Dom zasilany z wodomierza na innej działce bez umowy. Sąd oddalił odwołanie

wyroku z dnia 22 grudnia 2025 r.

Decyzją z dnia 6 listopada 2023 r. Nr (...), Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej We T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (

dalej również jako: „Organ regulacyjny”, „Pozwany”), na podstawie art. 27e ust. 1 pkt 1) i art. 27e ust. 2 pkt 1) w związku z art. 27a ust. 3 pkt 3) oraz art. 27f ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 537 ze zm. – dalej jako: „

Ustawa”) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1360 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023, poz. 775 ze zm. – dalej jako: „

k.p.a.”), po rozpatrzeniu wniosku H. Ś. (1), zamieszkałej przy (...),(...)

W., w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy na dostarczanie wody dla nieruchomości położonej przy (...), (...) W., przez Zakład (...) sp. z o.o. w Ś. (

dalej również jako: „Zainteresowany”),, odmówił nakazania Zainteresowanemu zawarcia umowy na dostarczanie wody dla nieruchomości położonej przy (...), (...) W..

(decyzja pozwanego z dnia 6.11.2023 r. k. 6-7 akt sąd.)

Odwołanie od powyższej Decyzji złożyła H. Ś. (1) (

dalej również jako: „Powódka”, „Odwołująca”), zaskarżając ją w całości.

Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 2 pkt 7 Ustawy poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż urządzenia zaopatrujące odwołującą się stanowią sieć wodociągową i kanalizacyjną w rozumieniu tych przepisów, pozostającą w posiadaniu przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego,

2. art. 6 ust. 2 Ustawy, zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy poprzez jego niezastosowanie,

3. art. 19a ust. 7 Ustawy poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż warunki przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej są ważne przez okres 2 lat, co oznacza, że przedsiębiorstwo (...) nie jest uprawnione do ich samowolnej zmiany,

4. art. 27e ust. 2 pkt 1 Ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę nakazania przedsiębiorstwu (...) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków,

5. art. 47 w zw. z art 49 § 1 k.c. poprzez pominięcie faktu, iż przewody zaopatrujące w wodę i odprowadzające ścieki z posesji Pani H. Ś. (2) stały się częścią składową Zakładu (...) sp. z o.o. w Ś. z chwilą ich połączenia z siecią tego przedsiębiorstwa,

6. art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. tj. z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689) poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż w przedmiotowej sprawie doszło na nadużycia pozycji dominującej Zainteresowanego poprzez narzucenie przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści.

W związku z powyższym, Powódka wniosła o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji i w całości i zobowiązanie Zainteresowanego do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z Powódką,

2. zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powódki kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

ewentualnie o:

3. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego,

(odwołanie z dnia 12.12.2023 r. wraz z załącznikami k. 8-28 akt sąd.)

W odpowiedzi na odwołanie Pozwany wniósł o oddalenie odwołania w całości.

(pismo pozwanego z dnia 12.07.2024 r. k. 42-44v akt sąd.)

Zainteresowany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od Powódki na swoją rzecz kosztów procesu.

(pismo zainteresowanego z dnia 12.07.2024 r. wraz z załącznikami k. 48-94 akt sąd.)

Powódka w piśmie z dnia 23 października 2024 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. W ocenie powódki doszło do wpięcia sieci wodociągowej (...) oraz sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej (...) umiejscowionych na działce (...) w miejscowości T. do sieci umiejscowionych w (...) (ul(...)). Uznała odcinek przez nią posiadany za przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne, zaś przewody znajdujące się w drodze wewnętrznej – ul. (...) za sieć pozostającą w posiadaniu dostawcy usług.

(pismo powódki z dnia 23.10.2024 r. wraz z załącznikiem k. 115-117 akt adm.)

Pismem z dnia 30 stycznia 2025 r. Zainteresowany wskazał, że Powódka nie była zapewniana przez niego co do możliwości zawarcia umowy indywidualnej. Podkreślił, że nieruchomość powódki nie została przyłączona bezpośrednio do sieci wodociągowej będącej w posiadaniu Zainteresowanego, lecz jest zaopatrywana w wodę zgodnie z projektem za pośrednictwem instalacji wewnętrznej. Wspomniał również, że warunki wydawane przez niego nie dotyczyły budowy sieci z przyłączami, lecz przyłącza.

(pismo zainteresowanego z dnia 30.01.2025 r. wraz z załącznikiem k. 124-127 akt sąd.)

Pozwany, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia 6 listopada 2023 r.

(pismo pozwanego z dnia 3.02.2025 r. k. 129 akt sąd.)

W dalszym toku postępowania strony nie zmieniły prezentowanych stanowisk.

(protokół z rozprawy z dnia 2.12.2025 r. k. 160-164 akt sąd.)

Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Zainteresowany w dniu 14 maja 2020 r. wydał (...) sp. z o.o. sp.k. Warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i odbioru ścieków nr (...).

Zainteresowany w warunkach tych m.in. wskazał:

- że zapewnia dostawę wody oraz odprowadzanie ścisków z nieruchomości położonej w miejscowości T. na działce o nr geodezyjnym (...), w obrębie T., na których planuje się zlokalizować osiedle zespół 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej;

- że sieć wodociągowa do której istnieje możliwość dokonania przyłączenia zlokalizowana jest w działce nr (...) – (...) w T..

- w jaki sposób wykonać przyłącze;

- że po zakończeniu robót sieć należy zgłosić do odbioru Zainteresowanemu;

- jakie dokumenty należy przedłożyć Zainteresowanemu do odbioru sieci;

-że w przypadku decyzji o indywidualnym rozliczaniu lokali mieszkalnych należy wykonać przyłącze do każdej odrębnej części budynku mieszkalnego (lokalu mieszkalnego). Każde przyłącze winno posiadać odrębną zasuwę na przyłączu z możliwością indywidualnego zamknięcia dopływu wody do lokalu mieszkalnego:

- w przypadku odległości większej niż 15 m licząc od linii rozgraniczającej do miejsca wejścia przyłącza do budynku należy zastosować szczelną studnię wodomierzową w odległości maksymalnie do 2 m licząc od linii rozgraniczającej działki drogowej;

- należy zaprojektować miejsce do montażu wodomierza (...) zlokalizowany w budynku w odległości do 1,5 m od miejsca przejścia pod ławą fundamentową;

(okoliczności niesporne a ponadto: warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i odbioru ścieków nr (...) z dnia 14.05.2020 r. k. 17-18 akt sąd..)

W oparciu o powyższe Warunki z dnia 14.05.2020 r. nie sporządzono Dokumentacji projektowej przyłącza wodociągowego i w konsekwencji Zainteresowany nie uzgadniał takiej dokumentacji.

(okoliczności niesporne m.in. protokół k. 162v akt sąd.)

Zainteresowany w dniu 26 lutego 2021 r. wydał spółce (...) sp. z o.o. Warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i odbioru ścieków nr (...).

Zainteresowany w warunkach tych m.in. wskazał:

- że zapewnia dostawę wody oraz odprowadzanie ścisków z nieruchomości położonej w miejscowości T. na działce o nr geodezyjnym (...), w obrębie T., na których planuje się zlokalizować osiedle zespół 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej;

- że sieć wodociągowa do której istnieje możliwość dokonania przyłączenia zlokalizowana jest w działce nr (...) – ul. (...) w T..

- w jaki sposób wykonać przyłącze;

- na działce nr (...) w odległości do 5 m od miejsca włączenia do sieci wodociągowej należy zastosować szczelną studnię wodomierzową usytuowaną poza pasem drogowym licząc od miejsca wpięcia do sieci wodociągowej;

- że po zakończeniu robót przyłącze należy zgłosić do odbioru Zainteresowanemu;

- jakie dokumenty należy przedłożyć Zainteresowanemu do odbioru przyłącza.

Zainteresowany wydał te Warunki po tym, jak spółka (...) sp. z o.o. pismem z dnia 4.09.2020 r. zwróciła się o korektę otrzymanych Warunków technicznych nr (...) z dnia 14.05.2020 r. W piśmie tym wskazano, że nastąpiła zmiana Inwestora oraz zmianie uległ również numery działki ze względu na podział nieruchomości.

(okoliczności niesporne a ponadto: warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i odbioru ścieków nr (...) z dnia 26.02.2021 r. k. 6-7 akt adm., pismo z dnia 4.09.2020 r. k. 20 akt sąd.)

W oparciu o powyższe Warunki z dnia 26.02.2021 r. została sporządzona Dokumentacja projektowa przyłącza wodociągowego (w marcu 2021 r.). Zainteresowany (pismem z dnia 17.03.2021 r.) oświadczył, że projekt ten zasadniczo uzgadnia.

(okoliczności niesporne m.in. protokół k. 162v akt sąd., a ponadto: warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i odbioru ścieków nr (...) z dnia 26.02.2021 r. k. 53-55 akt sąd., Dokumentacja Projektowa k. 56-71 akt sąd., Zlecenie uzgodnienia dokumentacji projektowej k. 72 akt sąd., Uzgodnienie Projektu k. 73-74 akt sąd.)

W oparciu o powyższą Dokumentację projektową oraz powyższe Warunki z dnia 26.02.2021 r. doszło do zrealizowania przyłącza wodociągowego, które zostało odebrane przez Zainteresowanego. Zawór za wodomierzem głównym został umiejscowiony w studni wodomierzowej na działce nr (...) (5 metrów od drogi) – (aktualnie tj. po podziale jest to działka nr (...)).

