Złamanie na szkoleniu przed zwolnieniem z wojska. Sąd przyznał zasiłek chorobowy

Decyzją z 5 maja 2026 r. znak (...).603.(...).(...)-(...), nr sprawy (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w P. na podstawie art. 7a ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmówił ubezpieczonej B. C. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r.

W uzasadnieniu organ rentowy, powołując się na przepisy art. 7 i 7a ww. ustawy wskazał, że prawo do zasiłku chorobowego byłemu żołnierzowi przysługuje tylko za okres po zwolnieniu ze służby wojskowej w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała po zwolnieniu ze służby. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że zasiłek chorobowy nie przysługuje, jeżeli niezdolność do pracy byłego żołnierza powstanie przed zwolnieniem z czynnej służby wojskowej i trwa w ciągłości po zwolnieniu ze służby. Organ wskazał, że B. C. służbę wojskową odbywała do 18 marca 2026 r., zaś niezdolność do pracy powstała 17 marca 2026 r., a więc przed zwolnieniem z czynnej służby wojskowej, w związku z czym nie przysługuje jej prawo do zasiłku chorobowego od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła B. C. wskazując, że w toku odbywanej dobrowolnej służby wojskowej, 13 marca 2026 r. uległa wypadkowi, zaś 18 marca 2026 r. została zwolniona z czynnej służby wojskowej. Jednocześnie odwołująca się wskazała, że od 13 marca 2026 r. pozostaje nieprzerwanie niezdolna do pracy. Zdaniem odwołującej się niedopuszczalnym jest dokonywanie zawężającej wykładni art. 7a ustawy zasiłkowej i całkowicie nieuzasadnionym jest różnicowanie sytuacji żołnierzy w zależności od tego, czy niezdolność powstała dzień przed, czy dzień po zwolnieniu ze służby, co potwierdzają także wyroki sądów w analogicznych sprawach. Odwołująca się podniosła okoliczność wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o podjęcie inicjatywy ustawodawczej celem wyeliminowania różnicowania sytuacji żołnierzy. Odwołująca się odniosła się także do celów ustawy zasiłkowej wskazując, że zgodnie z wykładnią funkcjonalną przepisy dotyczące zasiłku chorobowego należy interpretować w sposób zapewniający realizację ich podstawowego celu, jakim jest ochrona ubezpieczonego przed utratą źródła utrzymania w okresie niezdolności do pracy, a zatem także wówczas, gdy niezdolność do pracy powstała przed zwolnieniem ze służby i trwa w sposób ciągły po ustaniu służby.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Organ powielił argumentację jak w decyzji podkreślając, że w świetle literalnej treści art. 7 i 7a ustawy zasiłkowej prawo do zasiłku chorobowego przysługuje żołnierzowi pod warunkiem, że stanie się on niezdolny do pracy po zwolnieniu ze służby, nie zaś w czasie jej trwania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

B. C. odbywała dobrowolną zasadniczą służbę wojskową od dnia 9 marca 2026 r.

W okresie pełnionej służby B. C. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym, w tym chorobowemu.

Niesporne, a nadto dowód:

przesłuchanie odwołującej się B. C.– k. 27-28.

Podczas pełnienia służby w dniu 13 marca 2026 r. w czasie zajęć taktycznych w ramach szkolenia podstawowego B. C. uległa wypadkowi.

W związku z przeprowadzonymi badaniami, w tym wykonanym rezonansem magnetycznym stwierdzono u niej złamanie kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej wskutek doznanego wypadku.

B. C., po wypadku podjęła leczenie.

Niesporne, a nadto dowód:

wezwania do doręczenia protokołu powypadkowego – k. 9 i 10, dokumentacja medyczna – koperta k. 11,

przesłuchanie odwołującej się B. C. – k. 27-28.

Z dniem 18 marca 2026 r. B. C. została zwolniona ze służby wojskowej. Tym samym stosunek służby trwał od 9 marca 2026 r. do 18 marca 2026 r.

Niesporne, a nadto dowód:

zaświadczenie płatnika składek Z-3 – nienumerowane karty akt organu, przesłuchanie odwołującej się B. C. – k. 27-28.

B. C. pozostawała pozostawała nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich od 17 marca 2026 r. do 31 marca 2026r., od 1 kwietnia 2026 r. do 10 kwietnia 2026 r. oraz od 11 kwietnia 2026 r. do 8 maja 2026 r.

Niesporne, a nadto dowód:

druki ZUS (...) nienumerowane karty akt organu, przesłuchanie odwołującej się B. C. – k. 27-28.

Po zwolnieniu ze służbyB. C. nie wypłacono żadnych świadczeń w tego tytułu.

Niesporne, a nadto dowód:

przesłuchanie odwołującej się B. C.– k. 27-28.

Wnioskiem z 8 kwietnia 2026 r. B. C. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy za okresy od 17 marca 2026 r. do 31 marca 2026 r. oraz od 1 kwietnia 2026 r. do 10 kwietnia 2026 r.

