Praca ochroniarza na umowach zlecenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację firmy od wyroku o dodatki

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: X P 27/24, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z powództwa J. K. przeciwko (...) dr W. Ł. Spółka (...) Spółce (...) z siedzibą we I. o wynagrodzenie w porze nocnej i wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych:

I. zasądził od (...) W. Ł. Spółki (...) Spółki (...)z siedzibą we I. na rzecz J. K. tytułem dodatku za pracę w porze nocnej:

1. kwotę 222,86 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2020 roku do dnia zapłaty,

2. kwotę 260 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

3. kwotę 212,73 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty,

4. kwotę 222,86 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11maja 2020 roku do dnia zapłaty,

5. kwotę 234 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty,

6. kwotę 198,10 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lipca 2020 roku do dnia zapłaty,

7. kwotę 22,61 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty,

8. kwotę 208 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 września 2020 roku do dnia zapłaty,

9. kwotę 188,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2020 roku do dnia zapłaty,

10. kwotę 188,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 listopada 2020 roku do dnia zapłaty,

11. kwotę 234 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty,

12. kwotę 272,38 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

13. kwotę 264,96 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

14. kwotę 252 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

15. kwotę 191,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,

16. kwotę 159,84 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 maja 2021 roku do dnia zapłaty,

17. kwotę 294,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty,

18. kwotę 159,84 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,

19. kwotę 203,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty,

20. kwotę 254,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 września 2021 roku do dnia zapłaty,

21. kwotę 203,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2021 roku do dnia zapłaty,

22. kwotę 266,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 listopada 2021 roku do dnia zapłaty,

23. kwotę 252 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty,

24. kwotę 127,27 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty,

25. kwotę 221,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

26. kwotę 270,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2022 roku do dnia zapłaty,

27. kwotę 235,44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty,

28. kwotę 270,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 maja 2022 roku do dnia zapłaty,

29. kwotę 286,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty,

30. kwotę 143,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lipca 2022 roku do dnia zapłaty,

31. kwotę 257,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

32. kwotę 191,52 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 września 2022 roku do dnia zapłaty,

33. kwotę 218,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2022 roku do dnia zapłaty,

34. kwotę 257,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

35. kwotę 270,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

36. kwotę 257,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

37. kwotę 332 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

38. kwotę 279,04 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

II. zasądził od (...) dr W. Ł. Spółki z (...) Spółki (...)z siedzibą we I. na rzecz J. K. tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych:

1. kwotę 234,81 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2020 roku do dnia zapłaty,

2. kwotę 241,10 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11maja 2020 roku do dnia zapłaty,

3. kwotę 579,28 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty,

4. kwotę 570,50 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty,

5. kwotę 375,92 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty,

6. kwotę 834,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

7. kwotę 667,44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

8. kwotę 593,28 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

9. kwotę 815,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty,

10. kwotę 579,53 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 września 2021 roku do dnia zapłaty,

11. kwotę 667,44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 listopada 2021 roku do dnia zapłaty,

12. kwotę 255,55 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty,

13. kwotę 370,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

14. kwotę 519,12 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2022 roku do dnia zapłaty,

15. kwotę 221,22 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty,

16. kwotę 519,12 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 maja 2022 roku do dnia zapłaty,

17. kwotę 556,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty,

18. kwotę 472,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

19. kwotę 275,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2022 roku do dnia zapłaty,

20. kwotę 551,60 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

21. kwotę 472,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

22. kwotę 660,60 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

23. kwotę 616,56 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

II. umorzył postępowanie w zakresie kwoty 1.050,46 zł,

III. oddalił powództwo w pozostałym zakresie,

IV. zasądził od (...) dr W. Ł. Spółki(...)

(...) Spółki (...)z siedzibą we I. na rzecz J. K. kwotę 1.566 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego powoda z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,

V. obciążył i nakazał pobrać od (...) dr W. Ł. Spółki

(...) Spółki (...) z siedzibą we I. na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi kwotę 3.007,70 zł tytułem kosztów sądowych, których obowiązku nie miał ponieść powód J. K.,

VI. nadał wyrokowi w punkcie I i II rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 3.490 zł

Apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana zaskarżając powyższy wyrok w części, tj. w zakresie:

a) punktu I, tj. w zakresie, w którym Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powoda wymienione w pkt. 1 ppkt.1-38 kwoty tytułem dodatku za pracę w porze nocnej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie;

b) punktu II, tj. w zakresie, w którym Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powoda wymienione w pkt. II ppkt. 1-23 kwoty tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie;

c) punktu IV, tj. w zakresie, w którym Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.566 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz

z ustawowymi odsetkami za opóźnienie;

d) punktu V, tj. w zakresie, w którym Sąd I instancji obciążył pozwaną kosztami sądowymi,

e) punkt VI, tj. w zakresie, w którym Sąd i instancji nadał wyrokowi w punkcie I oraz II rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 3.940 zł.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia w postaci:

a) art. 327

1 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez wadliwe skonstruowanie podstawy faktycznej uzasadnienia orzeczenia, które uniemożliwia jego kontrolę instancyjną; wskazano, że treść sporządzonego w niniejszej sprawie uzasadnienia pozostaje ze sobą wewnętrznie sprzeczna – Sąd I instancji z jednej strony wskazuje bowiem, że: „umowy zlecenia nie były nieważne, ale stanowiły uzupełnienie umów o pracę powoda”,

a jednocześnie stwierdza, iż: „Sąd stwierdzając, że umowy zlecenia były nieważne…”, czym uniemożliwia prawidłową kontrolę instancyjną, bowiem nie sposób uznać, jaki stan faktyczny w zakresie umów zlecenia i ich ważności ostatecznie ustalił i przyjął;

b) art. 322 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż w sprawie brak jest wiarygodnej ewidencji czasu pracy powoda, co skutkowało koniecznością zastosowania ww. przepisu, a w konsekwencji – koniecznością szacunkowego określenia kwoty zasądzonej, podczas gdy pozwana przedłożyła karty pracy zaakceptowane i podpisane przez powoda, z których w sposób jednoznaczny wynika ewidencja czasu powoda w spornym okresie, a nadto w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się również umowy cywilnoprawne powoda, w ramach których świadczył on usługi m.in. na rzecz spółki (...) sp. (...). oraz potwierdzenia płatności wynagrodzenia za te usługi, z których wynikają okresy w jakich były one świadczone, a zatem nie można uznać – co błędnie uczynił Sąd I instancji – że strona pozwana nie wykazała, aby powód wykonywał pracę na rzecz innego podmiotu

i w innym rozmiarze, co uzasadniało konieczność zastosowania ww. przepisu

i szacunkowego wyliczenia kwot zasądzonych skarżonym wyrokiem;

c) art. 286 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. w zw. a art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235

2 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu rachunkowości celem wyliczenia czysto hipotetycznego wynagrodzenia za pracę powoda w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej w okresie od stycznia 2020 roku do lutego 2023 roku w rozbiciu na poszczególne miesiące w kwotach brutto, zwłaszcza, że wskazany przez Sąd w ww. postanowieniu wariant, który miał zostać – i został – przyjęty przez biegłego za podstawę obliczeń pozostaje w oczywistej sprzeczności

z treścią dokumentacji płacowej zgromadzonej w aktach sprawy, co czyni przedmiotową opinię nieprzydatną do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,

a mimo to Sąd oparł na niej skarżone orzeczenie;

d) art. 235 k.p.c. poprzez poczynienie w niniejszej sprawie wiążących ustaleń na podstawie innych spraw sądowych, toczących się przeciwko pozwanej, a – w konsekwencji – wydanie na tej podstawie skarżonego orzeczenia, podczas gdy jest to działanie niedopuszczalne, albowiem ustalenia dokonane w innym postępowaniu, nie stanowią ani środka dowodowego, ani też nie mogą stanowić podstawy do dokonywania ustaleń w trybie domniemań faktycznych; sąd bowiem w oparciu o znane ustawie środki dowodowe ustala fakty wynikające z dowodów poprzez siebie przeprowadzonych i na podstawie tak ustalonych faktów ewentualnie – jeśli zachodzi taka potrzeba – wnioskuje o innych faktach, czym naruszono zasadą bezpośredniości;

e) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne twierdzenie, iż żadna ze stron nie podważyła skutecznie opinii biegłego, co jest równoznaczne z tym, iż strony zgodziły się z wnioskami z niej płynącymi, a co – w konsekwencji – spowodowało oparcie skarżonego orzeczenia w całości na tej opinii, podczas gdy strona pozwana pismami z dnia: 27 marca 2025 roku, 6 maja 2025 roku oraz 9 czerwca 2025 roku skutecznie zgłosiła szereg zastrzeżeń do ww. opinii; nadto poprzez oparcie skarżonego orzeczenia w całości na ww. opinii, podczas gdy wyliczenia biegłego są jedynie hipotetyczne, a co więcej, biegły błędnie uznał, iż bezsporne w niniejszej sprawie jest to, iż powód pracował w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej; Sąd jednocześnie pominął, że wartości wskazane przez powoda w treści pozwu oraz wartości wskazane przez pozwaną różnią się;

f) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. 6 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zwolnienie powoda z ciężaru udowodnienia faktów, z których wywodzi skutki prawne z zakresie

w jakim Sąd I instancji uznał za udowodnione, że powodowi nie zostało wpłacone wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, podczas gdy okoliczności te nie zostały wykazane jakimikolwiek dowodami z dokumentów, a wręcz przeciwnie – ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym

z załączonych do odpowiedzi na pozew kart pracy wynika, iż powód nie pracował ani w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych – natomiast Sąd meriti bezzasadnie oparł się w tym zakresie wyłącznie o twierdzenia strony powodowej i zeznania świadków J. U., H. G. oraz V. J., którzy to są lub byli powodami w tożsamych sprawach wytoczonych przeciwko pozwanej, a nadto nie współpracują już z pozwaną, a zatem ich zeznania mogą stanowić umówioną strategię procesową i z oczywistych względów nie są obiektywne oraz świadka U. K., która jako żona powoda ma interes prawny w wydaniu korzystnego rozstrzygnięcia na rzecz męża, natomiast całą wiedzę o postępowaniu posiada tylko z relacji powoda – nie była bowiem bezpośrednim świadkiem jego pracy czy jakichkolwiek ustaleń z pracodawcą i zleceniodawcą;

g) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co – w konsekwencji – doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, w tym zwłaszcza odnośnie:

- grafików przedstawionych przez powoda i uznanie ich za wiarygodne, a nadto ustalenie na ich podstawie ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, podczas gdy jest to jedynie samodzielnie sporządzone przez powoda w formie tabelarycznej zestawienie godzin, a dokument ten nie został przez nikogo – w szczególności pracodawcę – zaakceptowany czy podpisany, natomiast zawarte w nim dane nie zostały potwierdzone w jakikolwiek inny sposób w ramach postępowania dowodowego w niniejszej sprawie;

- umowy zlecenia z dnia 15 kwietnia 2020 roku oraz umów o pracę zawartych pomiędzy stronami i całkowite pominięcie okoliczności wynikających z ich treści, a mianowicie, iż z umów tych wprost wynika, że powód w ramach świadczenia usług wykonywał inne czynności aniżeli w ramach umowy o pracę łączącej go z pozwaną (choć wszystkie mieściły się – z uwagi na (...) obu spółek – w ramach czynności z zakresu ochrony);

z przedmiotowego dokumentu wprost wynika odrębność w zakresie rodzaju usług świadczonych na podstawie umowy zlecenia oraz pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę, a rozróżnienie pracy świadczonej na rzecz jednego bądź drugiego podmiotu jest i było możliwe;

- zeznań świadka C. T. i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie

w jakim świadek wskazywał, iż powód wykonywał odrębne czynności na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia, a także, iż załączone przez pozwaną karty pracy oddawały rzeczywisty czas pracy powoda, podczas gdy ww. okoliczności przedstawione przez świadka wynikały również z pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym m.in. dokumentów, tj. kart pracy powoda (zaakceptowanych i podpisanych przez niego), umów o pracę powoda oraz umów cywilnoprawnych, a nadto ze spójnych zeznań świadków G. Ł. (1) oraz G. G. (3);

- zeznań świadka G. G. (1) i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie

w jakim świadek wskazywał, iż powód wykonywał odrębne czynności na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia, a także, iż załączone przez pozwaną karty pracy (zaakceptowane i podpisane przez powoda) oddawały rzeczywisty czas pracy powoda, podczas gdy ww. okoliczności przedstawione przez świadka wynikały również

z pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym m.in. dokumentów, tj. kart pracy powoda, umów o prace powoda oraz umów cywilnoprawnych, a nadto ze spójnych zeznań świadków G. Ł. (1) oraz C. T.; nadto w zakresie zeznań ww. świadka błędne uznanie, iż nie kwestionował on, iż powód pracował

w porze nocnej”, a w konsekwencji – uznanie, że karty pracy nie odzwierciedlają rzeczywistego czasu pracy powoda, podczas gdy świadek wskazywał, że owszem powód wykonywał czynności w porze nocnej, natomiast były to czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia zawartej przez powoda ze spółką (...) sp. (...)., za które to czynności powód w całości otrzymał wynagrodzenie (czego zresztą strona powodowa nigdy nie zakwestionowała);

