Po śmierci oskarżonego sąd uchylił wyrok za groźby wobec T. U. i umorzył sprawę

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 13 października 2025 r. sygn. akt II K 668/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

----------------

---------------------------------------------------

-----

-----

Fakty uznane za nieudowodnione

--------------

--------------------------------------------------

-------

------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

---------------------

-----------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

-----------------------

------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1) Rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 17 § 1 pkt 9) k.p.k. i skazanie oskarżonego art. 190 § 1 k.k. w zbiegu z art. 216 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. w sytuacji, gdy występował brak skargi uprawnionego oskarżyciela w zakresie czynu z art. 216 § 1 k.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9) k.p.k.

2) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 2) k.p.k. obrazę art. 7 k.p.k. poprzez danie wiary zeznaniom T. U., w zakresie kierowanych do niej gróźb, w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego wynika, iż T. U. nie miała poczucia uzasadnionej obawy, iż groźba zostanie spełniona, w związku z czym Sąd I instancji dokonał błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 190 k.k.

3) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 2) k.p.k. obrazę art. 7 k.p.k. poprzez danie wiary zeznaniom N. O., w zakresie kierowanych do gróźb do T. U., w sytuacji, gdy N. O. sama stwierdziła, iż T. U. nie miała poczucia uzasadnionej obawy, iż groźba zostanie spełniona, w związku z czym Sąd I instancji dokonał błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 190 k.k.

4) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż X. U. był świadkiem wypowiadania gróźb przez oskarżonego w stosunku do T. U., w sytuacji, gdy X. U. w swoich zeznaniach wyraźnie stwierdził, iż nie pamięta i nie ma pewności co do gróźb kierowanych w stronę T. U. przez oskarżonego.

5) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż J. R. była świadkiem wypowiadania gróźb przez oskarżonego w stosunku do T. U., w sytuacji, gdy J. R. w swoich zeznaniach wyraźnie stwierdziła, iż nie wie jakie groźby padały ze strony oskarżonego w stosunku do T. U..

6) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż X. N. był świadkiem wypowiadania gróźb przez oskarżonego w stosunku do T. U., w sytuacji, gdy X. N. w swoich zeznaniach wyraźnie stwierdził, iż nie posiada wiedzy, czy U. O. (2) kierował jakiekolwiek groźby w stronę T. U..

7) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż T. F. była świadkiem wypowiadania gróźb przez oskarżonego w stosunku do T. U., w sytuacji, gdy T. F. w swoich zeznaniach wyraźnie stwierdziła, iż nie wie czego konkretnie obawia się T. U. ze strony U. O. (2).

8) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż nagranie wraz z nośnikiem i protokołem z ich odtworzenia wskazuje na wypowiadanie gróźb przez oskarżonego w stosunku do T. U., w sytuacji, gdy z przedmiotowego nagrania jedynie wynika, iż oskarżony nie życzył sobie obecności T. U. w domu stanowiącym jego współwłasność.

W przypadku, gdyby Sąd odwoławczy nie podzielił argumentacji odnośnie wyżej wskazanych zarzutów, zarzut:

9) na podstawie art. 438 pkt 3) k.p.k. w odniesieniu do pkt I wyroku, błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść wydanego wyroku, tj. ustalenie stopnia społecznej szkodliwości jako znacznego zamiast nieznacznego oraz ustalenie stopnia winy oskarżonego jako znacznego zamiast nieznacznego, co spowodowało niesłuszne niezastosowanie środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania, pomimo że przesłanki z art. 66 § 1 i § 2 k.k. były spełnione, a prawidłowa ocena uzasadnia jego zastosowanie.

W przypadku uznania braku podstaw do warunkowego umorzenia postępowania zarzut:

10) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącej niewspółmierności kary poprzez skazanie oskarżonego na karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych grzywny, określając równocześnie, że jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 40 złotych, w sytuacji, gdy cechy indywidualne oskarżonego, okoliczności sprawy, konflikt oskarżonego z T. U., zachowania T. U. mające na celu prowokowanie oskarżonego przemawiają za orzeczeniem wobec oskarżonego kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych grzywny, określając równocześnie, że jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 10 zł.

Wyrokiem z dnia 13 października 2025 r. U. O. (1) został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k., za który to czyn Sąd wymierzył mu karę 200 stawek dziennych grzywny, określając równocześnie, że jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 40 złotych.

Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonego.

W przedmiotowej sprawie, z uwagi na śmierć oskarżonego U. O. (1) w dniu 25 stycznia 2026 r., która nastąpiła po złożeniu apelacji od wyroku Sądu Rejonowego, zaistniała przeszkoda do dalszego prowadzenia postępowania określona w art. 17 § 1 pkt 5 kpk, który stanowi, że postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza w sytuacji śmierci oskarżonego. W związku z tym badanie prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w postępowaniu odwoławczym stało się niemożliwe. Brak oskarżonego jako strony generuje wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 kpk przesądzającej o niedopuszczalności prowadzenia postępowania karnego, co dotyczy również fazy odwoławczej i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania w sprawie niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych w środku odwoławczym zarzutów. Z tego powodu rozpoznanie zarzutów podniesionych w apelacji i merytoryczne orzekanie w tej sprawie nie jest możliwe.

1) o uchylenie wyroku w zakresie czynu z art. 216 § 1 k.k. i umorzenie postępowania w tym zakresie.

2) w odniesieniu do pkt 1 zaskarżonego wyroku o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

W

przypadku uznania przez Sqd odwoławczy braku przesłanek do uniewinnienia:

1) na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. o zmianę zaskarżonego wyroku w odniesieniu do czynu zarzucanego oskarżonemu i warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego na okres próby wynoszący 1 rok.

W

przypadku uznania przez Sqd odwoławczy braku przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania:

2) w odniesieniu do pkt I zaskarżonego wyroku na zmianę wyroku i zmianę orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych określając, że jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 40 zł, na karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych grzywny określając, że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 10 zł.

Niezasadny z przyczyn wskazanych w poprzedniej rubryce.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 kpk z uwagi na śmierć oskarżonego U. O. (1).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Art. 439 k.p.k.

Z powodu ujemnej przesłanki procesowej – śmierci oskarżonego, która nastąpiła po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i po złożeniu apelacji od tego orzeczenia, Sąd odwoławczy, na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 kpk obowiązany był uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 12 lipca 2024 r i umorzyć postępowanie w sprawie.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt II wyroku

Zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k. wydatkami poniesionymi w sprawie obciążono Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana