Prokurator chciał drugiego czynu za jazdę po alkoholu. Sąd utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie, sygn. akt V K 1067/22 z dnia 12 czerwca 2024 roku

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. R. G.

Oskarżony jest osobą niekaraną;

2. R. G.

Oskarżony figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego;

Informacja z KRK

Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot tj. Krajowy Rejestr Karny – Punkt Informacyjny przy Sądzie Okręgowym; informacje aktualne tj. dokument wystawiony w dniu 20.11.2025r.

Informacja o wykroczeniach

Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot tj. Komendę Stołeczną Policji, informacje aktualne tj. dokument wystawiony w dniu 24.11.2025r.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu na podstawie art. 438 pkt 1 kpk polegającą na tym, że Sąd I instancji w wyroku skazał oskarżonego R. G. za czyn z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , podczas gdy Sąd w wyroku skazującym powinien z zastosowaniem art. 399 kpk zmienić kwalifikację czynu prawnego, nie wychodząc poza granice oskarżenia w przedmiotowej sprawie i tym samym oskarżonego R. G. skazać za dwa odrębne czynu tj. w pkt I z art. 178a § 1 kk, II pkt z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk.

Niezasadny

Zarzut zawarty w apelacji prokuratora jest niezasadny.

Nie budzi wątpliwości, że skarga, o której mowa w art. 14 § 1 k.p.k., zakreśla granice przedmiotowe i podmiotowe rozpoznania sprawy. Sąd meriti, podobnie jak sąd odwoławczy, nie może wyjść poza granice oskarżenia, ponieważ inicjatywa ścigania należy do oskarżyciela i to oskarżyciel zakreśla ramy tegoż oskarżenia. W szczególności sąd nie może orzekać w odniesieniu do czynu, który nie jest przedmiotem skargi. Z tą kwestią ściśle łączy się zatem problematyka tożsamości czynu zarzucanego i przypisanego sprawcy. Ram tych nie wyznacza przyjęty w akcie oskarżenia opis czynu zarzucanego oskarżonemu ani też wskazana tam kwalifikacja prawna. Granice oskarżenia wyznacza bowiem zdarzenie historyczne, na którym zasadza się oskarżenie. Istotna jest zatem tożsamość czynu wyznaczona faktycznymi ramami zdarzenia (vide postanowienie SN z dnia 31 lipca 2024. IV KK 283/24) .

Wbrew argumentom skarżącego wyodrębnienie dwóch czynów zabronionych i przypisanie oskarżonemu czynu z art. 178a § 1 kk oprócz czynu przypisanego w wyroku, stanowiłoby wyjście poza granice oskarżenia. Zakaz wyjścia poza granice oskarżenia oznacza niemożność orzeczenia poza granicami zdarzenia będącego przedmiotem oskarżenia. Tymczasem oskarżonemu zarzucono w akcie oskarżenia spowodowanie w dniu 15 listopada 2022r. ok. godz. 19:25 w miejscowości G. wypadku w stanie nietrzeźwości, wskutek czego średnie obrażenia ciała odniosły dwie osoby. Prokurator nie postawił oskarżonemu odrębnego zarzutu dotyczącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i postuluje o przypisanie oskarżonemu drugiego czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w ramach zarzutu spowodowania wypadku drogowego.

Rację ma prokurator, że zachowanie sprawcy, kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi dwa odrębne czyny zabronione - jeden określony w art. 178a § 1 lub 2 k.k., drugi zaś - w art. 177 § 1 lub 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Należy jednak podzielić argumentację Sądu, iż przypisanie oskarżonemu drugiego czynu wypełniającego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. stanowi wyjście poza granice oskarżenia.

Wbrew argumentom skarżącego utrzymanie się w granicach skargi wymaga, aby w czynie przypisanym w wyroku skazującym znalazł się opis tej samej czynności wykonawczej, skierowanej do tego samego przedmiotu, czyli podstawowe elementy określające fakt główny. Przyjęcie w wyroku - oprócz znamion czynu zarzucanego w akcie oskarżenia - ponadto innych zdarzeń lub znamion czynu przez rozszerzenie jego zakresu w stosunku do czynu zarzucanego albo zastąpienie go zupełnie innymi znamionami stanowi niedopuszczalne wyjście poza ramy oskarżenia.

Zachowanie oskarżonego zarzucone w akcie oskarżenia sprowadzało się wyłącznie do spowodowania wypadku samochodowego w stanie nietrzeźwości. R. G. odmówił złożenia wyjaśnień i złożył wniosek o dobrowolne poddanie karze w zakresie zarzuconego mu czynu. Na podstawie ujawnionego w tej sprawie materiału dowodowego nie można jednak ustalić o której godzinie oskarżony spożył alkohol oraz w jakiej ilości i jaką trasę tego dnia pokonał zanim spowodował przypisany mu wypadek. W tym zakresie należy przeprowadzić odrębne dochodzenie aby ustalić czy oskarżony wypełnił znamiona występku z art. 178a § 1 k.k.

W niniejszej sprawie należy wskazać w sensie ontologicznym i prawnym na dwa różne czyny. Zdaniem Sądu Okręgowego przy rozstrzyganiu analizowanego zagadnienia prawnego ważne jest to, że występek z art. 177 § 1 k.k. jest przestępstwem nieumyślnym, zaś występek z art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym. Nie ma zatem racji skarżący, że Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonego w ten sposób, że powinien zmienić kwalifikację prawną czynu prawnego i przypisać oskarżonemu drugi czyn z art. 178a § 1 k.k.

Wprawdzie Sąd nie jest związany ani szczegółowym opisem czynu zawartym w zarzucie aktu oskarżenia, ani kwalifikacją prawną nadaną temu czynowi przez oskarżyciela. Pozostając w ramach granic oskarżenia sąd może również dokonać zmian polegających na uznaniu, że zarzucany oskarżonemu czyn stanowi różne przestępstwa będące w zbiegu realnym albo że zarzucane czyny stanowią jedno przestępstwo.

Tym niemniej czyn przypisany oskarżonemu godzi w dwa różne przedmioty ochrony tj. bezpieczeństwo w komunikacji oraz zdrowie i życie . Ponadto prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości od czynu zarzuconego tj. spowodowania wypadku w stanie nietrzeźwości, w którym średnich uszkodzeń ciała doznały dwie osoby, różni się w sposób istotny przedmiotem czynności wykonawczej, jak i samą postacią tej czynności. Zdecydowanie odmienna jest czynności sprawcza jeżeli chodzi o czyn polegający na umyślnym kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, a odrębna jest czynność polegająca na nieumyślnym spowodowaniu wypadku poprzez nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu pojazdowi marki A., w wyniku czego obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. odniosły dwie osoby. Nawet jeśli sprawca wypadku dopuścił się tego czynu w stanie nietrzeźwości.

Utrzymanie się w granicach skargi wymaga, aby w czynie przypisanym w wyroku skazującym znalazł się opis tej samej czynności wykonawczej skierowanej do tego samego przedmiotu, czyli podstawowe elementy określające fakt główny.

Za elementy wyznaczające tożsamość zdarzenia historycznego należy przyjąć: identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie choćby części wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny.

W przypadku czynu z art. 178a § 1 k.k. odmienna jest strona podmiotowa występku, częściowo odmienny jest przedmiot zamachu, gdyż przedmiotem przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. jest oprócz bezpieczeństwa w komunikacji, także zdrowie i życie. Odmienna jest także czynność wykonawcza. Przypisanie oskarżonemu w ramach zarzucanego czynu jeszcze drugiego występku z art. 178a § 1 k.k. stanowiłoby zatem wyjście poza granice oskarżenia, a tego Sądowi zabrania zasada skargowości z art. 14 § 1 k.p.k.

Należy także zauważyć, że ze względu na datę popełnienia czynu w dniu 15 listopada 2022r. Prokurator nie ma przeszkód formalnych do ewentualnego przedstawienia oskarżonemu zarzutu z art. 178a § 1 kk, gdyż nie ustała jeszcze karalność tego czynu. Karalność tego czynu ustaje z dniem 15.11.2027r.

Z powyższych względów zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu jest niezasadny.

Obrazę przepisów prawa materialnego na podstawie art. 438 pkt 1a kpk w innym przypadku niż kwalifikacja prawna czynu tj. art. 43a § 2 kk przez nie orzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego wymienione w art. 39 pkt 7 kk podczas gdy Sąd w wyroku skazującym powinien orzec świadczenie pieniężne w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk, co powoduje, że orzeczenie nie odpowiada prawu.

Niezasadny

Zarzut jest niezasadny albowiem Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżony był sprawcą wypadku w stanie nietrzeźwości i skazał oskarżonego za czyn z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Natomiast czyn z art. 178a § 1 k.k. nie był przedmiotem zarzutu w akcie oskarżenia. W świetle okoliczności wskazanych w pkt 3.1.1. skazanie dodatkowo za czyn z art. 178a § 1 k.k. w ramach zarzuconego oskarżonemu czynu z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. stanowiłoby wyjście poza granice oskarżenia.

Zarzut obrazy prawa materialnego można skutecznie postawić wówczas, gdy skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych, natomiast podważa ocenę prawną czynu polegającą na wadliwej subsumcji ustalonych faktów pod określony przepis prawa materialnego albo też nie zgadza się z dokonaną wykładnią przepisu. Tymczasem skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne od których zależy przyjęta kwalifikacja prawna dlatego powinien postawić zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

W tych okolicznościach zarzut obrazy przepisu prawa materialnego tj. art. 43a § 2 k.k. jest niezasadny, albowiem przy skazaniu za występek z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. nie istnieje obligatoryjny obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Obowiązek ten dotyczy bowiem tylko skazania za czyny określone w art. 178a § 1 kk , 178a § 4 kk, art. 179 lub art. 180 kk.

Wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Brak podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, jak również nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 439 § 1 kpk, art. 454 kpk oraz art. 440 kpk.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok utrzymany w mocy w całości;

Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy wobec niezasadności zarzutów apelacji z przyczyn wskazanych w sekcjach 3.1., 3.2. uzasadnienia.

Koszty procesu

Brak numeracji

Zgodnie z art. 636 kpk w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość rozstrzygnięcia w wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 12 czerwca 2024r. sygn. akt V K 1067/22

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana