Spółka po przekształceniu nie zgłosiła zmiany danych w koncesji na paliwa. Sąd utrzymał karę 15 tys. zł

wyroku z dnia 20 marca 2026 r. w całości

Decyzją z 4 listopada 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(dalej: Prezes URE, pozwany, organ), na podstawie art. 56 ust. 2 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 49 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 266, ze zm.),

(dalej: Pr.e.) oraz art. 104 i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572),

(dalej k.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D.

(dalej: powód, koncesjonariusz), posiadającej koncesję na obrót paliwami ciekłymi nr (...), udzieloną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w dniu 23 maja 2019 r. orzekł, że:

1. koncesjonariusz nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 37 ust. 2c ustawy - Prawo energetyczne;

2. za działanie wskazane w pkt 1 postanowił wymierzył koncesjonariuszowi karę pieniężną w wysokości 15.000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych).

(decyzja - kopia w aktach k. 6-8)

Odwołanie od tej decyzji złożyła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D., zaskarżając decyzję w części tj. w zakresie pkt. 2.

Zaskarżonej decyzji powód zarzucił naruszenie:

(1) art. 56 ust. 6a Pr.e. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przekroczenie ram uznania administracyjnego oraz nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w sytuacji, w której Skarżący niezwłocznie zrealizował obowiązek, w zakresie którego do wyjaśnień wezwał go Organ a stopień szkodliwości jego czynu był oczywiście znikomy;

(2) art. 56 ust. 6 Pr.e. poprzez błędne jego zastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary finansowej niewspółmiernie wysokiej względem stopienia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia Skarżącego oraz jego dotychczasowego zachowania,

(3) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 Pr.e. poprzez uchybienie obowiązkowi rozpatrzenia - w sposób wyczerpujący - całokształtu materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, wynikające z pominięcia szeregu istotnych dla zastosowania sankcji wynikających z Pr.e. okoliczności, a w konsekwencji błędne ustalenia, że:

(a) wobec niezwłocznego i całościowego wykonania przez skarżącego naruszonego obowiązku, z uwzględnieniem faktu naruszenie to miało charakter incydentalny, jednorazowy i punktowy - nie zaszły okoliczności warunkujące odstąpienie od wymierzenia kary finansowej;

(b) naruszenie obowiązku przez skarżącego stanowiło czyn o stopniu szkodliwości społecznej większej aniżeli znikomy;

(c) stopień szkodliwości czynu i zawinienia skarżącego pozwalały na zastosowanie kary finansowej w kwocie wyższej aniżeli minimalna.

Mając na uwadze powyższe, powód wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;

ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie Prezesowi URE;

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. przesłuchanie skarżącego w charakterze strony celem wykazania faktów: przeświadczenia o automatycznym przejęciu przez spółkę z o.o. utworzoną wskutek przekształcenia praw i obowiązków przekształconego przedsiębiorcy-osoby fizycznej, w tym uprawnień wynikających z koncesji, licencji i zezwoleń; braku winy umyślnej w naruszeniu obowiązku informacyjnego; niezwłocznego wykonania w pełni obowiązku po wszczęciu przez organ postępowania wyjaśniającego; braku wcześniejszych jakichkolwiek naruszeń związanych z uczestnictwem skarżącego w obrocie paliwami ciekłymi.

(odwołanie k. 9-14 akt)

Pozwany organ w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania, pominięcie wniosku dowodowego powoda o przesłuchanie skarżącego celem wykazania faktów wskazanych w odwołaniu - jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

II. Pozwany zaprzeczył, aby doszło do naruszenia:

1) art. 56 ust. 6a Pr.e., albowiem w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej,

2) art. 56 ust. 6 Pr.e. poprzez jego niezastosowanie, gdyż pozwany wymierzył karę adekwatną do stopnia zawinienia, stopnia szkodliwości popełnionego czynu, dotychczasowej karalności i możliwości finansowych,

3) art 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 Pr.e., gdyż pozwany w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy,

III. Pozwany oświadczył, że przepisy Pr.e. oraz k.p.a. zostały w decyzji zastosowane prawidłowo.

(odpowiedź na odwołanie k. 27-31 akt)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z 23 maja 2019 r. Prezes URE udzielił O. B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) O. B. koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od dnia 23 maja 2019 r. do dnia 23 maja 2029 r.

