Oskarżony, który nożem żądał telefonów i pieniędzy, skazany na 1 rok i 6 miesięcy

Ustalenie faktów

H. H.

w dniu 9 maja 2024 r. w W. przy ul. (...) na wysokości ul. (...) usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia telefonów komórkowych marki J. o wartości 200 zł i W. (...) o wartości 3000 zł oraz pieniędzy w łącznej kwocie 1070 zł na szkodę V. H. (1) i Z. H. w ten sposób, że grożąc natychmiastowym użyciem przemocy posłużył się trzymanym w ręku nożem kuchennym kierując go w kierunku twarzy i klatki piersiowej pokrzywdzonego V. H. (1) zażądał od pokrzywdzonych wydania telefonów i pieniędzy, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na postawę pokrzywdzonych, którzy podjęli ucieczkę z miejsca zdarzenia i zawiadomili policję czym wyczerpał znamiona czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k.

W dniu 8 maja 2024 r. oskarżony przyjechał z L. do W. w odwiedziny do kolegi, u którego miał nocować. W związku z tym, że kolega oskarżonego trafił do szpitala, oskarżony nie miał co ze sobą zrobić. W dniu 9 maja 2024 r. w nocy (około 1:30) oskarżony znalazł się na ul. (...). Szedł chodnikiem. Przed nim szli pokrzywdzeni V. H. (1) i Z. H., którzy zmierzali na stację (...) przy ul. (...).

W pewnym momencie Z. H. spostrzegła, że oskarżony przyśpieszył kroku. Gdy zbliżył się do pokrzywdzonych w ręku trzymał nóż. Odruchowo V. H. (1) zasłonił swoją dziewczynę, która stanęła za jego plecami. Oskarżony podszedł do pokrzywdzonych, skierował nóż w kierunku twarzy V. H. (2) i zażądał od nich oddanie telefonów komórkowych i pieniędzy.

Z. H. odruchowo z kieszeni płaszcza wyciągnęła gaz pieprzowy i użyła go w kierunku oskarżonego. Od razu z chłopakiem zaczęli uciekać, wzywając pomocy. Oskarżony zaczął biec za nimi. W międzyczasie wyrzucił nóż.

Gdy pokrzywdzeni zauważyli radiowóz policyjny powiadomili o zdarzeniu policjantów.

zeznania Z. H.

k. 28-29, k. 261v-262

zeznania V. H. (1)

k. 32-33, k. 262-262v

wyjaśnienia oskarżonego

k.45-46, k. 260v-261

Oskarżony został zatrzymany. W trakcie przeszukania nie ujawniono przy nim żadnych wartościowych przedmiotów.

Oskarżony był trzeźwy.

zeznania świadka M. O.

k. 12-13, k. 262v

Nóż, którym posługiwał się oskarżony został ujawniony przez policjantów w trawie przy chodniku na wysokości ul. (...). W trakcie jego oględzin ujawniono, że jest to nóż kuchenny o długości około 20 cm , z plastikową rękojeścią i metalowym ostrzem o długości około 9 cm.

zeznania świadka M. O.

k. 12-13, k. 262v

Oskarżony w chwili popełnienia czynu miał zachowaną zdolności rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Oskarżony nie jest chory psychicznie. Rozpoznano u niego ociężałość umysłową na pograniczu upośledzenia umysłowego i zaburzenia osobowości.

Oskarżony był uprzednio karany, w tym m.in. za przestępstwa przeciwko mieniu.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

wyjaśnienia oskarżonego. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego złożonym w śledztwie i na rozprawie głównej. Oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, zbornie opisał przebieg zdarzenia, a szereg podanych przez niego okoliczności znalazło potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonych. Sad przy tym dostrzegł, że w śledztwie oskarżony bagatelizował swoje zachowanie, podając, że chciał od pokrzywdzonych tylko telefonu, by uzyskać od znajomych pieniądze na powrót do domu. Te tłumaczenia nie mogły przez Sąd zostać uznane za przekonujące. Z kategorycznych zeznań pokrzywdzonych wynikało, że oskarżony nie poprosił o jeden telefon, posługując się nożem zażądał o nich telefonów, a także pieniędzy. Gdyby intencje oskarżonego były inne, nic nie stało na przeszkodzie, by zwrócił się do pokrzywdzonych o udzielenie mu pomocy. Nie przekonały Sądu i te wyjaśnienia oskarżonego, w których podawał, że w czasie zdarzenia był nietrzeźwy, albowiem pozostawało to w sprzeczności z zeznaniami świadka M. O., który jako policjant nie miał żadnych powodów, by w zakresie wyników badania oskarżonego na zawartość alkoholu podawać nieprawdę. Świadek kategorycznie zeznał, że oskarżony został po zatrzymaniu przewieziony do KP E. i poddany stosownemu badaniu – wynik -,00 mg/l.