- zeznań świadka G. Ł. (1) i uznanie ich w całości za niewiarygodne, podczas gdy są one spójne z zeznaniami świadków C. T. oraz G. G. (1), a także z treścią umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych i kart pracy znajdujących się w zgromadzonym materiale dowodowym;

h) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza dokonanie jej

w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, co –

w konsekwencji – doprowadziło do błędnego ustalenia okoliczności niniejszej sprawy, w tym w szczególności, iż:

- powód był zmuszany do podpisywania w każdym miesiącu – na jego zakończenie – przedstawianych mu kart pracy, a ich niepodpisanie wiązałoby się ze zwolnieniem

z pracy, podczas gdy okoliczność ta nie została w żaden sposób udowodniona,

a rzekome zmuszanie do podpisywania stanowi jedynie gołosłowne twierdzenie powoda; co więcej faktowi temu wprost zaprzeczają zeznania świadków G. Ł. (1), C. T. oraz G. G. (1), a także H. G. – które Sąd uznał w części za wiarygodne – a mimo to pominął, iż świadek ten wskazał, że w przypadku, w którym pracownikom nie odpowiadałyby warunki zatrudnienia u pozwanej, zawsze mogliby zmienić pracę, co wprost wskazuje na dobrowolność oraz decyzję wyłącznie po stronie pracownika w tym zakresie;

- karty pracy nie odzwierciedlały rzeczywistego czasu pracy, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost wynika, iż praca świadczona przez powoda na rzecz pozwanej była świadczona w godzinach tam przedstawionych – za co powód otrzymał wynagrodzenie, natomiast w godzinach innych aniżeli wynikające z kart pracy, powód świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia zawartej ze spółką (...) sp. (...);

- w spornym okresie powód świadczył pracę zgodnie z przedłożonym do pozwu grafikiem, podczas gdy jest to jedynie samodzielnie sporządzone przez powoda

w formie tabelarycznej zestawienie godzin, a dokument ten nie został przez nikogo –

w szczególności pracodawcę – zaakceptowany czy podpisany, natomiast zawarte w nim dane nie zostały potwierdzone w jakikolwiek inny sposób w ramach postępowania dowodowego w niniejszej sprawie;

- pozwana nie dała dowodów wypełniania przez powoda zleceń dla (...)

sp. z o.o., albowiem powód cały czas świadczył taką samą pracę i tylko dla pozwanej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wprost wynika – czemu zresztą nigdy nie zaprzeczył powód – że powoda łączyła umowa zlecenia z inną spółką niż pozwana, natomiast (...) tej spółki jest tożsame do (...) pozwanej, a zatem oczywiste jest, że w ramach obydwu umów powód wykonywał czynności podobne związane z ochroną mienia, natomiast mimo wszystko różniły się one między sobą, co wynika choćby z treści tych umów, która została przez Sąd I instancji całkowicie pominięta;

- umowy zlecenia przekazano powodowi do podpisu, aby uniknąć konieczności zwiększenia zatrudnienia w pozwanej spółce bądź wynagradzania powoda za godziny nadliczbowe, aby zaspokoić potrzeby pracodawcy w zakresie ochrony galerii (...), podczas gdy twierdzenie takie nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co więcej Sąd I instancji stawiając takie twierdzenie całkowicie pominął fakt, że powód z tytułu świadczonych usług na podstawie ww. umowy zlecenia otrzymał wynagrodzenie w wysokości wyższej niż wynikającej z przepisów kodeksu pracy, a nadto, iż co potwierdził również w trakcie przesłuchania sam powód – zawarcie przez niego tej umowy było dobrowolne;

- pozwana ukrywała nadgodziny poprzez uzupełniające umowy o pracę nazywane „zleceniami” podczas gdy w niniejszej sprawie umowa zlecenia zawarta przez powoda była zawarta z odrębnym od pozwanej podmiotem, tj. z (...) sp. (...)., co wprost wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- powodowi nie zostały wypłacone dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych

i w porze nocnej, podczas gdy świadek G. Ł. (1), która u pozwanej zajmowała się obliczaniem wynagrodzenia należnego powodowi zeznała, iż powód otrzymał przedmiotowe składniki wynagrodzenia w wysokości wyższej niż wynikającej

z przepisów kodeksu pracy, co potwierdzają również wydruki przelewów wynagrodzenia powoda załączone do akt sprawy;