(dowód: decyzja koncesyjna Prezesa URE z 17 sierpnia 2022 r. k. 8-11 akt adm.).

Posiadający wymienioną koncesję, przedsiębiorca O. B. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: (...) O. B., NIP (...), REGON (...), wpisany do Bazy Przedsiębiorców Centralnej ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej rzeczypospolitej Polskiej, w dniu 24 kwietnia 2024 r. złożył oświadczenie w formie aktu notarialnego (nr Rep. (...)) o przekształceniu przedsiębiorcy jednoosobowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i w związku z tym oświadczeniem powołał organy spółki z o.o. i zawarł jednoosobową umowę spółki z o.o. – akt założycielski a następnie dokonał wpisu w rejestrze wpisu spółki z o.o. spółki przekształconej.

(

dowody: akt notarialny z 24 kwietnia 2024 r. Rep. (...) k. 32-41 akt adm., odpis z Krajowego Rejestru Sądowego k. 42-47 akt adm.)

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. w dniu 3 czerwca 2024 r. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr (...), z nadanym NIP (...) i REGON (...).

Spółka powstała z przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą - przedsiębiorstwa O. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...), NIP:(...), REGON:(...) w jednoosobową spółkę kapitałową.

(okoliczności niesporne, dane dostępne w publicznym rejestrze – k. 18-21 akt).

Biorąc pod uwagę powyższe, w związku z nowymi danymi koncesjonariusza, Prezes URE w dniu 17 września 2024 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kary pieniężnej w związku z niezrealizowaniem obowiązków wynikających z art. 37 ust. 2c Pr.e., co stanowi naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 49 Pr.e.., o czym zawiadomił spółkę pismem z dnia 17 września 2024 r.

(dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 1- 2 akt adm.)

W piśmie z dnia 17 sierpnia 2022 r. spółka wskazała, że omyłkowo nie poinformowała o zmianie danych podmiotu z uwagi na przekształcenie przedsiębiorstwa działającego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dokonywane w trybie art. 584

1 i nast. k.s.h. Z uwagi na brzmienie art. 584

2 k.s.h. przedsiębiorca był przekonany, że informacja o zmianie danych przedsiębiorcy zostanie automatycznie uwzględniona w kontekście istniejących zezwoleń i licencji. Przedsiębiorca z uwagi na te okoliczności i brak zawinionego działania ze strony spółki, wniósł o odstąpienie od wymierzenia kar wynikających z braku notyfikacji.

(dowód: pismo z 11 października 2024 r. k. 13-15 akt adm.)

Pismem z 22 października 2024 r. Prezes URE zawiadomił spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, a także poinformował ją o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów.

(dowód: pismo Prezesa URE z 22 października 2024 r. k. 51 akt adm.)

Dnia 4 listopada 2024 r. Prezes URE wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja k. 53-55 akt adm.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu sądowym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości. Sąd stosownie do treści art. 233 § 1 k.p.c. dokonując ich oceny w ramach swobodnej oceny dowodów uznał je za wiarygodne i przydatne do ustalenia stanu faktycznego. Sąd dokonał ustaleń faktycznych również w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd na podstawie art. 235 § 1 pkt 2) i 3) k.p.c. pominął zawarty w odwołaniu powoda wniosek o przesłuchanie powoda, jego przedstawiciela, ponieważ fakty, które były objęte tezą dowodową dotyczyły okoliczności nie mających znaczenie dla istoty sprawy związanych z tym jak powód ocenia zastosowanie obowiązującego prawa, okoliczności niespornych jak przekształcenie jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę kapitałową i przejścia praw z koncesji oraz licencji albo okoliczności udowodnionych innymi dowodami jak potencjalne wykonanie obowiązków i wcześniejsze naruszenia.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest słuszna i ma oparcie w przepisach prawa. Natomiast podnoszone przez powoda zarzuty nie są trafne, stąd nie mogą skutkować uchyleniem tej decyzji lub jej zmianą.