Nadto wnioskiem z 15 kwietnia 2026 r. B. C. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy za okres od 10 kwietnia 2026 r. do 8 maja 2026 r.

Niesporne, a nadto dowód:

wnioski o zasiłek chorobowy (...)

(...) - nienumerowane karty akt organu; oświadczenie Z-10 - nienumerowane karty akt organu.

Decyzją z 5 maja 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odmówił B. C. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r.

Niesporne, a nadto dowód:

decyzja - nienumerowana karta akt organu.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu wniesione odwołanie w pełni zasługuje na uwzględnienie.

Ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie Sąd poczynił w oparciu o materiał dowodowy w postaci zebranych dokumentów, których treść i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu, a także na podstawie przesłuchania B. C. w charakterze strony. Jej zeznania korespondowały w pełni z materiałem z dokumentów, a okoliczności sprawy pozostawały bezsporne. Rozstrzygnięcie sporu zależało natomiast od oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego.

Przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy było prawo B. C. do zasiłku chorobowego za okres od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r., tj. za okres po zakończeniu służby wojskowej, przy czym jej niezdolność do pracy powstała jeszcze w trakcie pełnienia służby.

Regulacje dotyczące świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, do których należy zasiłek chorobowy zawarte zostały w przepisach ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 854), zwanej dalej „ustawą zasiłkową”.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Zgodnie z art. 7 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

1) nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;

2) nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Nadto art. 7a ustawy zasiłkowej wskazuje, że przepis art. 7 stosuje się odpowiednio do żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej, z tym że podstawę obliczenia wysokości zasiłku chorobowego stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Stosownie zaś do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r., poz. 825), w art. 130 ust. 1 pkt 1 wskazuje się, że czynna służba wojskowa polega na pełnieniu zasadniczej służby wojskowej; dalej w ust. 2 wskazano podział zasadniczej służby wojskowej na dobrowolną zasadniczą służbę wojskową (pkt 1) obowiązkową zasadniczą służbę wojskową (pkt 2). Szczegółowe zasady co do odbywania dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej znajdują wyraz w treści art. 143-151 ustawy o obronie Ojczyzny, w tym co do czasu trwania służby oraz jej przerwania.

W rozpoznawanej sprawie organ rentowy odmówił B. C. prawa do zasiłku chorobowego za okres po zakończeniu służby wojskowej, tj. od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r. Uzasadniając swoją decyzję ZUS II Oddział w P. odwoływał się do brzmienia art. 7a w zw. z art. 7 ustawy zasiłkowej, wskazując, że na podstawie tych przepisów żołnierz czynnej służby wojskowej nabywa prawo do zasiłku chorobowego jedynie w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała po ustaniu służby. Zdaniem organu w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała w trakcie pełnienia służby wojskowej, także w przypadku trwania tej niezdolności po zakończeniu służby, zasiłek nie przysługuje. Niespornym było, że B. C. pozostawała w czynnej służbie wojskowej od 9 marca 2026 r. do 18 marca 2026 r., natomiast jej niezdolność do pracy wskutek wypadku wystąpiła przed dniem zwolnienia ze służby (13 marca 2026 r.)

Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotna była zatem ocena, czy prawo do zasiłku chorobowego przysługuje żołnierzowi, którego niezdolność do pracy powstała jedynie po ustaniu stosunku służby, czy tez również w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała jeszcze w trakcie służby.

Zgodnie z literalnym i odpowiednim brzmieniem przepisów art. 7a oraz art. 7 ustawy zasiłkowej, prawo do zasiłku chorobowego przysługuje żołnierzowi tylko w momencie, gdy niezdolność do pracy powstała po dniu zwolnienia ze służby. Art. 7a traktujący o uprawnieniu żołnierza do zasiłku chorobowego odsyła jedynie do art. 7 ustawy zasiłkowej, a który to dotyczy powstania niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego i nie odsyła do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, wskazującego na powstanie niezdolności do pracy w czasie trwania ubezpieczenia. To sugerowałoby, że uprawnienie do zasiłku chorobowego nie przysługuje żołnierzowi, którego niezdolność do pracy powstała przed zwolnieniem z czynnej służby wojskowej i trwa po zwolnieniu z niej. Okoliczność tę dostrzeżono również w doktrynie (K. S. [w:]

Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz, wyd. II,G. 2025, art. 7(a)). Stąd też forsowany przez organ rentowy pogląd co do zasadności odmowy zasiłku chorobowego B. C. za sporny okres znajduje pewne zrozumienie, nie mniej takiemu stanowisku organu rentowego nie można przyznać racji.