- pozwana nigdy nie wypłacała powodowi dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, podczas gdy w istocie fakt ten jest sporny i stanowi przedmiot niniejszego postępowania, a w toku postępowania strona pozwana udowodniła, iż dodatki te powód otrzymał i to w większej niż należnej wysokości;

- pozwana nie wykazała czy i w jakiej części praca była świadczona przez powoda na rzecz (...) sp. z o.o., podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wprost wynika, iż powód świadczył usługi na rzecz ww. spółki na podstawie umów zlecenia, a z kartoteki wynagrodzeń załączonej do odpowiedzi na pozew wynika okres, w którym powód świadczył usługi; nadto sam powód przedstawił takie godziny w treści pozwu;

- pozwana uznała zasadność roszczeń o wypłatę dodatków za pracę w nocy

i w godzinach nadliczbowych, co powodowało konieczność wyrównania wynagrodzenia w zakresie objętym pozwem, podczas gdy przez cały okres postępowania pozwana stanowczo zaprzeczała temu faktowi – i nadal zaprzecza –

a wszystkie wyliczenia w zakresie zaliczenia wypłat z umów zlecenia na poczet rzekomo należnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i porze nocnej, były dokonywane wyłącznie hipotetyczne;

2. naruszenie prawa materialnego w postaci:

a) art. 356 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., art. 22 i 1 k.p. i art. 151

1 § 1 k.p. poprzez ich błędne zastosowanie i zaliczenie, pomimo ustalenia przez Sąd I instancji nieważności umów zlecenia, wypłat z umów zlecenia na poczet wynagrodzenia należnego powodowi, a tym samym niekonsekwentną wykładnię i przyjęcie, że wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych może być zapłacone pracownikowi przez inny podmiot niż pracodawca; że na poczet wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych można zaliczyć (skompensować) świadczenia pieniężne wypłacone przez inny podmiot niż pracodawca; zaliczenie na rzecz powoda kwot wypłaconych w ramach umowy zlecenia na poczet wynagrodzenia za pracę, podczas gdy powód dochodził zapłaty wyłącznie dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej i nie kwestionował faktu otrzymania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;

b) art. 5 k.c. w zw. z art. 8 k.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uwzględnienie powództwa, w sytuacja gdy dochodzenie przez powoda od pozwanej należności tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej – już wypłaconej – jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, wskazanymi w art. 8 k.p. w postaci zasady sprawiedliwości społecznej, zasady słuszności, zasady uczciwości oraz zasady lojalności.

Wskazując na powyższe zarzuty, strona apelująca wniosła o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz obciążenie powoda kosztami postępowania przed sądem I instancji w całości, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kwoty 3.490 zł stanowiącej kwotę roszczenia zapłaconą przez pozwaną powodowi z uwagi na nadanie skarżonemu wyrokowi w pkt VI wyroku rygoru natychmiastowej wykonalności;

3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania przed sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

4) dopuszczenie dowodu z dokumentu – potwierdzenia przelewu od pozwanej na rzecz powoda kwoty 3.490 zł na fakt uiszczenia przez pozwaną na rzecz powoda kwoty objętej pkt VI skarżonego wyroku;

ewentualnie wniosła o:

5) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

6) orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

(apelacja k. 549-557)

W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przepisanych.

(odpowiedź na apelację k. 572-589)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu w całości.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd II instancji podziela wszelkie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz dokonaną ocenę dowodów zaprezentowaną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów (art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c.). Dodatkowo wskazać należy, że także w myśl od dawna utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jeżeli ustalone w sprawie okoliczności faktyczne w uzasadnieniu orzeczenia pierwszoinstancyjnego spotykają się z pełną aprobatą sądu drugiej instancji - to wystarczy, że da on temu wyraz w treści uzasadnienia swego orzeczenia, bez potrzeby powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych zawartych w motywach zaskarżonego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22.04.1997 r., II UKN 61/97, OSNP 1998, nr 3, poz. 104; wyrok Sądu Najwyższego z 8.10.1998 r., II CKN 923/97, OSNC 1999, nr 3, poz. 60; wyrok Sądu Najwyższego z 12.01.1999 r., I PKN 21/98, OSNAP 2000, nr 4, poz. 143).

Przed przystąpieniem do omówienia zasadności poszczególnych zarzutów apelacyjnych należy przypomnieć, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w graniach apelacji, przy czym w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (art. 378 § 1 k.p.c.). W obecnie obowiązującym modelu postępowania cywilnego postępowanie apelacyjne ma merytoryczny charakter i jest dalszym ciągiem postępowania rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. Wskazać zatem należy, że stosując zasady przyjętego modelu apelacji pełnej cum benefitio novorum, obowiązkiem sądu odwoławczego nie jest rozpoznanie samej apelacji, lecz ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w granicach zaskarżenia (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16 lutego 2017 r., I ACa 1268/16, LEX nr 2289452).

Jednocześnie zaznaczyć należy, że tak judykatura, jak i doktryna zgodnie uznają, że z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego podniesionego argumentu. Za wystarczające bowiem należy uznać w zupełności odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 22.08.2018 r., III UK 119/17, LEX nr 2542602).

Podkreślić należy, że prawidłowe rozstrzygnięcie każdej sprawy cywilnej uzależnione jest od spełnienia przez sąd orzekający dwóch naczelnych obowiązków procesowych: przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zgodny z przepisami procedury cywilnej oraz dokonania wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności ujawnionych w toku procesu, zaś rozstrzygnięcie sądu winno znajdować swoje oparcie w przepisach prawa materialnego, odpowiednio zastosowanych do ustalonej podstawy faktycznej. Celem kontroli instancyjnej zaskarżonego przez pozwanego orzeczenia jest zbadanie, czy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sąd pierwszej instancji sprostał przedstawionym założeniom.

Przeprowadzona przez Sąd drugiej instancji kontrola zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd a quo uczynił zadość powyższym wymogom, albowiem przeprowadził postępowanie dowodowe w pełnym zakresie i bezbłędnie wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dokonując oceny racjonalnej i wszechstronnej.

W najistotniejszych dla przedmiotu sporu elementach, do których Sąd II instancji odniesie się poniżej, podstawa faktyczna wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści przeprowadzonych w sprawie dowodów, które Sąd meriti, wbrew przeciwnym wywodom apelacji strony pozwanej, właściwie ocenił i powołał odtwarzając poszczególne fakty.

Tytułem wstępu należy przypomnieć, że powód w pozwie domagał się zasądzenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku za pracę w nocy, następnie sprecyzował w piśmie z 2.04.2024 r. powództwo w ten sposób, iż domaga się dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dodatku za pracę w nocy za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2023 r. /k. 281-297/. Natomiast Sąd Rejonowy wskazując tytuł zasądzonych kwot podał w punkcie II sentencji wyroku, że zasądza określone kwoty z tytułu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jednakże z treści uzasadnienia wynika, iż zasądzono dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy podał w pisemnym uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zarówno w ustaleniach faktycznych, jak i rozważaniach prawnych, że przy obliczeniu należnego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, za okres objęty żądaniem, dokonano odliczenia kwot wypłaconych przez pozwaną spółkę i spółkę - zleceniodawcę za czas pracy przepracowany przez powoda /k. 523, 535 verte/. Powód został bowiem w części zaspokojony w zakresie podstawowego wynagrodzenia, czego nie kwestionował i przyjął należne za godziny pracy, także nadgodziny, wynagrodzenie. Pozostały do wypłaty dodatki za nadgodziny, objęte sporem i wskazane w sentencji wyroku w pkt II, a także dodatki za pracę w porze nocnej, których żaden z ww. podmiotów powodowi nie wypłacił.

W wyniku kontroli instancyjnej Sąd Odwoławczy stwierdza, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnego z zarzucanych mu przez pozwanego uchybień procesowych, ani też nie dopuścił się naruszenia żadnego z powołanych w apelacji przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby wzruszeniem zaskarżonego wyroku.

W szczególności Sąd II instancji nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd I instancji przepisów, które skutkowałyby koniecznością – zgodnie z alternatywnie sformułowanym żądaniem apelacji – uchylenia tego orzeczenia w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c. Zgodnie ze wskazanym przepisem sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W judykaturze wskazuje się, że o nierozpoznaniu istoty sprawy można mówić, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy; gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy powództwa albo merytorycznych zarzutów pozwanego; ewentualnie gdy uzasadnienie sądu ma tego rodzaju braki, że nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska sądu - gdy braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, oceny dowodów i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona (tak trafnie m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 7.07.2020 r., I ACa 366/19, LEX nr 3044488).

Mając na względzie ostatnią uwagę poczynioną co do braków uzasadnienia, które mogły skutkować uchyleniem wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. - Sąd II instancji stwierdził, że całkowicie chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 327

1 § 1 k.p.c. Apelant podnosił, zarzucając naruszenie art. 327

1 § 1 k.p.c., że uzasadnienie sądu a quo jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ Sąd I instancji z jednej strony stwierdza, że umowy zlecenia nie były nieważne i stanowiły uzupełnienie umów o pracę powoda, a z drugiej strony Sąd ten stwierdza, że umowy zlecenia były nieważne - czym uniemożliwia prawidłową kontrolę instancyjną, ponieważ nie sposób uznać jaki stan faktyczny w zakresie umów zlecenia i ich ważności Sąd Rejonowy przyjął. Z powyższym zarzutem częściowo koreluje zarzut naruszenia art. 356 § 1 i 2 kc w zw. z art. 300 kp, art. 22 §1 kp i art. 151

1 § 1 k.p., tzn. w tym zakresie w jakim apelant powoływał się na to, że Sąd I instancji uznał, że umowy zlecenia były umowami nieważnymi, a mimo to zasądził na rzecz powoda żądane roszczenia.

Wobec ww. zarzutów apelacyjnych, w których pozwany zwalczając zaskarżone rozstrzygnięcie akcentuje, jako kluczową kwestię przyjęcia lub nie, ważności umów cywilnych przez Sąd Rejonowy - Sąd Okręgowy zważył w pierwszej kolejności, że o naruszeniu art. 327

1 § 1 k.p.c. można mówić tylko w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny, zrozumienia toku rozumowania sądu, który doprowadził do wydania orzeczenia, gdy sfera motywacyjna pozostaje nieujawniona, bądź niezrozumiała, lub gdy zawarte w nim rozważania pozostają całkowicie bez związku z rozpoznawaną sprawą. Tylko bowiem w takim przypadku uchybienie art. 327

1 § 1 k.p.c. może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że skuteczność rażenia tak sformułowanego zarzutu ograniczona jest do przypadków wyjątkowo wadliwie sporządzonego uzasadnienia, które uniemożliwia Sądowi II instancji dokonanie realnej kontroli zaskarżonego apelacją wyroku, a taki przypadek w niniejszej sprawie z pewnością nie zachodzi. Analizowany aktualnie zarzut skierowany został do uzasadnienia Sądu Rejonowego sporządzanego z zachowaniem wszelkich wymaganych przepisami prawa standardów. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie przez sąd art. 327

1 k.p.c. może wyjątkowo stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacyjną wtedy, gdy wskutek uchybienia wymaganiom konstrukcyjnym stawianym uzasadnieniu, zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej, co z pewnością nie ma miejsca w badanej sprawie. Zatem, nawet jeśli byłoby tak, że jakieś uchybienia Sąd Odwoławczy dostrzegłby przy konstrukcji uzasadnienia Sądu I instancji - to i tak nie każde uchybienie sądu w tym zakresie może stanowić podstawę dla skutecznego podniesienia omawianego zarzutu, lecz tylko takie, które uniemożliwiałoby Sądowi II instancji przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzeczenia (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 marca 2020 r., I CSK 585/18, LEX nr 3012343; z 16 stycznia 2020 r., II UK 190/18, LEX nr 12792256; z 27 czerwca 2018 r., I PK 70/17, LEX nr 2660108).

Z taką sytuacją z pewnością nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu Odwoławczego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie tylko nie uniemożliwia, ale też w jakikolwiek sposób nie utrudnia kontroli i oceny prawidłowości wywodu Sądu Rejonowego rozpoznającego sprawę. Zaznaczyć należy, że Sąd I instancji wszystkie odtworzone w sprawie fakty oparł na prawidłowo ocenionych i powołanych dowodach, wyjaśnił w jaki sposób ocenił zebrany materiał dowodowy, dlaczego i którym dowodom nie dał wiary, a następnie przeprowadził rozważania prawne w przedmiocie zasadności roszczeń powoda.