zeznania pokrzywdzonych. Sąd zeznania obu pokrzywdzonych uznał w całości za wiarygodne. Każdy z pokrzywdzonych zarówno w śledztwie, jak i na rozprawie głównej w sposób bardzo szczegółowy, rzeczowy i obiektywny opisał przebieg przedmiotowego zdarzenia, nie wyolbrzymiał opisywanych okoliczności, ich relacja wzajemnie się uzupełniała tworząc spójną i logiczną całość. Sąd nie znalazł żadnych powodów, by ich zeznania, w którymkolwiek fragmencie kwestionować.

zeznania świadka M. O.

Również zeznania tego świadka Sąd uznał za wiarygodne, albowiem świadek - policjant - podawał tylko okoliczności dotyczące przebiegu interwencji, poczynione na podstawie relacji innych osób ustalenia, dokonane czynności procesowe, z których cześć została utrwalona stosownym protokołami zgodnie z przepisami k.p.k.. Jego zeznania były rzeczowe i obiektywne.

opinia sądowo-psychiatryczna. Sąd uznał opinię biegłych specjalistów za wyczerpującą, pełną, a wnioski w niej zawarte za jasne i kategoryczne. Opinia została wydana przez dwóch biegłych psychiatrów, po przeprowadzeniu badania sądowo- psychiatrycznego oskarżonego, a także po zapoznaniu się przez biegłych z dostępną dokumentacją medyczną oskarżonego. Biegli w sposób obszerny dokonali omówienia wszystkich istotnych dla oceny stanu zdrowia psychicznego oskarżonego okoliczności. Nie było żadnych powodów, by przedmiotową opinię kwestionować.

pozostałe dokumenty zaliczone w poczet materiału dowodowego. Sąd uznał wszystkie ujawnione w trybie art. 405 k.p.k. dokumenty i protokoły za pełnowartościowe dowody. Żadna ze stron nie kwestionowała ich treści, część z nich została przy tym sporządzona według reguł określonych przez przepis k.p.k.

Podstawa prawna wyroku

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

H. H.

Orzekając na podstawie swojego przekonania opartego na całokształcie ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, wiedzy i zasad płynących z logicznego rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał wszystkie znamiona przypisanego mu czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. 280 § 2 k.k.

Oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim przywłaszczenia rzeczy wartościowych należących do pokrzywdzonych w postaci ich telefonów komórkowych i posiadanych pieniędzy, przy czym jego zachowanie zakończyło się na usiłowaniu dokonania tego czynu z uwagi na postawę pokrzywdzonych, podjętą ucieczkę i zaalarmowanie policji.

Nie budziło żadnych wątpliwości Sądu, że oskarżony w czasie zdarzenia posługiwał się nożem. Warto w tym miejscu wyjaśnić, że zakres pojęcia „posługuje się" w rozumieniu art. 280 § 2 k.k. jest szerszy aniżeli określenie „używa" i obejmuje różne sposoby demonstrowania przez sprawcę rozboju przedmiotu pokrzywdzonemu, aby w określony sposób wpłynąć na jego psychikę, a więc wywołać obawę, poczucie zagrożenia, że niebezpieczny przedmiot może być wobec niego użyty. W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony żądając wydania przez pokrzywdzonych telefonów komórkowych i pieniędzy przedmiotowy nóż trzymał w ręku, kierował go w kierunku pokrzywdzonych, w pewnym momencie skierował go w kierunku twarzy jednego z pokrzywdzonych, przedmiot ten był dla pokrzywdzonych widoczny i wzbudził w nich obawę i strach, co kategorycznie podawali w swoich zeznaniach i o czym świadczy, to że podjęli akcję obronną, broniąc się przed oskarżonym gazem pieprzowym ucieczką i wzywaniem pomocy.

Kary, środki karne, przepadek, środki kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

H. H.

pkt. 1

Na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta została wymierzona z nadzwyczajnym jej złagodzeniem na podstawie art. 60 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 6 pkt. 2 k.k. Oskarżony jest osobą młodocianą, co przy wymiarze kary – wobec treści art. 54 § 1 k.p.k. - daje prymat funkcji wychowawczej kary. To ta przede wszystkim okoliczność skutkowała wymierzaniem oskarżonemu za przypisaną mu zbrodnię kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy czym kształtując jej wymiar Sąd miał na uwadze także bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu (oskarżony dopuścił się zbrodni, jego zachowanie nie tylko godziło w mienie, ale również w życie i zdrowie innych osób), znaczny stopień zawinienia oskarżonego, jego uprzednią karalność, w tym także za przestępstwa podobne przeciwko mieniu. Sąd uwzględnił nadto fakt, iż działanie oskarżonego zakończyło się w fazie usiłowania, że oskarżony przyznał się do popełnienia tego czynu a także, że wyraził szczerą skruchę i przeprosił pokrzywdzonych.

W ocenie Sądu wymierzona oskarżonemu kara jest sprawiedliwa, spełni swoje cele przede wszystkim w zakresie prewencji indywidualnej, wychowawczo oddziałując na oskarżonego, jak również w zakresie prewencji ogólnej.

H. H.

pkt. 2

Uwzględniając wniosek pokrzywdzonych Sąd na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązując go do zapłaty na rzecz każdego z nich kwot po 1000 zł.

Wyjaśnić na wstępie należy, że istotą zadośćuczynienia jest naprawienie krzywdy wyrażającej się w cierpieniach fizycznych i psychicznych. Przesłanką decydującą o wysokości zadośćuczynienia jest jego odpowiedniość rozumiana jako dostosowanie sumy pieniężnej do rozmiaru doznanej krzywdy. Rozmiar ten wyraża się w różnych aspektach, np. stopniu natężenia cierpień, ich intensywności, długotrwałości, wpływie na funkcjonowanie społeczne pokrzywdzonego, nieodwracalności skutków wyrządzonej krzywdy. Z tego względu miarkowanie zadośćuczynienia możliwe jest przede wszystkim na podstawie okoliczności towarzyszących temu naruszeniu, także z uwzględnieniem stopnia winy sprawcy, a więc w oparciu o przesłanki ogólne, za pomocą których sąd określa, jaka suma zadośćuczynienia jest odpowiednia, aby z jednej strony zadośćuczynienie spełniało funkcję kompensacyjną, a z drugiej strony, aby nie stanowiło źródła nadmiernych korzyści.

Sąd w tym zakresie uwzględnił skalę wszystkich cierpień psychicznych, których w wyniku działania oskarżonego doznali pokrzywdzeni. Niewątpliwym jest, że oskarżony zadał każdemu z pokrzywdzonych cierpienie psychiczne, o czym najdobitniej świadczy fakt, z jak dużymi emocjami przed sądem relacjonowali oni przebieg zdarzenia (pokrzywdzona Z. H. płakała zeznając na rozprawie, pokrzywdzeni niewątpliwie w czasie zdarzenia czuli strach, bali się o swoje życie i zdrowie), jak mocno utkwiło im to zdarzenie w pamięci i w jaki sposób wpłynęło na ich życie (po zdarzeniu Z. H. nie mogła spać, z pracy w nocy wracała taksówką, nie spaceruje już w nocy, nie nakłada słuchawek, V. H. (1) od zdarzenia zawsze ma przy sobie gaz pieprzowy, czuje strach przed osobami, które za nim biegną).

W ocenie Sądu zasądzone kwoty są odpowiednim zadośćuczynieniem wszystkich doznanych przez pokrzywdzonych krzywd, które w wymierny finansowy sposób je zrekompensują.

H. H.

pkt. 3

na podstawie art. 44 2 k.k. Sąd orzekł przepadek przedmiotu służącego oskarżonemu do popełnienia przestępstwa

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności Sąd zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania w przedmiotowej sprawie.

Koszty procesu

pkt. 5

Sąd zasądził na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów, w tym Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, na rzecz obrońcy oskarżonego kwotę 1800 złotych plus Vat tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego przed sądem okręgowym jako sądem I instancji. Ustalając wysokość wynagrodzenia Sąd nie znalazł powodów, by je ustalić w innej stawce niż minimalna. Przedmiotowa sprawa jest typową sprawą dla sądu okręgowego pierwszej instancji, obejmowała zaledwie 2 tomy akt, jedyna opinia biegłych została przeprowadzona już w śledztwie, postępowanie sądowe zostało przeprowadzone na jednym terminie rozprawy.

pkt. 6

Mając na uwadze aktualną sytuację życiową oskarżonego (przede wszystkim fakt odbywania kary pozbawienia wolności w innej sprawie), brak majątku i możliwości zarobkowania Sąd na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od opłaty i pozostałych kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.

7. 8. Podpis

sędzia Anna Wierciszewska-Chojnowska