W dniu 15.11.2021 r. doszło do podpisania „Protokołu nr (...) r. z wpięcia sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej”. Protokół podpisał m.in. Kierownik robót R. X.. Stwierdzono w Protokole m.in. że:

- przedmiotem odbioru jest miejsce wpięcia sieci wodociągowej umieszczonej na działce (...) w czynną sieć w działce (...) (ul. (...));

- Inwestor (tj. (...) sp. z o.o.) oświadcza, że przedmiot odbioru został „wykonany zgodnie z dokumentacją projekt budowlany uzgodnio i warunkami technicznymi nr (...) z dnia 26 lutego 2021r”.

W dniu 17.12.2021 r. Kierownik robót (R. X.) podpisał oświadczenie, że roboty budowlane związane z wykonaniem m.in. przyłącza wodociągowego zostały wykonane zgodnie z dokumentacja projektową.

(okoliczności niesporne m.in. protokół k. 162v akt sąd., a ponadto: Protokół z dnia 15.11.2021 r. k. 19 akt sąd., Oświadczenie z dnia 17.12.2021 r. k. 75 akt sąd. pismo Zainteresowanego z dnia 10.07.2023 r. k. 77 akt adm.)

Na działce nr (...) Inwestor (...) sp. z o.o. z siedzibą w A. (dalej jako: „

(...).PL”) wybudował zespół 7 budynków jednorodzinnych dwulokalowych, w tym 5 budynków w zabudowie szeregowej i 2 budynki w zabudowie bliźniaczej.

W dniu 29.11.2021 r. (...) w W. wystawił Zaświadczenie potwierdzające przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy i przyjęciu obiektu budowlanego do użytkowania. Zaświadczenie to dotyczyły w/w zespołu 7 budynków położonych na dz. nr (...).

(okoliczności niesporne a ponadto: kopie aktu notarialnego z dnia 9.06.2022 r. Rep. A nr (...) k. 27-37 akt adm., Zaświadczenie k. 117 akt sąd.)

Decyzją nr (...) z dnia 16 grudnia 2021 r. Wójt Gminy w Ś. zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym T., gmina Ś., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), stanowiącej własność (...).PL w ten sposób, że w wyniku podziału powstały nowo utworzone działki gruntu m.in. działka nr (...) o powierzchni 0,1590 ha.

(decyzja Wójta Gminy Ś. nr (...) z dnia 16.12.2021 r. k. 44-45 akt adm.)

Nieruchomość położona przy ul. (...), (...) T., dz. nr (...) (dalej jako: „

nieruchomość”) stanowi wspólność ustawową majątkową małżeńską H. Ś. (1) oraz Ś. Ś.. Działka nr (...) powstała w wyniku podziału (...) nr (...), która powstała w wyniku podziału działki nr (...).

Nieruchomość ta została nabyta aktem notarialnym z dnia 9.06.2022 r. od spółki (...) sp. z o.o. Jednocześnie Powódka nabyła udział wynoszący 1/14 części w prawie własności działki nr (...) z posadowioną na niej studnią wodomierzową i licznikiem wody.

W akcie tym zamieszczono oświadczenie (...) sp. z o.o. (Sprzedający), m.in. że:

- budynek sprzedawany Powódce (nieruchomość stanowiąca działkę nr (...) zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym) jest segmentem zespołu dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej;

- dla całej inwestycji istnieje jeden zbiorczy licznik wody umiejscowiony w studni wodomierzowej położonej na działce nr (...) a dla każdego budynku, Sprzedający zakłada indywidualny licznik wody, a do czasu sprzedaży przez niego ostatniej działki zużycie wody będzie rozliczane przez Sprzedającego raz w miesiącu, Sprzedający będzie pobierał należną opłatę od każdego właściciela budynku indywidualnie, a następnie zbiorczą kwotę Sprzedający będzie odprowadzał do (...) sp. z o.o. w Ś..

(kopie aktu notarialnego z dnia 9.06.2022 r. Rep. A nr (...) k. 27-37 akt adm.)

Nieruchomości Powódki tj. działka nr (...) przy ul (...). nie przylega do działki, na której umiejscowiono wyżej wymienioną studnię wodomierzową tj. do działki nr (...).

(okoliczności niesporne m.in. protokół k. 161 akt sąd.)

Spółka (...).PL w dniu 30 listopada 2021 r. zwróciła się do Zainteresowanego z wnioskiem o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę lub/i odprowadzenie ścieków do nieruchomości stanowiącej działkę nr (...). Wskazała, że jako właściciel tej nieruchomości będzie zużywała wodę dostarczaną przez Zainteresowanego na cele związane z zaopatrzeniem 14 lokali mieszkalnych

(okoliczności niesporne, a ponadto: wniosek (...).PL z dnia 30.11.2021 r. k. 89 akt adm.)

W dniu 10 stycznia 2022 r. (...).PL (jako Odbiorca) zawarła z Zainteresowanym (jako Dostawcą Usług) umowę nr (...) o zaopatrzeniu w wodę. W tym samym dniu, ww. strony zawarły umowę nr (...) o odprowadzanie ścieków.