W ocenie Sądu powód dopuścił się deliktu, który został trafnie zidentyfikowany przez organ i wymierzono właściwą karę.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że powód zaskarżył decyzję w części tj. co do pkt 2 decyzji dotyczącego wymiaru kary pieniężnej. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zatem kwestia popełnienia przez powoda deliktu administracyjnego określonego w pkt 1 zaskarżonej decyzji. W sprawie zatem bez wątpienia przedsiębiorca koncesjonowany, który w sposób istotny zmienił formę prawną i zmienił wszystkie identyfikacyjne dane rejestrowe (CEiIDG, KRS, NIP oraz REGON) nie zgłosił zmiany tych danych w celu zmiany koncesji, czemu nie zaprzecza.

Wobec powyższego należy najpierw wskazać na zakres danych obligatoryjnych w koncesji. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 Pr.e. koncesja powinna określać:

1) oznaczenie podmiotu, jego siedziby lub miejsca zamieszkania oraz ich adres;

2) przedmiot oraz zakres działalności objętej koncesją;

3) datę rozpoczęcia działalności objętej koncesją oraz warunki wykonywania działalności;

4) okres ważności koncesji;

5) szczególne warunki wykonywania działalności objętej koncesją, mające na celu właściwą obsługę odbiorców, w zakresie:

a) zapewnienia zdolności do dostarczania paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art 9 ust 1-4, 7 i 8,

b) powiadamiania Prezesa URE o niepodjęciu lub zaprzestaniu bądź ograniczeniu prowadzenia działalności objętej koncesją, w okresie jej obowiązywania;

6) zabezpieczenie ochrony środowiska w trakcie oraz po zaprzestaniu koncesjonowanej działalności;

7) szczegółowe zasady odnawiania zabezpieczenia majątkowego, o których mowa w art. 38 ust. 5, w przypadku gdy zabezpieczenie to zostało ustanowione;

8) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numer równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP)".

Zgodnie natomiast z treścią art. 37 ust. 2c ww. ustawy, w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2a, przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane złożyć wniosek o zmianę koncesji najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.

Ostatnia regulacja obejmuje istotny obowiązek aktualizacyjny, który obciąża koncesjonowanego przedsiębiorcę w taki sposób, że w sytuacji zmiany którejkolwiek z ww. ustawowych danych

jest on zobligowany złożyć wniosek o zmianę koncesji, w oznaczonym terminie 7 dni od dnia zaistnienia zmiany.

Z kolei w myśl art. 56 ust. 1 pkt 49 Pr.e. nakłada na Prezesa URE obowiązek nałożę kary na podmiot, który nie realizuje obowiązku, o którym mowa w art. 37 ust. 2c lub 2i ustawy.

Jak wynika z ustaleń faktycznych, które były niesporne, to na skutek dokonanego aktem notarialnym z 24 kwietnia 2024 r. oświadczenia o przekształceniu, kolejno doszło do przekształcenia koncesjonariusza, który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę kapitałową (spółkę z o.o.) a wpis nowopowstałej spółki i jednocześnie przekształcenia podmiotu – dzień przekształcenia – nastąpił w dniu 3 czerwca 2024 r. Zgodnie z art. 584

4 k.s.h. w zw. z art. 552 k.s.h. przekształcany podmiot staje się przekształcaną spółką z chwilą wpisu spółki przekształcanej do rejestru (dzień przekształcenia). Także z tym dniem wedle art. 584

2 § 1 k.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Ponadto, według § 2 tego przepisu, spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.

Z brzmienia art. 584

4 § 2

in fine wynika, że sukcesja obejmuje prawa i obowiązki wynikające z koncesji związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy przekształconego. Innymi słowy spółka przekształcona przejmuje prawo do koncesji, którą miał przedsiębiorca przekształcany wraz ze wszystkimi jej prawami ustawowo możliwymi do przejścia oraz obowiązkami, które obciążają koncesjonariusza. Jednym z takich obowiązków jest z pewnością obowiązek aktualizacji danych koncesji.

W dniu wpisu do rejestru spółki przekształconej doszło do zmiany danych koncesji w zakresie oznaczenia koncesjonariusza (powoda), jak również posiadanego przez niego numeru w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) oraz numeru identyfikacji podatkowej (NIP) oraz niezależnie od zakresu tych danych powiązanego z podmiotem numeru identyfikacji REGON. Biorąc pod uwagę zakres danych koncesji, to z pewnością w dniu 3 czerwca 2024 r. zmianie uległy trzy rodzaje danych, o których stanowi wyżej przywołany art. 37 ust. 1 Pr.e.

Powód jako koncesjonariusz zgodnie z art. 37 ust. 2c Pr.e. zobowiązany był do wystąpienia do Prezesa URE z wnioskiem o zmianę posiadanej koncesji na obrót paliwami ciekłymi w ciągu 7 dni od zaistnienia tych zmian tj. do 10 czerwca 2024 r. Zdaniem Sądu bieg wskazanego wyżej terminu do wystąpienia z wnioskiem o zmianę posiadanej koncesji należało liczyć od dnia dokonania wpisu do rejestru (dzień przekształcenia), który nie tylko wówczas był publicznie dostępny ale sam wpis nastąpił na wniosek powoda a zatem z inicjatywy koncesjonariusza.

Powód do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wystąpił natomiast z wnioskiem o zmianę koncesji. Co więcej, powód nie wystąpił z takim wnioskiem nawet w dacie odwołania, mimo że w treści odwołania powołuje się na to, że: „skarżący niezwłocznie zrealizował obowiązek w zakresie, którego do wyjaśnień wezwał go organ” powołując się na pismo z dnia 11 listopada 2024 r. Zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 56 ust. 6a Pr.e. ze wskazaniem na to niezwłoczne zrealizowanie obowiązku okazał się bezpodstawny.

W ocenie SOKiK pismo powoda z dnia 11 listopada 2024 r. jest tylko odpowiedzią na wezwanie organu w związku z otrzymanym przez powoda zawiadomieniem z dnia 17 września 2024 r. o wszczęciu postępowanie administracyjnego w związku z niewykonaniem obowiązków według art. 37 ust. 2c Pr.e. i nie spełnia żadnych wymogów wniosku o zmianę koncesji.

Bezsprzecznie zatem powód co najmniej do dnia wniesienia odwołania nie zrealizował obowiązku, o którym mowa w art. 37 ust. 2c (tj. terminowego wystąpienia z wnioskiem o zmianę koncesji), wobec czego co do zasady podlega karze pieniężnej wynikającej z art. 56 ust. 1 pkt 49) Pr.e. Należy również wskazać, że powód nie zaprzeczył prawdziwości informacji przedstawionej przez pełnomocnika pozwanego na rozprawie w dniu 20 marca 2026 r., że wniosek o zmianę koncesji złożył 16 czerwca 2025 r. (k. 56).

Kwestia naruszenia nie była kwestionowana przez powoda, powyższe okoliczności są bezsporne w niniejszej sprawie, stąd Sąd odniesie się do zarzutów w zakresie wymierzonej powodowi kary pieniężnej.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ustawodawca dostrzegając dużą szkodliwość zachowań będących podstawą niniejszego postępowania i konieczność ochrony interesów państwa i innych podmiotów działających na rynku paliwowo-energetycznym wprowadził normę określoną w art. 37 ust. 2c Pr.e. i jednocześnie sankcję za nieprzestrzeganie tego obowiązku w postaci surowej kary pieniężnej w granicach od 10.000 zł do 50.000 zł.

Przy wymierzaniu kary pieniężnej w niniejszej sprawie poddano ocenie stopień szkodliwości czynu. W jej wyniku Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie stopień szkodliwości jest wyższy niż znikomy z uwagi na wagę obowiązku informacyjnego, nałożonego przez ustawodawcę oraz zachowanie podmiotu. Dodatkowo koncesjonowanie wprowadza się w przypadku działalności, które mają szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny. Przy czym zwrócić uwagę należy, że o koncesję podmioty ubiegają się same i zobowiązane są do wypełniania obowiązków z tym związanych, albowiem taka działalność koncesjonowana jest reglamentowana przez państwo, a zatem wymaga realizacji obowiązków z jak najwyższą rzetelnością. Ujawnienie danych adresowych i innych jedynie w KRS ustawodawca uznał bowiem za niewystarczające dla ochrony rynku energetycznego, stąd też ze względu na wagę obowiązku ustawodawca wyznaczył krótki 7-dniowy termin jego realizacji.

Ustawa prawo energetyczne nie sprecyzowała w jaki sposób należy oceniać stopień szkodliwości czynu, jednak uczyniło to orzecznictwo sądowe. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z 15 października 2014 r., w sprawie III SK 47/13 (Legalis nr 1086887) uznał, że przy ocenie szkodliwości czynu zasadne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji jego stopnia wypracowanego w prawie karnym, skoro prawodawca posłużył się w art. 56 ust. 6a Pr.e. instytucją prawa karnego, z uwagi na represyjny charakter kar pieniężnych przewidzianych w art. 56 Pr.e.

Konieczne jest więc odwołanie się do art. 115 § 2 kodeksu karnego, który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu i który nakazuje przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę:

1) rodzaj i charakter naruszonego dobra,

2) rozmiary wyrządzonej szkody,

3) sposób i okoliczności popełnienia czynu,

4) wagę naruszonych obowiązków,

5) postać zamiaru,

6) motywację sprawcy,

7) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie spełniły się żadne przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.

Nieprzedłożenie wniosku o zmianę koncesji w zakresie tak zasadniczej informacji jak oznaczenia przedsiębiorcy (firma, forma prawna), jego numeru KRS oraz numeru NIP, jak i w tym przypadku charakteru podmiotu (powód dokonał przekształcenia działalności gospodarczej w spółkę kapitałową) nie można uznać za szkodliwy w stopniu znikomym. Sąd uznał w związku z tym, że czyn w istocie w kilku elementach z pewnością nie jest błahy, jak to stwierdził powód, który obowiązku w terminie nie zrealizował a także i później, gdy miał jasna wiedzę o konieczności złożenia wniosku o zmianę koncesji tj. po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 17 września 2024 r.

Podkreślić należy, że niezwłoczna realizacja przedmiotowego obowiązku jest bardzo istotna, gdyż ma wpływ na stopień szkodliwości czynu. W sprawie niniejszej, powód właściwy wniosek złożył do organu dopiero w dniu 16 czerwca 2025 r., a więc po roku czasu od kiedy upłynął termin na realizację obowiązku z art. 37 ust. 2c Pr.e. Natomiast pismo powoda z dnia 11 października 2024 r. nie było realizacją obowiązku z art. 37 us.t 2c Pr.e, gdyż jak wynika z jego treści były to wyjaśnienia w związku z wszczęciem postępowania o wymierzenie kary pieniężnej. Stan faktyczny bezspornie był taki, że przedsiębiorca w terminie nie złożył do Prezesa URE wniosku o zmianę koncesji, nie złożył tego wniosku nawet po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i kolejno do wydania decyzji o ukaraniu oraz dalej nawet do czasu formułowania odwołania od tej decyzji, przy jednoczesnym stanowisku o bezsporności faktu niezłożenia tegoż wniosku i zaniechaniu zgłoszenia aktualizacji kilku danych zawartych w koncesji. Innymi słowy przedsiębiorca, mimo wiedzy o tym, że ma nieaktualne dane w koncesji i uczestniczenia w postępowaniu o nałożenie kary za naruszenie zgłoszenia zmiany danych, przez rok nie podjął wysiłku złożenia wniosku o zmianę tych danych, tak podstawowych jak firma podmiotu, który ma koncesję.

Powód poinformował zatem organ regulacyjny o zmianach dopiero po roku czasu, podczas gdy obowiązek z art. 37 ust. 2c Pr.e. nie wymaga podjęcia czasochłonnych czy skomplikowanych czynności. Ponadto zaniechanie wykonania obowiązku dotyczyło rodzajów informacji z art. 33 ust. 1 pkt 1 Pr.e. […] W efekcie powyższe czynniki uniemożliwiają uznanie stopnia szkodliwości czynu przedsiębiorcy za znikomy

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. akt VII AGa 45/24).

Odnośnie do zasadności nałożenia kary i braku podstaw do odstąpienia, to zwrócenia uwagi wymaga również, że Prezesa URE sprawuje nadzór nad podmiotami działającymi na rynku paliwowo- energetycznym, w związku z czym brak aktualnych danych o działających podmiotach na tym rynku uniemożliwia prawidłowe wykonywanie tych funkcji oraz negatywnie wpływa na wiarygodność danych udostępnianych w rejestrze koncesji, tym samym na realizację zadań nałożonych przez ustawodawcę m.in. na organ regulacyjny. W razie zaistnienia takiej potrzeby Prezes URE powinien posiadać aktualnie informację dotyczące koncesjonariusza na potrzeby przeprowadzenia kontroli. Szkodliwość czynu powoda, który polegał na nieprzedłożeniu wniosku o zmianę koncesji nie może być uznana w związku z tym za znikomą i co do tego Sąd podziela stanowisko pozwanego.

Naruszenia, których dopuścił się powód miały więc zdaniem Sądu istotny charakter. Brak istotnych informacji ze strony powodowej, skutkowało tym, że pozwany nie miał możliwości w sposób sprawny sprawować nadzoru nad tą działalnością w ramach przydzielonych mu kompetencji. Zaś brak tego nadzoru może negatywnie wpływać na interesy konsumentów oraz może też stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego. W konsekwencji w oczywisty sposób stanowi to zagrożenie dla tych szczególnie chronionych wartości.

W świetle powyższego, że nie znajduje, w ocenie Sądu, zastosowania w niniejszej sprawie art. 56 ust. 6a Pr.e., stąd zarzut powoda o braku odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej należy uznać za oczywiście nieuzasadniony.

Należy w tym miejscu wskazać, że odstąpienie od wymierzenia kary stanowi wyraz tzw. uznania administracyjnego, rozumianego jako uprawnienie organu do wyboru konsekwencji prawnej. Uznanie to stanowi zatem sferą dyskrecjonalności, w ramach której organ władzy publicznej ma swobodę wyboru skutku prawnego, jaki w konkretnej sprawie będzie wiązał się z zaistnieniem danych okoliczności. Co istotne, Prezes Urzędu nie ma obowiązku skorzystania z odstąpienia od wymierzenia kary, nawet wówczas gdy spełnione są przesłanki określone w przywołanym przepisie art. 56 ust.6a Pr.e. Wynika to z wykładni literalnej normy, która wskazuje, że prezes urzędu jedynie „może” odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest to więc tzw. decyzja związana, do której wydania obligują obowiązujące przepisy prawa (

por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 09 grudnia 2021 r. sygn. akt VII AGa 1040/20, z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VII AGa 763/18, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15).

Pozostawienie oceny spełnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej organowi regulacyjnemu, nie oznacza jednak, że ocena zasadności i legalności skorzystania z tej instytucji wyłączona jest spod kompetencji sądu (

zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt III SK 47/13, z dnia 06 lutego 2018 r. sygn. akt III SK 7/17). Należy jednak mieć tu na uwadze, że celem ustawodawcy umieszczającego decyzję w sferze uznania administracyjnego jest poszerzenie władzy organu, i w konsekwencji kontrola sądowa w tym wypadku nie może sięgać głęboko, gdyż w innym wypadku instytucja uznania administracyjnego stałaby się iluzoryczna. Jak szeroko uzasadnił to Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I NSK 95/18 (

op.cit), należy tu pamiętać, że to Prezes Urzędu kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne. Dlatego przepis art. 56 ust. 6a Pr.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasad równowagi i podziału władzy. Dlatego też interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności tj. opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji itp. Dla takiej ingerencji konieczne jest zatem nie tylko wykazanie, że zachodzą przesłanki spełnione w omawianym przepisie, ale również że organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Szerzej ujmując oznacza to, że Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji organu, co prawda jest władny zmienić tę decyzję, jakkolwiek ku temu konieczne jest wykazanie, że podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy, a nadto że pozwany organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Należy przy tym pamiętać, że omawiana instytucja stanowi wyjątek, który powinien być stosowany jedynie wówczas, gdy nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej na jakimkolwiek poziomie kłóci się z podstawowymi funkcjami kary. Warto w tym miejscu także odnotować, że odstąpienie od wymierzenia kary nie może być mylone i nie może stanowić podstawy do miarkowania kary pieniężnej, a jedynie uprawnia Prezesa urzędu do nie nakładania jej w ogóle. Inaczej ujmując na podstawie tego przepisu nie można obniżyć kary pieniężnej (

zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. III SK 47/13, opubl. LEX nr 1540636).

Ponadto zwrócić należy uwagę, że utrwalony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, jest pogląd, że na podstawie przepisów

ustawy Prawo energetyczne

odpowiedzialność ma charakter obiektywny, wynikający z samego faktu naruszenia określonych norm prawnych. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może powoływać się na brak winy (

zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2008 r., sygn. akt III SK 10/08, opubl. system Legalis nr 1885077). Okoliczność ta jest irrelewantna dla samego faktu wymierzenia kary, jak i odstąpienia od karania. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienia samego wymierzenie kary lub zastosowania odstąpienia od jej wymierzenia od zawinienia, a tym samym subiektywizacja odpowiedzialności za naruszenia przepisów, wskazałby tę przesłankę w treści art. 56 ust. 3, 6 i 6a ustawy, czego jednak nie uczynił

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III SK 22/16, opubl. system Legalis nr 2586425). Tym samym odpowiedzialność przedsiębiorcy istnieje w oderwaniu od winy i do jej ustalenia nie jest konieczne wykazanie zawinionego zachowania, lecz wystarcza stwierdzenie faktu zaistnienia określonego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 56 ust. 6a Pr.e. Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary w przypadku kumulatywnego zachodzenia dwóch przesłanek: stopień szkodliwości czynu jest znikomy oraz podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

Jak wcześniej wskazano, powód nie zrealizował spoczywającego na nim obowiązku (nie zwrócił się o zmianę koncesji), zaś ustalony w sprawie stopień szkodliwości społecznej w związku z zakresem zmienianych danych i czasu trwania uchybienia jest znacznie wyższy niż znikomy. Powyższe wyklucza zatem możliwość skorzystania z instytucji odstąpienia od wymierzenia kary.

Podkreślić przy tym należy, że art. 56 ust. 6a Pr.e. ma charakter fakultatywny, zatem odstąpienie od wymierzenia kary nie tylko zależy od spełnienia przesłanki o charakterze ocennym, w postaci znikomej szkodliwości czynu, ale zależy od uznania organu, które nie może być dowolne i musi wynikać z merytorycznych przesłanek, ale z pewnością nie stanowi ono obowiązku organu do zastosowania powołanej regulacji w każdych warunkach (podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 24 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI ACa 389/12).

Zatem, wobec rzeczonej argumentacji organu o większym niż znikomy stopniu szkodliwości czynu, którą to ocenę Sąd podziela, brak było podstaw do zakwestionowania opinii organu i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z żądaniem powoda.

Zdaniem Sądu nie jest zasadne odstępowanie od wymierzania kary pieniężnej w sytuacji, w której realizacja obowiązku nie nastąpiła dobrowolnie, lecz dopiero po wszczęciu postępowania o wymierzenie kary pieniężnej. Powód przedłożył wniosek natomiast nadto nie tylko po wszczęciu postępowania ale długo po jego zakończeniu czyli w tym, wypadku po wymierzeniu kary pieniężnej. Na warunek dobrowolności przy realizacji obowiązku mający wpływ na zastosowanie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej wypowiedziało się już liczne orzecznictwo SOKiK i Sądu Apelacyjnego w Warszawie

(wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie: z dnia 10 czerwca 2024r., sygn. akt VII AGa 45/24 oraz z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt VII AGa 75/22).

Tym samym, w ocenie SOKiK, zarzuty powoda w zakresie niezastosowania art. 56 ust. 6a Pr.e. są niezasadne.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu do decyzji, której powód zarzuca ponadto naruszenie przez pozwanego art. 56 ust. 6 Pr.e. z uwagi na nałożenie kary niewspółmiernie wysokiej, to argumentacja jest powielona ale Sąd odniesie się osobno.

W myśl powyższego przepisu Prezes URE ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

Należy jednakże podkreślić, że zgodnie z art. 56 ust. 2h pkt 9 Pr.e. wysokość kary za naruszenie obowiązku z art. 37 ust.2c Pr.e. wynosi od 10.000 zł do 50.000 zł.

Wobec powyższego nałożona kara w wysokości 15.000 zł nie jest wprawdzie karą minimalną, ale tylko niewiele od niej wyższą.

Niewątpliwie stopień zawinienia przejawiający się w długotrwałym uchybieniu zgłoszenia zmiany kilku istotnych danych koncesji oraz stopień szkodliwości czynu w opisanym aspekcie uzasadniają wymierzenie kary powyżej jej progu minimalnego z uwagi choćby na to, że do dnia sporządzania odwołania od decyzji, w której nie kwestionował faktu deliktu powód nie złożył wniosku o zmianę koncesji, uczynił to dopiero po pół roku od wniesienia odwołania od decyzji i roku od upływu terminu na realizację obowiązku. Stąd też, wbrew twierdzeniom powoda, uwzględniono wszystkie powyższe czynniki przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej na poziomie niewiele wyższym od minimalnego.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, by uchybienie przedmiotowemu obowiązkowi miało charakter umyślny (co bezpodstawnie podnosi powód), jednakże uchybienie ma charakter długotrwały. Pomimo bowiem wszczęcia przedmiotowego postępowania powód nie powziął kroków w celu jego usunięcia, gdyż nie wystąpił z wnioskiem o zmianę koncesji. Przy czym realizacja tego obowiązku nie jest nadmiernie trudna, gdyż treść obowiązku, która wynika wprost z przepisów rangi ustawowej, a powód jako profesjonalista funkcjonujący na rynku regulowanym powinien znać. Dodać należy, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą ocena zawinienia powinna być dokonywana, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Co z tym idzie od przedsiębiorców, w szczególności tych trudniących się działalnością koncesjonowaną, oczekiwać należy podwyższonego stopnia staranności wynikającego z art. 355 § 2 k.c., zgodnie z którym należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Należyta staranność dłużnika będącego przedsiębiorcą uzasadnia zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, również znajomości obowiązujących przepisów prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Ocena tej staranności jest surowsza od staranności ogólnie wymaganej, ponieważ stopień wymaganej staranności ulega podwyższeniu. Również mylne przekonanie powoda co do skutków przekształcenia dokonanego w trybie art. 584

2 § 2 k.s.h. szerszych niż to wynika z tej oraz innych podobnych regulacji, nie zdejmuje z powoda winy za niezłożenie w terminie wniosku o zmianę koncesji. Okoliczności sprawy przemawiają zatem za uznaniem, że działanie powoda cechowało się istotnym stopniem szkodliwości społecznej. Niemniej, jak już wcześniej wskazano, powód nie zrealizował spoczywającego na nim obowiązku (nie zwrócił się o zmianę koncesji), zaś ustalony w sprawie stopień szkodliwości społecznej jest wyższy niż znikomy. Stąd kara pieniężna została prawidłowo określona na wyższym poziomie od minimalnego.

Zdaniem Sądu wymierzona powodowi kara pieniężna mieści się w granicach, jakie wyznacza ustawa - Prawo energetyczne, a jej wysokość należy uznać za adekwatną do stopnia naruszenia obowiązków (w tym w szczególności długiego okresu naruszenia, bo przez okres jednego roku). Ponadto, jest karą odpowiednią dla wypełnienia jej represyjno - wychowawczej roli w szczególności, że powód nie przestrzegał przepisów prawa pomimo, że treść jest jasna i powinna być mu znana. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż wymierzona powodowi kara pieniężna jest wysoka. Organ zmiarkował karę pieniężną prawidłowo uwzględniając wszystkie dyrektywy jej wymiaru, o których mowa w art. 56 ust. 6 Pr.e.

W konsekwencji powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty powoda dotyczące naruszenia art. 56 ust. 6 i art. 56 ust 6a Pr.e., gdyż pozwany wszechstronnie rozważył i uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary określone w art 56 ust. 6 Pr.e., tj. stopień szkodliwości czynu, który ocenił jako większy niż znikomy, stopień zawinienia, który ocenił jako znaczny, dotychczasowe zachowanie podmiotu oceniając, że nie był dotychczas karany za naruszenie warunków koncesji oraz możliwości finansowe. Stąd twierdzeniem powoda, że pozwany pominął oraz nienależycie uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary pieniężnej, są bezpodstawne.

Odnosząc się natomiast do zarzutów powoda naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).

W sprawie niniejszej zdaniem Sądu postępowanie administracyjne toczące się przed Prezesem URE nie było dotknięte taką wadą, która uzasadniałaby uchylenie decyzji.

Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np. prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, zaś odwołanie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Wobec powyższego, na podstawie art. 479

53 § 1 k.p.c. SOKiK oddalił odwołanie jak w pkt 1. wyroku.

O kosztach procesu rozstrzygnięto w pkt 2. wyroku, zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, przyjmując, że powód, jako strona przegrywająca sprawę, zobowiązany jest do zwrotu pozwanemu kosztów procesu, które ten poniósł tj. wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 720 zł, ustalonego na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, którą zasądzono na rzecz pozwanego od powoda, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty (z urzędu według art. 98 § 1

1 k.p.c.).

sędzia Anna Gałas