Sąd Najwyższy przekazał sprawę o wpływy wśród sędziów z Rzeszowa do Lublina

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt X K 928/26, Sąd

Rejonowy w Rzeszowie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., zwrócił się do Sądu

Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych Z. P. i R. P. 1.o sygn. akt X K

928/23 ([…]), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro

wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono m.in., że przedmiotowe

postępowanie karne dotyczy czynów z art. 230 § 1 k.k. i innych, związanych m.in. z

„powoływaniem się na wpływy w środowisku sędziów w tym w szczególności z

III KO 123/26

2

Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu

Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w Krakowie”. Zdaniem Sądu

wnioskującego, z uwagi na to, że zawiadamiającymi i jednocześnie świadkami w

sprawie są Prezes Sądu Okręgowego w Rzeszowie i sędziowie tego Sądu, dobro

wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Rzeszowie zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że przesłanka korzystania z

instytucji określonej w art. 37 k.p.k., ustanawiającej odstępstwo od konstytucyjnej

zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, z uwagi na

wyjątkowy charakter tej instytucji, nie podlega wykładni rozszerzającej. W sposób

rozszerzający nie powinno być interpretowane także pojęcie „dobra wymiaru

sprawiedliwości”, będące wyłącznym kryterium zastosowania tzw. właściwości z

delegacji. Podkreślenia przy tym wymaga, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o

którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., oceniane powinno być wyłącznie in concreto, a

więc z uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Dobro wymiaru

sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd wtedy, gdy cały sąd

jest niewłaściwy do orzekania w myśl zasady nemo iudex in causa sua, a także

wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego (zob. postanowienia

SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20; z 22 marca

2022 r., IV KO 8/22; z 24 lipca 2024 r., II KO 85/24; z 26 listopada 2024 r., IV KO

134/24).

W świetle powyższych uwarunkowań, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi

na wskazany we wniosku charakter prowadzonego postępowania i układ osobowy,

mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem

czynów z art. 230 § 1 k.k., art. 230a § 1 k.k. i in., polegających na powoływaniu się

na wpływy w środowisku sędziów Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu

Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w

Krakowie, zaś świadkami w tym postępowaniu karnym są m.in. sędziowie Sądu

Okręgowego w Rzeszowie. Wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać

wszelkich sytuacji mogących stwarzać uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i

obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego, mógłby powziąć

III KO 123/26

3

wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i

bezstronny w sądzie ustawowo właściwym. Należy przy tym podnieść, że fakt

przekazania sprawy nie oznacza swoistej „dyskwalifikacji” Sądu właściwego, lecz

jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż Sądu, że

przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

stworzy lepsze warunki dla wydania, obiektywnego w odbiorze społecznym,

trafnego rozstrzygnięcia.

Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.

[J.J.]

[a.ł]