W umowie wskazano m.in., że:

- odbiorca oświadcza, iż występuje jako właściciel nieruchomości dz. (...);

- odbiorca zleca dostawę wody do nieruchomości zgodnie ze złożonym wnioskiem;

- miejscem wykonania usługi dostarczania wody jest zawór za wodomierzem głównym;

-ilość dostarczanej wody do nieruchomości ustala się na podstawie wskazań wodomierza głównego;

- umowa może zostać rozwiązana przez Odbiorcę za uprzednim trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia (§ 14 ust. 3 umowy).

(okoliczności niesporne, a ponadto: umowa nr (...) o zaopatrzeniu w wodę k. 84-86 akt adm.)

W dniu 25 maja 2022 r. spółka (...).PL wypowiedziała Zainteresowanemu (w trybie § 14 ust. 3 umowy) umowę nr (...) z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia.

Wskazała jednocześnie, że sieć służąca zaopatrzeniu w wodę budynków objętych zakresem umowy została wykonana z uwzględnieniem zapisów wynikających z Warunków technicznych nr (...) r. z 14.05.2020 r. Podkreśliła, że każda z indywidualnych działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi posiada indywidualne przyłącza, wraz z zasuwami umożliwiającymi niezależne zamknięcie wody do lokalu oraz na każdym przyłączu zostały zainstalowane wodomierze.

Oświadczyła ponadto, że jest gotowa nieodpłatnie przekazać Zainteresowanemu przedmiotowe urządzenia wodociągowe.

Podniosła również, iż po upływie terminu wypowiedzenia nie będzie już pośredniczyć w rozliczeniach za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków do budynków objętych zakresem umowy, a w kwestii ustalenia zasad dalszego świadczenia usług należy kontaktować się z właścicielami poszczególnych budynków

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo (...).PL z dnia 25.05.2022 r. k. 9-9v akt adm.)

Zainteresowany w piśmie z dnia 8.09.2022 r. poinformował spółkę (...).PL, że negatywnie rozpatruje jej wniosek o przejęcie przyłączy wraz z instalacjami. Wskazał ponadto, że w związku z tym rozliczanie zużycia wody oraz opłat za odprowadzanie ścieków na przedmiotowym odcinku będzie wykonywane jak dotychczas, na podstawie wskazań wodomierza głównego umieszczonego w studni wodomierzowej.

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo zainteresowanego z dnia 8.09.2022 r. k. 15 akt adm.)

Pismem z dnia 20 września 2022 r. spółka (...).PL ponownie zadeklarowała gotowość do nieodpłatnego przekazania sieci na majątek Zainteresowanego. Ponadto, oświadczyła, że w przypadku przejęcia przedmiotowych urządzeń przez zainteresowanego, rezygnuje z roszczeń przewidzianych w art. 49 § 2 k.c. dotyczących nabycia na własność przedmiotowych urządzeń za odpowiednim wynagrodzeniem. Podkreśliła, że ma wolę ugodowego rozwiązania sprawy, co pozwoli na zapewnienie ciągłości dostaw wody i odprowadzania ścieków dla właścicieli budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach powstałych po podziale działki nr (...).

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo (...).PL z dnia 20.09.2022 r. k. 16-17 akt adm.)

Wnioskiem z dnia 7 marca 2023 r. H. Ś. (1) zwróciła się do Zainteresowanego o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków dla nieruchomości położonej przy ul. (...) w T..

(okoliczności niesporne, a ponadto: wniosek powódki z dnia 7.03.2023 r. k. 105 akt adm.)

Pismem z dnia 20.03.2023 r. Zainteresowany odmówił Powódce zawarcia wnioskowanej przez nią umowy z uwagi na brak infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej za pośrednictwem której mógłby dostarczać wodę bezpośrednio do nieruchomości powódki i odbierać indywidualnie ścieki z jej nieruchomości. Wskazał, iż zgodnie z mapami geodezyjnymi i projektem budowlanym przyłącza wodno-kanalizacyjnego nieruchomości poszczególnych właścicieli znajdują się w obrębie wewnętrznej instalacji (...) osiedla (...).PL podłączonego do sieci wodociągowej za pośrednictwem przyłącza zakończonego studnią wodomierzową. Miejscem wykonania usługi jest zawór główny za wodomierzem. Podkreślił, że działania Dewelopera (już po uzyskaniu warunków technicznych przyłączenia) polegające na dzieleniu nieruchomości na poszczególne działki i wyznaczaniu granic nieruchomości w żaden sposób nie wpływają na ocenę co jest przyłączem, a co nie jest i jak przebiega granica odpowiedzialności za urządzenia (...).

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo zainteresowanego z dnia 20.03.2023 r. k. 51-52 akt adm.)

Pismem z dnia 13 marca 2023 r. Powódka wniosła do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we T. o interwencję w sprawie odmowy podpisania umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków mieszkańcom przy ul. (...) przez Zakład (...) w Ś..

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo powódki z dnia 13.03.2023 r. k. 2-3 akt adm.)