Sąd podziela bowiem rozważania poczynione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. I (...) (...), w którym rozstrzygano w przedmiocie prawa żołnierza do zasiłku chorobowego także w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała przed zakończeniem zawodowej służby wojskowej i nie był uprawniony do rocznego świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby. Poruszone tam kwestie odpowiadały w istotnej mierze ustalonemu w niniejszej sprawie stanowi faktycznemu. Głównym założeniem przytoczonego orzeczenia jest to, iż zawężenie prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 7a ustawy zasiłkowej tylko do tych żołnierzy, którzy stali się niezdolni do pracy po zakończeniu służby wojskowej, jest niedopuszczalne. Uprawnienie do zasiłku chorobowego winno objąć także tych żołnierzy, którzy stali się niezdolni do pracy jeszcze w okresie służby wojskowej. Zgodnie z zastosowaną przez Sąd Najwyższy wykładnią

a maiori ad minus, skoro chroni się niezdolność do pracy powstałą w określonym czasie po służbie, to tym bardziej nie można odmówić tej ochrony, gdy istniejąca nadal niezdolność do pracy powstała przed zakończeniem służby. Gdyby w istocie stosować uprawnienie żołnierzy do zasiłku chorobowego jedynie w przypadku, gdy ich niezdolność do pracy wystąpiła dopiero po zakończeniu służby, następowałoby niczym nieuzasadnione nierówne traktowanie względem innych obywateli, którzy takie uprawnienie posiadają, a których niezdolność do pracy powstała np. w okresie świadczonej umowy o pracę, stanowiącej podstawę do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi (w tym chorobowym). Pracownik bowiem, przy spełnieniu poszczególnych innych warunków, ma prawo do zasiłku chorobowego, gdy niezdolność do pracy powstaje w czasie zatrudnienia lub krótko po ustaniu zatrudnienia. W gorszej sytuacji nie powinien być zatem były żołnierz zawodowy, który staje się niezdolny do pracy jeszcze przed końcem swojej służby. Jednocześnie w ramach rozważań Sądu Najwyższego co do uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej w ustawie zasiłkowej przepis art. 7a, przywołano częściowo treść tego uzasadnienia, a zgodnie z którą fakt pełnienia służby wojskowej nie może w żaden sposób wpływać negatywnie na sytuację życiową obywatela.

Zdaniem Sądu brak stosownej regulacji ustawowej, która wyjaśniałaby tę kwestię w sposób jednoznaczny, należy ocenić nie jako celowy zabieg ustawodawcy, a pewne niedopatrzenie. Owo niedopatrzenie nie powinno jednak wywierać takiego skutku, zgodnie z którym w przypadku powstania niezdolności do pracy w trakcie zatrudnienia (służby) części osób przysługiwać będzie pomoc państwa w formie zasiłku, innej zaś części takiego prawa się odmówi. Tym bardziej w sytuacji, kiedy żołnierz zawodowy pełniący czynną służbę wojskową, w myśl przepisu art. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r., poz. 199), nie zostaje objęty ubezpieczeniem chorobowym na czas pełnionej służby i dopiero po jej zakończeniu może stać się jej pełnoprawnym uczestnikiem w ramach nowo powstałego tytułu ubezpieczeniowego. Ewentualne zwolnienie od czynności służbowych żołnierza pełniącego czynną służbę wojskową oraz uprawnienie do odpowiedniego uposażenia m.in. z powodu choroby znajdzie swoje umocowanie w treści art. 276 ustawy o obronie Ojczyzny, jednakże tylko w okresie faktycznego trwania służby. W niniejszej zaś sprawie zastosowanie literalnego brzmienia przepisów ustawy zasiłkowej wobec faktu powstania niezdolności do pracy w trakcie służby oraz zakończenia służby niedługo po zaistnieniu tej okoliczności, prowadzące do odmowy prawa do zasiłku, byłoby nieadekwatne.

W przytoczonym wyżej wyroku Sądu Najwyższego zwrócono też uwagę na to, że z nowej regulacji (obowiązującej od 22 kwietnia 2022 r.) art. 7a ustawy zasiłkowej nie wynika, że składka na ubezpieczenie chorobowe jest warunkiem sine qua non zasiłku chorobowego dla żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej. Żołnierz w okresie służby objęty jest zaopatrzeniowym systemem emerytalnym i rentowym oraz uposażeniem w razie niezdolności do służby. Zakończenie służby nie może w jego przypadku łączyć się z przejściem w stan braku ochrony ubezpieczeniowej na wypadek chorobowej niezdolności do pracy. Takie rozwiązanie wynika z konstytucyjnej ochrony prawa do pracy (art. 24, art. 65) po zakończeniu zawodowej służby wojskowej oraz z konstytucyjną zasadą równości (art. 32). Ustalone w art. 7a ustawy prawo do zasiłku chorobowego realizuje tę zasadę i dopełnia to prawo (art. 67).

Mając na uwadze powyższe, Sąd w myśl art. 477

(

14 )§ 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję (...) Ubezpieczeń (...) w S. z dnia 5 maja 2026 r. znak (...)

(...).(...).(...)-(...), nr sprawy (...) w ten sposób, że przyznał B. C. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 19 marca 2026 r. do 8 maja 2026 r.

ZARZĄDZENIE

1. (...),

2. (...),

3. (...),

4. (...),

5. (...).

28 września 2026 r.