodniony. W ocenie Sądu stanowisko to jest trafne, albowiem ubezpieczona w tym zakresie przedłożyła jedynie kopię legitymacji członka Związku (...), co nie stanowi dowodu na potwierdzenie którykolwiek z okresów ubezpieczenia wymienionych w art. 6 lub 7 ustawy emerytalnej (składkowych lub nieskładkowych).

W ocenie Sądu nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia żądania ubezpieczonej dotyczącej przyjęcia w kapitale początkowym wynagrodzeń w kwotach przeciętnych wynagrodzeń rocznych, ani też jakichkolwiek innych hipotetycznych, czy przybliżonych, bowiem w przypadku, gdy ubezpieczona nie jest w stanie wykazać wynagrodzeń rzeczywistych (a w tym wypadku tak jest) zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej przyjmuje się wynagrodzenie minimalne.

Odnosząc się do żądań ubezpieczonej zauważyć należy, że przeciętne wynagrodzenie roczne ma znaczenie tylko przy obliczeniu współczynnika wysokości podstawy wymiaru, którym jest stosunek udowodnionych przez ubezpieczonego zarobków w danym roku do kwoty przeciętnego wynagrodzenia za ten sam rok kalendarzowy i wbrew zarzutom ubezpieczonej wartości przyjęte przez ZUS są zgodne z kwotami wynikającymi z obwieszczenia prezesa głównego urzędu statystycznego z dnia 25 maja 1990 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników w gospodarce uspołecznionej w latach 1950-1989 oraz w kolejnych kwartałach 1989 r. (M.P.1990.21.171) tj. w 1977 - 4.596,00 zł miesięcznie tj. 55.152,00 zł rocznie, w 1978 - 4.887,00 zł miesięcznie tj. 58.644,00 zł rocznie, w 1979 - 5.327,00 zł miesięcznie tj. 63.924,00 zł rocznie oraz w 1980 - 6.040,00 zł miesięcznie tj. 72.480,00 zł rocznie.

Podkreślić także należy, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd nie jest obowiązany do poszukiwania dokumentów zatrudnieniowo - płacowych, o które nie zadbała osoba dochodząca świadczenia ubezpieczeniowego. W związku z tym to na ubezpieczonej spoczywał ciężar dowodzenia i udokumentowania podnoszonych twierdzeń. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki wnioskodawczyni powinna udowodnić, że w spornym okresie uzyskiwała wynagrodzenie w konkretnie określonej wysokości oraz to, że od wynagrodzenia tego była odprowadzana składka (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.08.2016 r. III AUa 1723/15). Wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w danych okresach, przyjmowana dla potrzeb ustalenia wysokości świadczeń emerytalno-rentowych, wynikać musi z nie budzących żadnych wątpliwości, spójnych i precyzyjnych dowodów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2015 r. III AUa 1088/15 LEX nr 2149641).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie tego rodzaju dowodów zabrakło, zatem brak podstaw do uwzględniania żądań ubezpieczonej.

W ocenie Sądu nie ma także podstaw do podwyższenia emerytury ubezpieczonej do kwoty emerytury minimalnej, która zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiła 1.588,44 zł miesięcznie.

Zgodnie z ust. 4 i 5 tego przepisu świadczenia ustalone w kwotach niższych niż określone w ust. 1-3, w tym także świadczenia ustalone wraz ze zwiększeniami, o których mowa w art. 56 ust. 3 i 4 oraz w art. 73 ust. 3 i 4, podwyższa się do tych kwot z urzędu, a jeżeli ich wypłata była wstrzymana - po wznowieniu wypłaty. Przepis ust. 4 stosuje się do świadczeń przyznanych zgodnie z postanowieniami umów międzynarodowych ubezpieczonym zamieszkałym w Polsce, w taki sposób, aby suma świadczenia przyznanego na podstawie ustawy i świadczenia zagranicznego nie była niższa od kwoty świadczeń określonych w ust. 1-3.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ww. ustawy emerytalnej w przypadku gdy emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, łącznie z okresową emeryturą kapitałową, albo emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, jest niższa niż kwota, o której mowa w art. 85 ust. 2 i 3, emeryturę przysługującą z Funduszu, w tym emeryturę ustaloną ze zwiększeniem, o którym mowa w art. 26a, podwyższa się w taki sposób, aby suma tych świadczeń nie była niższa od tej kwoty, o ile ubezpieczony:

1) mężczyzna - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 65 lat i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat,

2) kobieta - osiągnęła wiek emerytalny wynoszący 60 lat i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat.

Przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń emerytalno-rentowych uwzględniane są okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe (art. 8 ustawy emerytalnej). Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które Sąd Okręgowy w pełni podziela wynika, że z brzmienia art. 8 ustawy o emeryturach i rentach wypływa wniosek, iż przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą. Chodzi zatem nie o okresy zatrudnienia za granicą, które mogą być według prawa polskiego kwalifikowane jako okresy ubezpieczenia, lecz o okresy, które zgodnie z prawem państwa, w którym ubezpieczony w danym okresie przebywał (był zatrudniony) i podlegał ubezpieczeniu, są okresami ubezpieczenia i mogą być na zasadzie art. 8 ww. ustawy, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości w Polsce. Takiej zaś kwalifikacji mogą dokonać właściwe organy ubezpieczeniowe (lub sądy) państwa, w którym zatrudnienie to miało miejsce (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., I UK 99/06.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2014 r., II UK 587/13, Legalis nr 1162535).

Organ rentowy początkowo w odpowiedzi na odwołanie twierdził, iż do lat składkowych na potrzeby ustalenia prawa do podwyższenia emerytury do kwoty minimalnej uwzględnia się tylko okresy polskie, jednak stanowisko to jest oczywiście błędne. W tym wypadku bowiem okresy ubezpieczenia w W. przy ustalaniu stażu na potrzeby emerytury minimalnej, w związku z tym, że zostały potwierdzone przez brytyjską instytucję ubezpieczeniową, należy uwzględnić na równi z okresami ubezpieczenia w Polsce. Ostatecznie organ zmodyfikował to stanowisko, przyznając ubezpieczonej rację, że udokumentowała 20 lat ubezpieczenia (polskich i zagranicznych). Niemniej jednak w związku z tym, że ubezpieczona nie mieszka w Polsce oraz z uwagi na to, że wysokość jej emerytury brytyjskiej 758,40 GBP (ok. 2924,77 zł) wraz z emeryturą polską - 601,26 zł jest wyższa niż emerytura minimalna brak jest podstaw do podwyższenia emerytury ustalonej zaskarżoną decyzją kwoty minimalnej. Zdaniem Sądu to stanowisko jest prawidłowe i znajduje oparcie w treści art. 85 ust. 4 i 5 ustawy emerytalnej.

Odnosząc się do możliwości uwzględnienia w wysokości emerytury ubezpieczonej okresów ubezpieczenia wW., wyjaśnić należy, iż z wynikającego z art. 10 Rozporządzeniem (WE) 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (znajdującego nadal zastosowanie w przypadku osób posiadających okresy ubezpieczenia w W.) zakazu kumulacji roszczeń wynika zasada, że każda instytucja ubezpieczeniowa państw Unii Europejskiej (a także W.) ustala świadczenia i wypłaca za własne okresy ubezpieczenia. Tak więc zasadniczo jedynie w przypadku nieuwzględnienia zagranicznych okresów ubezpieczenia do świadczenia przyznanego za granicą istnieje możliwość ich uwzględnienia przy ustalaniu wysokości świadczenia w Polsce. Niemniej jednak, zgodzić się należy z organem, że w wypadku ubezpieczonej urodzonej po 31 grudnia 1948 r., dla której wysokość emerytury ustalana jest na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej, właśnie z uwagi na mechanizmu ustalenia wysokości emerytury przewidziany w tym przepisie (zgodnie z którym po 31 grudnia 1998 r. to nie okresy ubezpieczenia, ale odprowadzone do ZUS składki mają wpływ na wysokości emerytury), okresy zagranicznego ubezpieczenia pozostają bez wpływu na tę wysokość. Także składki emerytalne z tych okresów w związku z tym, że nie zostały odprowadzone do polskiego systemu ubezpieczeń, tj. nie zostały zewidencjonowane na koncie ubezpieczonej, nie mają znaczenia dla wysokości emerytury skarżącej.

Podsumowując, analiza wyliczeń dokonanych przez organ rentowy nie pozostawia wątpliwości, że zarówno wysokość kapitału początkowego, jak i wysokość emerytury ubezpieczonej zostały ustalone w sposób prawidłowy zgodnie z ww. regulacjami prawnymi na podstawie dostępnego materiału dowodowego.

Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c. w zw. z cytowanymi wyżej przepisami, sąd orzekł jak w sentencji.

Wyrok został wydany w trybie art. 148(1) § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

W okolicznościach niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki określone w cytowanym powyżej przepisie, ponieważ żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy, ani nie złożyła wniosków dowodowych wymagających jej przeprowadzenia, nadto stan faktyczny w sprawie w całości wynikał z dokumentów zgormadzonych w aktach rentowych, zaś strony miały możliwość zajęcia stanowisk na piśmie.

sędzia Justyna Skórzewska

Gdańsk, dnia 04/02/2026r.