W oparciu o powyższe pismo powódki, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pismem z dnia 21 czerwca 2023 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie odmowy (przez Zainteresowanego) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę dla nieruchomości przy ul. (...) w T.. Postępowanie zostało wszczęte w oparciu o podstawę z art. 27e ust. 1 pkt 1 Ustawy.

(okoliczności niesporne, a ponadto: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 21.06.2023 r. k. 73 akt adm.)

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, Zainteresowany wskazał m.in., że nie wydał indywidualnych warunków przyłączenia dla nieruchomości przy (...) w T. lecz wydał warunki dla nieruchomości przed podziałani dokonanymi w późniejszym okresie dla działki nr (...). Wskazał, że zostało zaprojektowane przyłącze wodociągowe (...) do studni wodomierzowej (na terenie działki nr (...)) i przyłącza kanalizacji sanitarnej (...) (do studni rewizyjnej w (...)) dla 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej w miejscowości T., ul. (...) na działce nr (...), z wpięciem w czynną sieć wodociągową (...), dz. nr (...). (...), obręb T., gm. Ś.. Dodał, że aktualnie nieruchomość przy ul. (...) w T. nie posiada zawartej umowy indywidualnej na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, gdyż znajduje się ona w obrębie wewnętrznej instalacji (...) osiedla (...).PL podłączonego do sieci wodociągowej za pośrednictwem przyłącza zakończonego studnią wodomierzową. Wspomniał również, że nie została zawarta umowa na wodomierz główny który zlokalizowany jest w przedmiotowej studni wodomierzowej na terenie aktualnie działki nr (...), który zaopatrza działki wydzielone po podziale działki nr (...). Zainteresowany traktuje prowadzone rozliczenia za wodę i ścieki jako bezumowny pobór wody i odprowadzanie ścieków. Rozliczenia dokonywane są na podstawie danych dotyczących zużycia wody przekazywane przez mieszkańców bezumownie na podstawie wodomierzy zainstalowanych przez (...).PL na instalacjach wewnętrznych oraz odczyt wskazań wodomierza głównego, zapewnionego przez zainteresowanego w studni wodomierzowej przez pracowników zainteresowanego. Wspomniał, że zaproponował mieszkańcom zawarcie umowy na wodomierz główny, jednakże w tej kwestii spotkał się z odmową.

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo zainteresowanego z dnia 10.07.2023 r. wraz z załącznikami k. 77-140v akt adm.)

Dnia 7 października 2021 r. została podjęta uchwała nr XXXIV/(...) Rady Gminy Ś. z dnia 30 września 2021 r. w sprawie uchwalenia „Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Ś.”, w której w Rozdziale 3 Szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług § 5 stanowi, że „

Świadczenie usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków odbywa się w oparciu o pisemną umowę zawartą pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a odbiorcą usług, zgodnie z art. 6 ustawy, przy czym postanowienia umowy nie mogą ograniczać praw i obowiązków stron wynikających z przepisów ustawy, przepisów wykonawczych oraz postanowień regulaminu. Zgodnie zaś z § 7 ww. Rozdziału

„1. Umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków jest zawierana z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci, i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy”.

(okoliczności niesporne, a ponadto: uchwała nr XXXIV/(...) Rady Gminy Ś. wraz z regulaminem k. 79-83v akt adm.)

Zainteresowany (pomimo, że odmówił zawarcia umowy z Powódką) dostarcza Powódce wodę i wystawia faktury rozliczające koszty jej zużycia (aczkolwiek faktury nie zawierają opłaty abonamentowej).

Wystawiane Powódce faktury zawierały początkowo adnotację „bezumowne – rozliczenie (…)”. Obecnie takiej adnotacji nie zawierają.

Powódka dokonuje płatności za wystawiane przez Zainteresowanego faktury.

Zainteresowany nie zdecydował się na zaprzestanie dostaw wody do inwestycji zrealizowanej przez (...) sp. z o.o., albowiem uznał, że ze względów społecznych byłoby to zbyt radykalne rozwiązanie.

W ocenie Powódki świadczenie przez Zainteresowanego usługi w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków (dot. nieruchomości Powódki jak i nieruchomości sąsiadujących) świadczy o tym doszło do zawarcia umów per facta concludentia.

W ocenie natomiast Zainteresowanej dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywa się bezumownie.

(okoliczności niesporne, a ponadto: faktury VAT z dnia 31.01.2023 r. oraz z dnia 9.10.2023 r. k. 21-22 akt sąd.)

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we T. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w dniu 6 listopada 2023 r. wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja organu z dnia 6.11.2023 r. k. 250-251v akt adm.)

Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się w znacznej mierze na niespornych twierdzeniach stron (art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.). Twierdzenia te, mając oparcie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (art. 245 oraz art. 246 k.p.c.) nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd uwzględnił zarówno dokumenty znajdujące się w aktach sądowych, jak i w aktach administracyjnych.

Na podstawie art. 235

2

§ 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął (k. 163) zgłoszony przez Powódkę dowód z zeznań świadka E. E. (k. 9 w zw. z k. 162-162v). Wskazać należy, iż niesporne w sprawie było, że przyłącze wodociągowe (zlokalizowane na dz. nr (...)) zostało zrealizowane w oparciu o Warunki techniczne nr (...) z dnia 26 lutego 2021 oraz w oparciu o Dokumentację projektową sporządzoną w oparciu o te warunki. Nie ulegało również wątpliwości, że w oparciu o te dokumenty doszło do zrealizowania przyłącza wodociągowego, które zostało odebrane przez Zainteresowanego (Zawór za wodomierzem głównym został umiejscowiony w studni wodomierzowej 5 metrów od drogi na działce nr (...) (po podziale działka nr (...)). Jednocześnie nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalanie tego, czy wybudowane przewody wodociągowe (znajdujące się za w/w wodomierzem głównym i zaworem), miałyby zostały przejęte przez Zainteresowanego (teza k. 162v akt sąd.) albowiem przewody te stanowią instalację wewnętrzną (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia). W związku z tym, dopuszczanie dowodu zeznań tego świadka w pewnym zakresie prowadziłoby do wykazywania faktów, które są niesporne, zaś w pozostałym zakresie faktów nieistotnych w sprawie.

Odnośnie natomiast wniosku Powódki o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania, to wniosek ten został przez Powódkę cofnięty (k. 162v akt sąd.).

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Sąd odrzucił odwołanie w zakresie w jakim Powódka domagała się nakazania Zainteresowanemu zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków (

pkt. 1 sentencji Wyroku) albowiem Pozwany odmówił nakazania Zainteresowanemu jedynie zawarcia umowy na dostarczanie wody (nie odmówił natomiast nakazania zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków). W odniesieniu do żądania Powódki dotyczącego nakazania zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków, to Pozwany nie wypowiedział się (nie rozpoznał w ogóle tego sporu). Podkreślić należy, że Powódce służy prawo do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu regulacyjnego (który może nakazać, bądź też odmówić nakazania zawarcia umowy) – art. 27e Ustawy. Nie służy natomiast takie prawo w sytuacji, gdy organ sporu nie rozstrzygnął.

W związku z tym, na podstawie art. 479

79

w zw. z art. 479

80 § 2 k.p.c., Sąd odrzucił odwołanie w omawianym zakresie jako niedopuszczalne.

W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone (

pkt. 2 sentencji Wyroku) albowiem zaskarżoną decyzja była prawidłowa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 27e ust. 1 pkt 1 Ustawy.

W myśl tego przepisu, w razie odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, na wniosek strony, rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji.

Rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (art. 27e ust. 2 pkt 1 Ustawa).

Poza sporem było w niniejszej sprawie, że Zainteresowany (jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne) odmówił H. Ś. (1) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie ścieków.

W związku z czym Pozwany wszczął postępowanie w sprawie odmowy zawarcia przez Zainteresowanego z Powódką umowy o zaopatrzenie w wodę, oraz ten spór rozstrzygnął poprzez odmowę nakazania zawarcia takiej umowy.

Podstawę prawną żądania przez Powódkę zawarcia powyższej umowy określa przepis art. 6 Ustawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług.

W myśl art. 6 ust. 2 Ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.

Umowa powyższa może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 6 ust. 4 Ustawy),

W związku z powyższym przesłankami zawarcia omawianej umowy są:

1. wystąpienie z pisemnym wnioskiem o jej zawarcie przez osobę, która ma tytuł prawny do korzystania z nieruchomości;

2. przyłączenie nieruchomości do sieci.

W niniejszej sprawie bezsporne było, że przesłanka nr 1 została zrealizowana.

W ocenie Sądu nie doszło natomiast do realizacji przesłanki nr 2.

Wskazać należy, że sposób przyłączenia nieruchomości do sieci został przez ustawodawcę uregulowany w art. 15 ust. 4 Ustawy w zw. z art. 19 Ustawy w zw. uchwalonym przez daną Gminę Regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz w zw. z art. 19a Ustawy.

Wskazać również trzeba, iż w razie odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci, uprawniony może zwrócić się do Pozwanego o rozstrzygnięcie takiego sporu (podobnie jak w sytuacji odmowy zawarcia umowy), zaś Pozwany może nakazać przyłączenie do sieci (art. 27e ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 27e ust. 2 pkt 4 Ustawy).

Przepis art. 15 ust. 4 Ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 tej ustawy, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

Z przepisu art. 19 Ustawy wynika, że: Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (ust. 3); Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego (ust. 4); Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki przyłączania do sieci; sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza (ust. 5 pkt 4, pkt 6).

Z uchwalonego przez Gminę Regulaminu wynika, że aby doszło do przyłączenia nieruchomości do sieci niezbędne jest uprzednie dokonanie szeregu czynności.

Po pierwsze, wystąpienie przez osobę ubiegająca się o przyłączenie z pisemnym wnioskiem o wydanie warunków przyłączenia

(§ 16 Regulaminu).

