Zażalenie złożone osobiście, bez adwokata lub radcy prawnego, odrzucone przez SN

1. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu postanowieniem

z 29 września 2023 r. odrzucił skargę M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem

postanowienia z 18 lipca 2023 r. w sprawie XII GC 692/22.

2. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył osobiście skarżący.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych,

a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych,

obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed

Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Wskazanego

przepisu nie stosuje się jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych

III CZ 210/25

2

oraz o ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej

organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia,

prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także

gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca

prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.).

Przepisu nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa

jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 871 § 3

k.p.c.).

4. Przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed

Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego

ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia.

5. Przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko - radcowski

pozbawia strony zdolności postulacyjnej i wyłącza możliwość strony do

samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych. Oznacza to,

że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą

prawnym nie wywołują żadnych skutków prawnych.

6. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy

kwalifikować jako niedopuszczalny, a uchybienie to ma charakter nieusuwalny.

7. W związku z powyższym wniesione przez skarżącego zażalenie podlegało

odrzuceniu a limine jako niedopuszczalne (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c.).

(G.N.-J.)

[r.g.]