Sąd II instancji zważył także, że wszystkie kwestie prawne będące przedmiotem rozważań Sądu I instancji były poprzedzone jednoznacznym wskazaniem tego Sądu, czego dana część rozważań konkretnie dotyczy oraz wskazaniem jaką ta konkretna część wywodów prawnych Sądu a quo kończy się konkluzją i z zaznaczeniem, za każdym razem, że Sąd I instancji przystępuje do omówienia kolejnego zagadnienia prawnego. Powyższe pozwala na przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej poprawności merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu I instancji w ramach kompetencji Sądu Odwoławczego, jako sądu merytorycznego w postępowaniu apelacyjnym, albowiem bez trudu możliwy jest do odtworzenia tok rozumowania sądu meriti dotyczący jego oceny jurydycznej dochodzonych pozwem roszczeń.

Z lektury pisemnych motywów skarżonego orzeczenia wynika, że w ramach rozważań prawnych w pierwszej kolejności Sąd a quo dokonał oceny jurydycznej ważności spornych umów zlecenia na podstawie art. 58 k.c., a w dalszej części odniósł się także odrębnie (co wprost zasygnalizował na stronie 28) do podnoszonego przez stronę powodową zarzutu pozorności ww. umów zlecenia w świetle art. 83 k.c. Sąd Rejonowy czyniąc we wskazanym wyżej przedmiocie rozważania prawne, wyjaśnił dlaczego uznał, że badane umowy zlecenia stanowią uzupełnienie umowy o pracę z pozwanym i jaki był rzeczywisty cel ich zawarcia. Tok rozumowania Sądu I instancji jest możliwy do odtworzenia i nie utrudnia kontroli instancyjnej poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zacytowanego przez apelanta fragmentu zdania ze str. 30 uzasadnienia, w którym Sąd a quo stwierdza, że umowy zlecenia były nieważne, należy wskazać, że zdanie to rozpoczyna się od stwierdzenia „Mając to wszystko, co zostało powyżej podniesione (…), a kończy stwierdzeniem, że czynności wykonywane poza podstawowym czasem na rzecz pozwanego były pracą w godzinach nadliczbowych w odpowiednich do zawartych umów o pracę okresach. Wcześniejsze rozważania Sądu Rejonowego wskazują zaś, że Sąd ten nie uznał umów cywilnoprawnych zawartych z drugą spółką za nieważne, ale za uzupełniające umowę o pracę z pozwanym. W ramach oceny prawnej tych umów na podstawie art. 58 kc Sąd I instancji stwierdził, że umowy te od momentu zawarcia i wykonywania umowy o pracę z pozwanym przestały być wypełnione jakąkolwiek treścią, a także wyjaśnił dlaczego uznał, że w przypadku gdy umowa zlecenia nie jest realizowana nie ma potrzeby weryfikowania tej umowy z punktu widzenia jej ważności /k. 528, 528 v./. Natomiast w ramach analizy na gruncie art. 83 kc Sąd na stronach 29 i 30 stwierdził, że umowy zlecenia nie były pozorne i nie były nieważne, ale stanowiły uzupełnienie umowy o pracę /k. 531, k. 531 v./. Stąd też Sąd II instancji potraktował powołane w apelacji stwierdzenie Sądu a quo na stronie 30 uzasadnienia, że umowy zlecenia były nieważne jako oczywistą nieuważność pisarską.

Odnosząc się do zarzutu apelacyjnego, że nie jest wiadomym czy Sąd a quo uznał umowy zlecenia za ważne, czy też za nieważne czynności prawne, a także do zarzutu apelacyjnego, że mimo uznania umów zlecenia za nieważne Sąd meriti zasądzone dochodzone roszczenia na rzecz powoda - Sąd Okręgowy w pierwszym rzędzie zważył, że umowy cywilne nie mogły cechować się sankcją nieważności jednocześnie z art. 83 k.c., jak i z art. 58 § 1 i 2 k.c., skoro art.83 k.c. przewiduje własną sankcję nieważności, co oznacza, że art. 58 k.c. dotyczy wszystkich innych stanów prawnych niż uregulowane w art. 83 k.c. Jednak z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku wprost wynika, że Sąd Rejonowy poczynił rozważania w zakresie pozorności umów zlecenia w rozumieniu art. 83 k.c. - choć co do zasady było to zbędne - jedynie dlatego, że na pozorność tych umów powoływał się powód, słusznie zresztą uznając, że twierdzenia powoda o pozorności tychże umów okazały się chybione. Wskazać w tym miejscu jednocześnie należy, że Sąd nie przesądza, że umowy cywilne nie były umowami nieważnymi – przy czym zaznaczyć także należy, że w niniejszym postępowaniu nie zostały te umowy jednak skutec

[…]