Po drugie, wydanie przez Przedsiębiorstwo osobie ubiegającej się o przyłączenie warunków technicznych przyłączenia

(§ 16 w zw. z § 18 w zw. z § 19 Regulaminu).

Po trzecie, uzgodnienie z Przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej

(§ 20 Regulaminu).

Po czwarte, wybudowanie przyłączy na podstawie określonych przez Przedsiębiorstwo warunków przyłączenia i uzgodnionej przez Przedsiębiorstwo dokumentacji technicznej

(§ 20 Regulaminu).

Po piąte, dokonanie przez przedsiębiorstwo odbioru technicznego wykonanego przyłącza w formie protokołu odbioru technicznego. W ramach prac związanych z odbiorem przyłącza przedsiębiorstwo dokonuje sprawdzenia zgodności wykonanych prac z wydanymi warunkami. Określone w warunkach przyłączenia próby i odbiory częściowe oraz końcowe dokonuje się przy udziale przedstawicieli przedsiębiorstwa oraz podmiotu ubiegającego się o przyłączenie. Odbiór jest wykonywany przed zasypaniem (zakryciem) przyłącza. Wszelkie odcinki przyłącza ulegające częściowemu zakryciu należy zgłaszać do odbioru przed zasypaniem. Protokół końcowy stanowi potwierdzenie prawidłowości wykonania przyłączenia i jest potwierdzeniem pozytywnego odbioru przyłączenia

(§ 21 – 23 Regulaminu).

Stosownie zaś do art. 19a Ustawy: na pisemny wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane wydać warunki przyłączenia do sieci albo uzasadnić odmowę ich wydania (ust. 1); przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie może odmówić odbioru przyłącza wodociągowego lub przyłącza kanalizacyjnego wykonanego, zgodnie z warunkami przyłączenia do sieci wydanymi przez to przedsiębiorstwo (pkt 8).

Z powyższych postanowień (Ustawy oraz Regulaminu) wynika, że zawarcie umowy z art. 6 ust. 2 Ustawy jest możliwe tylko wówczas, gdy przyłączenie nieruchomości do sieci nastąpiło zgodnie z warunkami przyłączenia określonymi przez przedsiębiorstwo.

Stosownie do treści art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. ciężar udowodnienia powyższej okoliczności spoczywał na Powódce (albowiem to Powódka wywodzi z niej skutek prawny w postaci obowiązku Zainteresowanego zawarcia umowy z Powódką).

Zacząć należy od tego, że w odniesieniu do nieruchomości Powódki (dz. nr (...)) nie ulegało wątpliwości, że Powódka nie domagała się od Zainteresowanego wydania warunków przyłączenia i takie warunki nie były Powódce wydawane.

Pojawia się w tym miejscu pytanie, czy wystąpienie przez inny podmiot o wydanie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci, a następnie przyłączenie nieruchomości do sieci może mieć znaczenie w niniejszej sprawie, tj. prowadzić ewentualnie do wniosku, że nieruchomość Powódki (pomimo braku jej wniosku) została faktycznie przyłączona do sieci.

W okolicznościach niniejszej sprawy na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej.

Zauważyć bowiem należy, iż warunki przyłączenia (z dnia 26.02.2021 r.) zostały wydane spółce (...) sp. z o.o. niemniej warunki te dotyczyły przyłączenia do sieci innej nieruchomości tj. działki o numerze (...). Wprawdzie nieruchomość Powódki (dz. nr (...)) powstała na skutek podziału działki nr (...), jednakże zawór za wodomierzem głównym nie został umiejscowiony na nieruchomość Powódki. Kwestia ta jest istotna, albowiem w myśl art. 2 pkt 6 Ustawy przyłącze wodociągowe stanowi odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Omawiany zawór wraz z licznikiem wody znajduje się zaś w studni wodomierzowej zlokalizowanej na działce nr (...) (przed podziałem dz. (...)). Działka nr (...) nawet natomiast nie przylega do działki Powódki o numerze (...). Podkreślić jednocześnie należy, iż omawiane przyłącze (zakończone w/w zaworem i wodomierzem) zostało wybudowane przez (...).PL sp. z o.o. (tj. podmiot, który wnioskował o przyłączenie nieruchomości do sieci) w oparciu o warunki techniczne (z dnia 26.02.2021 r.) i sporządzoną na ich podstawie dokumentację techniczną, a następnie zostało odebrane przez Zainteresowanego, co zostało potwierdzone sporządzonym (z udziałem w/w stron) Protokołem odbioru z dnia 15.11.2021 r.

W związku z tym nie sposób jest twierdzić, iż w oparciu o w/w warunki zostało wybudowane (a następnie odebrane) przyłącze do nieruchomości Powódki.

Nie zmienia również omawianej konkluzji i to, że we wcześniej tj. w dniu

14.05.2020 r. Zainteresowany wydał inne warunki przyłączenia nieruchomości do sieci, albowiem:

- warunki te nie zostały wydane na wniosek Powódki,

- w oparciu o te warunki nie sporządzono dokumentacji projektowej i Zainteresowany jej nie uzgadniał;

- w oparciu te warunki nie doszło do odbioru przez Zainteresowanego przyłącza, w tym przyłącza na działce Powódki.

Jednocześnie to, iż na działce o pierwotnym (...).PL sp. z o.o. wybudował zespół budynków, a następnie po dokonaniu podziału sprzedał Powódce jeden budynek (nieruchomości stanowiąca działkę nr (...) zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym) nie może prowadzić do wniosku, że automatycznie ta działka zostaje przyłączona do sieci (czyli, że to właśnie na działce (...) zlokalizowany jest zawór za wodomierzem głównym). Zainteresowany sprzeciwia się takiemu wnioskowaniu. Sprzeciwia się temu również zachowanie (...).PL sp. z o.o., który od początku miał świadomość, iż dla całej inwestycji istnieje jeden zbiorczy licznik wody umiejscowiony w studni wodomierzowej położonej na (...). (...).PL sp. z o.o. miał również świadomość, iż po sprzedaży Powódce (w czerwcu 2022 r.) nieruchomości nr (...), Powódka zużycie wody (dostarczanej do tej nieruchomości) będzie rozliczała nie z Zainteresowanym, lecz z nim (tj. z (...).PL sp. z o.o.), a rozlicznie to będzie możliwie gdyż założył dla każdego budynku (zatem i dla budynku Powódki), indywidualny licznik wody. Dla (...).PL sp. z o.o. oczywistym było, że odbiorcą usług w rozumieniu art. 6 Ustawy (w następstwie wykonanego i odebranego w/w przyłącza) będzie on sam i dostarczanie wody będzie się odbywało do wyżej opisanego zaworu za wodomierzem głównym. Powyższe wynika nie tylko z w/w aktu notarialnego, ale i z zawartej przez (...).PL sp. z o.o. z Zainteresowanym umowy o zaopatrzenie w wodę (w dniu 10.01.2022 r.). W konsekwencji zdaniem Sądu przewody wodociągowe (wraz z indywidualnymi licznikami znajdującymi się w poszczególnym budynkach) znajdujące się za wyżej opisanym wodomierzem głównym, stanowią instalację wewnętrzną, nie zaś sieć wodociągową Zainteresowanego.

Jak już wyżej wskazano, przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (art. 2 pkt 6 Ustawy).

W orzecznictwie podkreśla się (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16, Legalis nr 1612208), że przyłącze wodociągowe łączy sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy. Punktem początkowym tego przyłącza jest koniec istniejącej sieci wodociągowej, zaś punktem końcowym wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym, który to wodomierz stanowi ostatni (z perspektywy przyłącza i przepisów budowalnych) element „instalacji zimnej wody doprowadzanej z sieci wodociągowej”.

W tym miejscu nadmienić należy, iż powyższej oceny dotyczącej punktu końcowego przyłącza nie zmienia to, że (...) wystawił Zaświadczenie potwierdzające przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy i przyjęciu obiektu budowlanego do użytkowania. Z przepisów Ustawy oraz Regulaminu wynika bowiem, że to nie nadzór budowlany odpowiada za zbiorowe zaopatrzenie ludzi w wodę, lecz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które zawiera stosowne umowy z odbiorcami i jest odpowiedzialne za ich wykonanie (w tym odpowiada za ciągłość dostaw wody odpowiedniej jakości i pod odpowiednim ciśnieniem) – (art. 5 Ustawy). W związku z tym to na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa obowiązek stwierdzenia prawidłowości wykonania przyłączenia.

Podsumowując powyższą część rozważać, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób było uznać, że nieruchomość Powódki została przyłączona do sieci, co jest niezbędną przesłanką z art. 6 ust. 2 Ustawy.

W konsekwencji, Pozwany zasadnie odmówił nakazania Zainteresowanemu zawarcia umowy z Powódką.

Z uwagi na brak istnienia podstawowej przesłanki warunkującej możliwość zawarcia umowy tj. przesłanki z art. 6 ust. 2 Ustawy, bezprzedmiotowym stało się odnoszenie do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu.

W tych okolicznościach, w oparciu o przepis art. 479

80 § 2 k.p.c. Sąd odrzucił odwołanie (

pkt. 1 wyroku) oraz na podstawie art. 479

86 § 1 k.p.c. Sąd oddalił odwołanie (

pkt 2. wyroku).

O kosztach procesu (

pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zainteresowanego (który domagał się oddalenia odwołania i zasądzenia kosztów od Powódki) należy uznać za stronę która wygrała (odwołanie Powódki w żadnym zakresie nie zostało uwzględnione), W związku z tym zasądzono od Powódki na rzecz Zainteresowanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały: wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a także opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/

Sygn. akt XVII AmW 4/24

ZARZĄDZENIE

1) (...)

a) (...)

b) (...)

c) (...)

2) (...)

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny)